Brahma Purana — Krishna Subdues Kaliya and Purifies the Yamuna, Shloka 39
Devanagari script
नागपत्न्य ऊचुः ज्ञातो ऽसि देवदेवेश सर्वेशस् त्वम् अनुत्तम परं ज्योतिर् अचिन्त्यं यत् तदंशः परमेश्वरः //
Translation
এটি ব্রহ্মপুরাণের একোনচত্বারিংশত্তম শ্লোক-স্থান; মূল সংস্কৃত পাঠ এখানে দেওয়া নেই।
Word by Word
नाग-पत्न्यःthe serpent-wives
नाग-पत्न्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक) + पत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नागस्य पत्न्यः)
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद
ज्ञातःknown/recognized
ज्ञातः:
Pratipatti (प्रतीति/विधेय)
TypeAdjective
Rootज्ञात (कृदन्त; √ज्ञा)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate)
असिyou are
असि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
देव-देव-ईशO Lord of the god of gods / O supreme Lord
देव-देव-ईश:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवः; तस्य ईशः)
सर्व-ईशःlord of all
सर्व-ईशः:
Visheshya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषाम् ईशः)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अनुत्तमO unsurpassed one
अनुत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; विशेषण
परम्supreme
परम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण ज्योतिः
ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
Karta/Pratipatti (कर्ता/विधेय)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अचिन्त्यम्inconceivable
अचिन्त्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअचिन्त्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; a- + √चिन्त्, यत्/ण्यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण ज्योतिः
यत्which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
तत्-अंशःits portion/part
तत्-अंशः:
Karta/Pratipatti (कर्ता/विधेय)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य अंशः)
परम-ईश्वरःthe Supreme Lord
परम-ईश्वरः:
Pratipatti (विधेय)
TypeNoun
Rootपरम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (परमः ईश्वरः)
Speaker
Nāga-patnīs addressing Kṛṣṇa (Madhusūdana)