Sukta 9
ये अर्वाञ्चस्ताँ उ पराच आहुर्ये पराञ्चस्ताँ उ अर्वाच आहुः । इन्द्रश्च या चक्रथुः सोम तानि धुरा न युक्ता रजसो वहन्ति
yé arvā́ñcas tā́ṃ u parā́ca āhur yé parā́ñcas tā́ṃ u arvā́ca āhuḥ | índraś ca yā́ cakráthuḥ soma tā́ni dhurā́ ná yuktā́ rájaso vahanti ||
What face toward us, those verily they call ‘turned away’; what face away, those verily they call ‘turned hither’. Those ordinances which thou, O Soma, and Indra have wrought—like yokes well-harnessed they bear the airy regions.
যারা আমাদের দিকে মুখ করে আছে, তাদেরই তারা ‘পরাঞ্চ’ (বিমুখ) বলে; আর যারা দূরের দিকে মুখ করে আছে, তাদেরই তারা ‘অর্বাঞ্চ’ (এদিকমুখী) বলে। হে সোম! ইন্দ্রের সঙ্গে তুমি যে বিধান-ব্যবস্থা স্থাপন করেছ—সেগুলি সু-যোজিত জোয়ালের মতো রজস্ (আকাশীয় অঞ্চল) বহন করে।
Rishi: Speculative seer tradition (often anonymous/collective in such riddling sequences)
Devata: Indra and Soma; cosmic order (ṛta) implicitly
Chandas: Triṣṭubh
{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"Paradoxical surprise → recognition of hidden order → calm trust in ordinance.","listener_experience":"Mind loosens rigid binaries; a quiet confidence that order holds even when appearances flip.","intensity":5}