Sukta 96
मुञ्चामि त्वा हविषा जीवनाय कमज्ञातयक्ष्मादुत राजयक्ष्मात्। ग्राहिर्जग्राह यद्येतदेनं तस्या इन्द्राग्नी प्र मुमुक्तमेनम्
muñcā́mi tvā havíṣā jī́vanāya kám ajñātayakṣmā́d utá rājayakṣmā́t | grāhíḥ jagrā́ha yády etád enaṃ tásyā ind्रāgnī prá mumuktam enam
With oblation I loose thee forth for life, from unknown wasting and from kingly wasting. If the Seizer have seized him with this assault, from that, O Indra and Agni, do ye wholly release him.
হবিষা (আহুতি) দ্বারা আমি তোমাকে জীবনের জন্য মুক্ত করি—অজ্ঞাত ক্ষয়রোগ (যক্ষ্ম) থেকেও এবং রাজযক্ষ্ম থেকেও। যদি ‘গ্রাহি’ (ধরনেওয়ালা) এই আঘাতে তাকে ধরে থাকে, তবে তা থেকে, হে ইন্দ্র ও অগ্নি, তোমরা তাকে সম্পূর্ণরূপে মুক্ত করো।
Rishi: RV-derived healing/āyuṣya complex in AV 20; r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī.
Devata: Indra-Agni (dual), with yakṣma/grahi as adversarial agents
Chandas: RV-style; likely Triṣṭubh (requires metrical verification).
{"primary_rasa":"karuna","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From urgent compassion (release from wasting) to calm relief (complete liberation).","listener_experience":"Comforted and hopeful; caregivers feel empowered with a clear action-formula.","intensity":7}