HomeVaraha PuranaAdhyaya 39Shloka 13
Previous Verse
Next Verse

Varaha Purana 39.13 — Adhyaya 39, Shloka 13

Discrimination of the Three Bodies and the Dharaṇī Vow: A Manual for Dvādaśī Observance

सत्यतपा उवाच । यदेतत् परमं ब्रह्म त्वया प्रोक्तं महामुने । तस्य रूपं न जानन्ति योगिनोऽपि महात्मनः ॥ ३९.१३ ॥

satyatapā uvāca | yad etat paramaṁ brahma tvayā proktaṁ mahāmune | tasya rūpaṁ na jānanti yogino 'pi mahātmanāḥ || 39.13 ||

সত্যতপা ক’লে—হে মহামুনে! আপুনি যি পৰম ব্ৰহ্ম কৈছে, তাৰ ৰূপ মহাত্মা যোগীয়েও নাজানে।

सत्यतपाःSatyatapas (name)
सत्यतपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्यतपस् (प्रातिपदिक; सत्य + तपस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय-समासः (सत्यं तपः यस्य)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
यत्which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
एतत्this
एतत्:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम
परमम्supreme
परमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ब्रह्मBrahman
ब्रह्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Kartṛ-karaṇa (कर्ता/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया (3rd/करण), एकवचन
प्रोक्तम्spoken/declared
प्रोक्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (spoken/declared)
महामुनेO great sage
महामुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामुनि (प्रातिपदिक; महा + मुनि)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; कर्मधारय-समासः
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
रूपम्form
रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
जानन्तिknow
जानन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
योगिनःyogis
योगिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (even/also)
महात्मनःgreat-souled ones
महात्मनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक; महा + आत्मन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारय-समासः

Satyatapā

Varaha Avatara Context: {"is_varaha_focus":false,"aspect_highlighted":"None","boar_form_detail":"None","earth_interaction":"None"}

Bhu Devi Dialogue: {"is_dialogue":true,"speaker_role":"questioner","bhu_devi_state":"जिज्ञासु/विस्मित","key_question":"परब्रह्म-स्वरूपं/रूपं किम्—यत् महायोगिनोऽपि न जानन्ति?"}

Mathura Mandala: {"is_mathura_related":false,"specific_site":"None","parikrama_context":"None","krishna_connection":"None"}

Dharma Shastra: {"has_dharma_rule":false,"topic":"None","instruction_summary":"None","karmic_consequence":"None"}

Vrata Mahatmya: {"has_vrata":false,"vrata_name":"None","tithi_month":"None","promised_fruit":"None"}

Cosmic Boar Symbolism: {"has_symbolism":false,"symbolic_interpretation":"None","yajna_varaha_imagery":"None","vedantic_connection":"None"}

Philosophical Teaching: {"has_teaching":true,"teaching_type":"ब्रह्म-स्वरूप-प्रश्न/अतीन्द्रियत्व","core_concept":"परब्रह्म इन्द्रिय-मनः-गोचरातीतं; योगसिद्धैरपि तस्य ‘रूप’ज्ञानं दुर्लभम्।","practical_application":"‘रूप’ग्रहण-आसक्तिं त्यक्त्वा श्रवण-मनन-निदिध्यासन/भक्ति-मार्गेण तत्त्वविचारः; गुरु-वाक्य-आश्रयः।"}

Subject Matter: ["Cosmology","Ethics"]

Primary Rasa: शान्त

Secondary Rasa: अद्भुत

Type: None

Related Themes: Varaha Purana 39.39.14 (अनाम-अमूर्त ब्रह्म-ज्ञाने प्रश्नः); Varaha Purana 39.39.15 (परब्रह्म = नारायण)

Visual Art Cues: {"scene_description":"शिष्य-ऋषिः (सत्यतपा) विनयेन प्रश्नं पृच्छन्; आचार्यः/वक्ता शान्त-गम्भीरः; ‘परब्रह्म’ विषयक जिज्ञासा-क्षणम्।","item_prompts":["अञ्जलिमुद्रा","ऋषि-वेषः (जटा/वल्कल)","उपदेशकः आसनस्थः","पृष्ठे यज्ञाग्नि/आश्रम-वृक्षाः","प्रश्नोत्तर-भाव-नेत्राभिनयः"],"kerala_mural_prompt":"केरल-म्यूरल; नाट्य-नेत्राभिनयेन जिज्ञासा, गाढ-हरित/लाल-भूमि, सूक्ष्म-रेखाः।","tanjore_prompt":"तंजावूर; स्वर्ण-प्रभामण्डलयुक्त उपदेशकः, प्रश्नकर्ता ऋषिः अञ्जलिबद्धः, अलङ्कार-न्यून परन्तु तेजस्वी।","mysore_prompt":"मैसूर; मृदु-रङ्ग, सूक्ष्म-भाव-चित्रण, आश्रम-परिसर-प्रकृति।","pahari_prompt":"पाहाड़ी; सरल-रचना, पर्वतीय-वन-आश्रम, संवाद-क्षणं लघु-नाट्यवत्।"}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"जिज्ञासापूर्ण-शान्त","suggested_raga":"भूपाली","pace":"मन्द-मध्यम","voice_tone":"विनीत, प्रश्नात्मक, स्पष्ट"}

C
Classical Literature
V
Vaishnavism
P
Philosophy
Y
Yoga

FAQs

It reflects a common Purāṇic pedagogical pattern: a named interlocutor acknowledges the difficulty of defining Brahman, situating the text within broader Sanskrit traditions of metaphysical inquiry shared with yoga and Vedānta discourse.

No geographic location is mentioned in this verse; the content is metaphysical rather than topographical.

The verse emphasizes epistemic humility: even advanced practitioners may not grasp the ‘form’ (rūpa/nature) of ultimate reality, encouraging careful inquiry and restraint in making absolute claims.

AI

Ask anything about this verse

Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Varaha Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App