Adhyaya 147: The Sacred Merit of Goniṣkramaṇa (the Tīrtha of the Cows’ Emergence/Release)

Verse 1

अथ गोनिष्क्रमणमाहात्म्यम् ॥ धरण्युवाच ॥ अत्याश्चर्यं श्रुतं ह्येतद्रुरुक्षेत्रसमुद्भवम् ॥ हृषीकेशस्य महिमा त्वया य उपवर्णितः

এতিয়া গোনিষ্ক্ৰমণ-মাহাত্ম্য আৰম্ভ হয়। ধৰণীয়ে ক’লে: “ৰুরুক্ষেত্ৰৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এই অতি আশ্চৰ্য বৃত্তান্ত নিশ্চয় শুনা গ’ল। হৃষীকেশৰ মহিমা, যি তুমি বৰ্ণনা কৰিলা…”

Verse 2

अन्यच्च यत्परं गुह्यं क्षेत्रं परमपावनम् ॥ वक्तुमर्हसि देवेश परं कौतूहलं मम

আৰু অধিক, হে দেৱেশ্বৰ, সেই অন্য পৰম গুহ্য আৰু পৰম পাৱন তীৰ্থ-ক্ষেত্ৰৰ কথা মোক ক’বলৈ অনুগ্ৰহ কৰা; মোৰ কৌতূহল অতি মহান।

Verse 3

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु भूमे प्रयत्नेन कारणं परमं मम ॥ गुह्यमस्त्यपरं चैव हिमशृङ्ग शिलोच्चये

শ্ৰী বৰাহ ক’লে: হে ভূমি, যত্নসহ শুনা; মোৰ পৰম কাৰণ (ৰহস্য) মনোযোগে কওঁ। হিমশৃঙ্গ নামৰ উচ্চ শিলাময় শিখৰত আৰু এটা গুহ্য বিষয় আছে।

Verse 4

गोनिष्क्रमणकं नाम गावो यत्र प्रतारिताः ॥ यथा निष्क्रमणं प्राप्य सुरभीणां वसुन्धरे

হে বসুন্ধৰা, সেই স্থান ‘গোনিষ্ক্ৰমণক’ নামে খ্যাত, য’ত গাইবোৰক আগলৈ হেঁচি লৈ যোৱা হৈছিল; আৰু তাত এক নিৰ্গমন পথ পাই সুৰভী গাইবোৰে বাহিৰলৈ ওলাই যাব পাৰিছিল।

Verse 5

सप्ततिर्यत्र कल्पानि और्वो यत्र प्रजापतिः ॥ तपश्चचार परमं मम मायाबलान्वितः

য’ত সত্তৰ কল্প ধৰি প্ৰজাপতি ঔৰ্বই—মোৰ মায়া-শক্তিৰে সংযুক্ত হৈ—সৰ্বোচ্চ তপস্যা আচৰণ কৰিছিল।

Verse 6

तस्यैवं वर्तमानस्य याति काले महत्तरे ॥ एवं हि तप्यमानस्य सर्वलोकस्य संशयः

সেইদৰে চলি থাকোঁতে অতি মহান সময় অতিবাহিত হ’ল। নিশ্চয়ই, তেওঁ এইদৰে তপস্যাত নিমগ্ন থাকোঁতে সকলো লোকত সন্দেহ আৰু উদ্বেগ উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 7

न वरं प्रार्थयत्येष लाभालाभसमन्वितः ॥ सूचकोऽपि न विद्येत बलिकर्मसु संयतः

সেইজন লাভ-লোকচানত সমদৃষ্টি ৰাখি কোনো বৰ নাপ্ৰাৰ্থনা কৰিলে। বলিকৰ্মত সংযমী হৈ, তেওঁৰ ভিতৰত স্বাৰ্থৰ একো চিহ্নো নাছিল।

Verse 8

अथ दीर्घस्य कालस्य कश्चिद्ब्रह्मयतिस्तदा ॥ तपस्तपस्यति मुनौ तस्मिन्शैলোच्चये धरे

তাৰ পাছত বহু দীঘল সময়ৰ অন্তত তেতিয়া এজন ব্ৰহ্ম-যতি প্ৰকাশ পালে। সেই উচ্চ পৰ্বতশিখৰত সেই মুনিয়ে তপস্যা সাধন কৰিলে।

Verse 9

ईश्वरोऽपि महाभागे तत्पार्श्वं समुपागतः ॥ गोनिष्क्रमेतिविख्याते तस्मिंस्तीर्थे महौजसि

হে ভাগ্যৱান! ঈশ্বৰো সেইজনৰ কাষলৈ আহিল—‘গোনিষ্ক্ৰম’ নামে খ্যাত সেই মহৌজস্বী তীৰ্থত।

Verse 10

तन्निर्गतं ततो ज्ञात्वा और्वं सर्वे तपस्विनः ॥ महेश्वरो महातेजाः सम्भ्रमात्समुपागतः

তাৰ পাছত ঔৰৱ ওলাই অহা বুলি জানি সকলো তপস্বী একত্ৰিত হ’ল। মহাতেজস্বী মহেশ্বৰো সম্ভ্ৰমে আৰু গম্ভীৰ তাড়নাত সমীপলৈ আহিল।

Verse 11

फलपुष्पसमाकीर्णा लक्ष्मीश्चैवोपजायते ॥ आश्रमं रूपसम्पन्नं फलपुष्पोपशोभितम्

ফল-ফুলে ঠাই ভৰি পৰিল আৰু লক্ষ্মী অৰ্থাৎ সমৃদ্ধিও উদ্ভৱ হ’ল। আশ্ৰমখন ৰূপে সুন্দৰ হৈ উঠিল, ফল আৰু পুষ্পেৰে শোভিত।

Verse 12

तच्च वै भस्मसाद्भूतं महारुद्रस्य तेजसा॥ दग्ध्वा तं चाश्रमं पुण्यमौरवस्य सुमहत्प्रियम्॥

মহাৰুদ্ৰৰ তেজে সেই স্থান নিশ্চয় ভস্মীভূত কৰিলে; ঔৰৱৰ অতি প্ৰিয় সেই পুণ্য আশ্ৰমক দগ্ধ কৰিলে।

Verse 13

ईश्वरोऽपि ततः प्राप्तः शीघ्रमेव हिमालयम्॥ एतस्मिन्नन्तरे देवि गृह्य पुष्पकरण्डकम्॥

তাৰ পাছত ঈশ্বৰো অতি শীঘ্ৰে হিমালয়ত উপস্থিত হ’ল। এই অন্তৰত, হে দেবি, ফুলৰ ঝুৰি লৈ (… )।

Verse 14

आश्रमं समनुप्राप्त और्वोऽपि मुनिपुङ्गवः॥ शान्तो दान्तः क्षमाशीलः सत्यव्रतपरायणः॥

ঔৰৱো—মুনিসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ—আশ্ৰমত উপস্থিত হ’ল; শান্ত, দমিত, ক্ষমাশীল স্বভাৱৰ, আৰু সত্যব্ৰতত পৰায়ণ।

Verse 15

दृष्ट्वा स्वमाश्रमं दग्धं बहुपुष्पफलोदकम्॥ मन्युना परमाविष्टो दुःखनेत्रपरिप्लुतः॥

নিজ আশ্ৰম দগ্ধ হোৱা দেখি—যি আগতে বহু ফুল, ফল আৰু জলৰে সমৃদ্ধ আছিল—তেওঁ তীব্ৰ ক্ৰোধে আচ্ছন্ন হ’ল; দুখে তেওঁৰ চকু অশ্ৰুসিক্ত হ’ল।

Verse 16

उवाच क्रोधरक्ताक्षो वचनं निर्दहन्निव॥ येनैष चाश्रमो दग्धो बहुपुष्पफलोदकः॥

ক্ৰোধে ৰঙা চকুৰে তেওঁ ক’লে, যেন বাক্যই দগ্ধ কৰি তুলিছে: “কোনে এই আশ্ৰম—ফুল, ফল আৰু জলৰে সমৃদ্ধ—দগ্ধ কৰিলে?”

Verse 17

सोऽपि दुःखेन सन्तप्तः सर्वलोकान्भ्रमिष्यति॥ एवमौरवेन दत्ते तु शापे तस्मिन्महौजसि॥

সিও দুখে দগ্ধ হৈ সকলো লোকত ভ্ৰমি ফুৰিব। এইদৰে মহাতেজস্বীজনৰ ওপৰত ঔৰৱে শাপ উচ্চাৰণ কৰিলে।

Verse 18

महाभयात्तु लोकानां न कश्चित्पर्यवारयत्॥ तत्क्षणादेव देवेशि ईशोऽपि जगतो विभुः॥

লোকসমূহৰ মহাভয়ৰ বাবে কোনোেও বাধা দিবলৈ আগ নাহিল। সেই মুহূর্ততেই, হে দেৱেশী, জগতৰ প্ৰভু ঈশাও (উপস্থিত হ’ল)।

Verse 19

दह्यते स्म जगत्सर्वं स तु किञ्चिन्न चेच्छति॥ को वा प्रतिविधिस्तत्र यथा सर्वस्य सम्भवेत्॥

সমগ্ৰ জগত দগ্ধ হ’ব, তথাপি সি একো ইচ্ছা নকৰিব (থামাবলৈ)। তাত এনে কি উপায় থাকিব, যাৰ দ্বাৰা সকলোৰে মঙ্গল সাধিত হয়?

Verse 20

एवमुक्ते मया क्रोधाद्दीक्षितस्तस्य चाश्रमः॥ दग्धोऽभवत्क्षणेनैव वयं तस्माद्विनिर्गताः॥

মই এইদৰে কোৱাৰ পিছত, ক্ৰোধবশতঃ তাৰ আশ্ৰম ধ্বংসৰ বাবে দীক্ষিত হ’ল আৰু মুহূর্ততে দগ্ধ হ’ল; তেতিয়া আমি তাতৰ পৰা ওলাই আহিলোঁ।

Verse 21

एतद्दुःखेन सन्तप्तो मन्युना च परिप्लुतः॥ और्वः शशाप रोषेण तेन तप्ता वयं शिवे॥

এই দুখে সन्तপ্ত আৰু ক্ৰোধে পৰিপ্লুত হৈ, ঔৰৱে ৰোষে শাপ দিলে; তাৰ ফলত আমি পীড়িত হ’লোঁ, হে শিৱে।

Verse 22

ततोऽभ्रमद्विरूपाक्षः शं न प्राप्नोति कर्हिचित् ॥ अहं च परितप्तोऽस्मि आत्मत्वादीश्वरस्य च ॥

তেতিয়া বিৰূপাক্ষে ভ্ৰমণ কৰি ফুৰিলে আৰু কেতিয়াও কল্যাণ লাভ নকৰিলে; আৰু মইও ঈশ্বৰৰ সৈতে আত্মত্ব-সম্বন্ধৰ বাবে দগ্ধ হৈ কষ্ট পাইছোঁ।

Verse 23

तेन दाहेन संतप्तो न शक्नोमि विचेष्टितुम् ॥ पार्वत्या च ततः प्रोक्तः आवां नारायणं प्रति ॥

সেই দাহজনিত যন্ত্ৰণাত দগ্ধ হৈ মই কোনো কাৰ্য কৰিবলৈ সক্ষম নহয়। তেতিয়া পাৰ্বতীয়ে ক’লে: “আহা, নাৰায়ণৰ দিশে যাম।”

Verse 24

गच्छावस्तस्य वाक्येन सुखं यत्र भविष्यति ॥ ततो नारायणं गत्वा सह तेन तमौर्वकम् ॥

“তাঁৰ বাক্য অনুসৰি আহা, য’ত সুখ উদ্ভৱ হ’ব তাত যাম।” তাৰ পাছত তেওঁলোক তেওঁৰ সৈতে নাৰায়ণৰ ওচৰলৈ গৈ সেই ঔৰৱকক সমীপস্থ হ’ল।

Verse 25

विज्ञापयामो रुद्रस्य शापोऽयं विनिवर्त्तताम् ॥ संतप्ताः स्म वयं सर्वे तस्माच्छापं निवर्त्तय ॥

“আমি নিবেদন কৰোঁ: ৰুদ্ৰৰ এই শাপ যেন উলটাই যায়। আমি সকলোৱে দুঃখত দগ্ধ; সেয়ে শাপটো নিবৃত্ত কৰক।”

Verse 26

और्वोऽप्युवाच नोक्तं मे अनृतं तु कदाचन ॥ सुरभीगणमानिय गत्वैतं स्नापयन्तु वै ॥

ঔৰৱেও ক’লে: “মই কেতিয়াও মিছা কথা কোৱা নাই। সুৰভীৰ গৰু-ঝাঁক আনি, গৈ নিশ্চয়েই তাক স্নান কৰাওক।”

Verse 27

रुद्रशापो निवृत्तः स्यात्तेनैव किल नान्यथा ॥ एतस्मिन्नन्तरे देवि मया गावोऽवतारिताः ॥

ৰুদ্ৰৰ শাপ কেৱল সেই উপায়েৰে হে নিবৃত্ত হ’ব—নিশ্চয়ই অন্য কোনোভাবে নহয়। এই অন্তৰত, হে দেবী, মই গাভীসমূহক অৱতৰণ কৰালোঁ।

Verse 28

तच्च गोनिष्क्रमं नाम तीर्थं परमपावनम् ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत एकरात्रोषितो नरः ॥

সেই তীৰ্থ ‘গো-নিষ্ক্ৰম’ নামে পৰিচিত, অতি পবিত্ৰ। তাত এক ৰাতি বাস কৰি মানুহে তাত স্নান কৰা উচিত।

Verse 29

गोलोकं च समासाद्य मोदते नात्र संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥

গোলোকত উপনীত হৈ সি আনন্দিত হয়—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। তাৰ পাছত ইয়াত অতি দুঃসাধ্য ব্ৰত-কর্ম সম্পন্ন কৰি সি প্ৰাণ ত্যাগ কৰে।

Verse 30

शंखचक्रगदायुक्तो मम लोके महीयते ॥ पञ्च धाराः पतन्त्यत्र मूले मूलवटस्य हि ॥

শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-সহিত হৈ সি মোৰ লোকত মহিমান্বিত হয়। ইয়াত মূলৈ মূলবট (আদি বটবৃক্ষ)ৰ গুৰিত পাঁচটা ধাৰা পতিত হয়।

Verse 31

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चरात्रोषितो नरः ॥ पञ्चानामपि यज्ञानां फलमाप्नोति मानवः ॥

তাত পাঁচ ৰাতি বাস কৰি মানুহে স্নান কৰা উচিত। তেনে কৰিলে মানুহে পাঁচোটা যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে।

Verse 32

अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ पञ्चयज्ञफलं भुक्त्वा मम लोकं प्रपद्यते ॥

তাৰ পাছত ইয়াত অতি দুঃসাধ্য কৰ্ম-ব্ৰত সম্পন্ন কৰি মানুহে প্ৰাণ ত্যাগ কৰে; পঞ্চযজ্ঞৰ ফল ভোগ কৰি মোৰ লোকত প্ৰৱেশ কৰে।

Verse 33

अस्ति पञ्चपदं नाम तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥ मम पूर्वेण पार्श्वेण दृढाः पञ्च महाशिलाः ॥

মোৰ সেই পৰম পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰত ‘পঞ্চপদ’ নামৰ এক স্থান আছে। তাৰ পূৰ্ব দিশত পাঁচখন মহাশিলা দৃঢ়ভাৱে স্থিৰ হৈ আছে।

Verse 34

मत्पूर्वां दिशमाश्रित्य तत्र ब्रह्मपदद्वयम् ॥ मध्ये तु तस्य कुण्डस्य शिला विस्तीर्णसंश्रिता ॥

মোৰ পূৰ্ব দিশক আশ্ৰয় কৰি তাত ব্ৰহ্মাৰ দুটা ‘পদচিহ্ন’ আছে। আৰু সেই কুণ্ডৰ মাজত বহল আৰু সুস্থিৰভাৱে স্থাপিত এক শিলাপট্ট আছে।

Verse 35

ऊर्ध्वं नालपरिणाहं तत्र विष्णुपदं मम ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत पञ्चरात्रोषितो नरः ॥

ওপৰত, এক ‘নাল’ পৰিমাণ বিস্তাৰত মোৰ বিষ্ণুপদ আছে। যি মানুহে তাত পাঁচ ৰাতি অৱস্থান কৰিছে, সি তাত স্নান কৰিব লাগে।

Verse 36

यान्ति शुद्धांस्तु लोकांस्ते ये च भागवतप्रियाः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्युक्तः पञ्चपदे नरः ॥

যিসকল ভক্ত (ভাগৱত)ৰ প্ৰিয়, তেওঁলোক শুদ্ধ লোকসমূহলৈ যায়। আৰু তাৰ পাছত ইয়াত, পঞ্চপদত নিয়ম-সংযমে যুক্ত ব্যক্তি প্ৰাণ ত্যাগ কৰে।

Verse 37

यत्र धारा पतत्येका पश्चिमां दिशमाश्रिता ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत एकरात्रोषितो नरः ॥

য’ত পানীৰ একেটা ধাৰা পশ্চিম দিশলৈ মুখ কৰি পৰে, তাত এক ৰাতি অৱস্থান কৰা মানুহে স্নান কৰিব লাগে।

Verse 38

ब्रह्मलोकमवाप्नोति ब्रह्मणा सह मोदते ॥ कौमुदस्य तु मासस्य शुक्लपक्षस्य द्वादशी ॥

সেয়ে ব্ৰহ্মলোক লাভ কৰে আৰু ব্ৰহ্মাৰ সৈতে একেলগে আনন্দ কৰে। (ইয়াৰ) সম্পৰ্ক কৌমুদ নামৰ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ দ্বাদশী তিথিৰ সৈতে।

Verse 39

यज्ञानां वाजपेयानां फलं प्राप्नोति मानवः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मसु निष्ठितः ॥

মানৱে বাজপেয় যজ্ঞসমূহৰ ফল লাভ কৰে। তাৰ পাছত ইয়াত, মোৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰ্মত দৃঢ়ভাৱে স্থিত হৈ, সি প্ৰাণ ত্যাগ কৰে।

Verse 40

वाजपेयफलं भुक्त्वा मम लोकं प्रपद्यते ॥ अस्ति कोटिवटं नाम तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

বাজপেয়ৰ ফল ভোগ কৰি সি মোৰ লোকত উপনীত হয়। মোৰ সেই পৰম পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত ‘কোটিবট’ নামে এক স্থান আছে।

Verse 41

पञ्चक्रोशं ततो गत्वा वायव्यां दिशि संस्थितः ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥

তাৰ পৰা পাঁচ ক্ৰোশ গৈ, বায়ব্য (উত্তৰ-পশ্চিম) দিশত অৱস্থিত ঠাইত, ছয় কাল অৱস্থান কৰা মানুহে তাত স্নান কৰিব লাগে।

Verse 42

बहुयज्ञस्य कोटीनां फलं प्राप्नोति निष्कलम् ॥ अथात्र मुंचते प्राणान्भूमे कोटिवटे शुभे ॥

বহু যজ্ঞৰ কোটি কোটি ফল যি, সেয়া মানুহে সম্পূৰ্ণ আৰু নিষ্কলংকভাৱে লাভ কৰে। আৰু হে পৃথিৱী, ইয়াত শুভ কোটিবটত যদি কোনোবাই প্ৰাণ ত্যাগ কৰে, তেন্তে সেই পুণ্যফল প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 43

यज्ञकोटिफलं भुक्त्वा मम कोटिं प्रपद्यते ॥ अस्ति विष्णुसरो नाम तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

যজ্ঞকোটিৰ সমান ফল ভোগ কৰি সি মোৰ পৰম অৱস্থালৈ উপনীত হয়। সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত ‘বিষ্ণুসৰ’ নামৰ এক সৰোবৰ আছে, যি মোৰ সৈতে সৰ্বোচ্চভাৱে সম্পৰ্কিত।

Verse 44

पूर्वोत्तरेण पार्श्वेन पञ्चक्रोशं न संशयः ॥ मत्सरः पद्मपत्राक्षि अगाधं परिसंस्थितम् ॥

উত্তৰ-পূব দিশৰ পাৰ্শ্বত ই পঞ্চ ক্ৰোশ পৰ্যন্ত বিস্তৃত—ইয়াত সন্দেহ নাই। হে পদ্মপত্ৰনয়নী, ‘মৎসৰ’ নামৰ এক অংশ তাত গভীৰ আৰু অগাধভাৱে অৱস্থিত।

Verse 45

पञ्चक्रोशश्च विस्तारः पर्वतः परिमण्डलः ॥ तत्र भ्रमति यो भद्रे कुर्याच्चैव प्रदक्षिणम् ॥

ইয়াৰ বিস্তাৰ পঞ্চ ক্ৰোশ, আৰু পৰ্বতটো মণ্ডলাকাৰ। হে ভদ্ৰে, যি কোনোবাই তাত ঘূৰি ফুৰে, সিয়ে নিশ্চয়েই প্ৰদক্ষিণাও কৰিব লাগে।

Verse 46

तावद्वर्षसहस्राणि ब्रह्मलोके महीयते ॥ अथात्र मुंचते प्राणान्स्वकर्मपरिनिष्ठितः ॥

সিমান সংখ্যক সহস্ৰ বছৰৰ বাবে সি ব্ৰহ্মলোকত সন্মানিত হয়। তাৰ পাছত ইয়াত, নিজৰ কৰ্মত দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত হৈ, যদি কোনোবাই প্ৰাণ ত্যাগ কৰে, তেন্তে (এই গতি বৰ্ণিত)।

Verse 47

ब्रह्मलोकं समुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ तस्मिन्क्षेत्रे महाभागे आश्चर्यं शृणु सुन्दरि ॥

ব্ৰহ্মলোক ত্যাগ কৰি মানুহ মোৰ লোকত সন্মান লাভ কৰে। সেই মহাভাগ ক্ষেত্ৰত, হে সুন্দৰী, এক আশ্চৰ্য শুনা।

Verse 48

गवां वै श्रूयते शब्दो मम कर्मसुखावहः ॥ अथात्र ज्येष्ठमासस्य शुक्लपक्षस्य द्वादशी ॥

নিশ্চয় গাইৰ শব্দ শুনা যায়, যি মোৰ কৰ্ম-অনুষ্ঠানৰ সুখ আনে। আৰু ইয়াত জ্যেষ্ঠ মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ দ্বাদশীত ই বিশেষভাৱে উল্লেখিত।

Verse 49

श्रूयते सुमहान्छब्दः स्वयमेतन्न संशयः ॥ एवं गोस्थलके पुण्ये महाभागवतः शुचिः ॥

এটি এক অতি মহান শব্দ শুনা যায়; ই নিজে নিজেই ঘটে—ইয়াত সন্দেহ নাই। এইদৰে পুণ্যময় গোস্থলকত, শুচি আৰু মহাভাগ ভক্ত [তদনুযায়ী আচৰণ কৰে]।

Verse 50

करोति शुभकर्माणि शीघ्रं मुच्येत किल्बिषात् ॥ एवं तेन महाभागे ईश्वरेण यशस्विनि ॥

তাত মানুহে শুভ কৰ্ম কৰে আৰু শীঘ্ৰে পাপদোষৰ পৰা মুক্ত হয়। এইদৰে, হে যশস্বিনী মহাভাগে, সেই ঈশ্বৰৰ দ্বাৰা [ইয়াক কোৱা হৈছে]।

Verse 51

शापदाहो विनिर्मुक्तः सर्वैः सह मरुद्गणैः ॥ एतद्गोस्थलकं नाम सर्वशान्तिकरं परम् ॥

শাপৰ দাহৰ পৰা মুক্ত হৈ, মৰুদগণসহ সকলোৰে সৈতে [ইয়াক সম্পন্ন কৰা হ’ল]। ইয়াৰ নাম গোস্থলক; ই সৰ্বশান্তি কৰোঁতা পৰম।

Verse 52

कथितं देवि कार्त्स्न्येन तवानुग्रहकाम्यया॥ एषोऽध्यायो महाभागे सर्वमङ्गलकारकः॥

হে দেবী, তোমাক অনুগ্ৰহ কৰিব বিচাৰি মই এই কথা সম্পূৰ্ণভাৱে বৰ্ণনা কৰিলোঁ। হে মহাভাগে, এই অধ্যায় সকলো মঙ্গলৰ কাৰক।

Verse 53

मम मार्गानुसाराणां मम च प्रीतिवर्धनः॥ श्रेष्ठानां परमं श्रेष्ठं मङ्गलानां च मङ्गलम्॥

যিসকলে মোৰ পথ অনুসৰণ কৰে, তেওঁলোকৰ বাবে ই মোৰ প্ৰীতিো বৃদ্ধি কৰে। ই শ্ৰেষ্ঠসকলৰ ভিতৰত পৰম শ্ৰেষ্ঠ, আৰু মঙ্গলসকলৰ ভিতৰত মঙ্গল।

Verse 54

लाभानां परमो लाभो धर्माणां धर्म उत्तमः॥ लभन्ते पठमानाः वै मम मार्गानुसारिणः॥

ই লাভসকলৰ ভিতৰত পৰম লাভ, ধৰ্মসকলৰ ভিতৰত উত্তম ধৰ্ম। যিসকলে পাঠ কৰে—নিশ্চয়েই যিসকলে মোৰ পথ অনুসৰণ কৰে—তেওঁলোকে এই ফল লাভ কৰে।

Verse 55

तावद्वर्षसहस्राणि मम लोके महीयते॥ पतनं च न विद्येत पठमानो दिने दिने॥

সেই পৰিমাণ হাজাৰ হাজাৰ বছৰৰ বাবে তেওঁ মোৰ লোকত সন্মানিত হয়। আৰু যি দিনে দিনে পাঠ কৰে, তাৰ পতন নাথাকে।

Verse 56

तारितानि कुलान्येभिः सप्त सप्त च सप्त च॥ पिशुनाय न दातव्यं न मूर्खाय शठाय च॥

এই (উপদেশ) দ্বাৰা কুলসমূহ তৰাই দিয়া হয়—সাত, সাত, আৰু পুনৰ সাত। নিন্দুকক দিব নালাগে, মূৰ্খকো নহয়, আৰু ছলনাময় লোককো নহয়।

Verse 57

देयं पुत्राय शिष्याय यश्च जानाति सेवितुम्॥ एतन्मरणकाले तु न कदाचित्तु विस्मरेत्॥

ই পুত্ৰলৈ, শিষ্যলৈ, আৰু যিজনে ইয়াক সেৱা-সাধনা কৰিব জানে তেনে জনলৈ দিয়া উচিত। মৃত্যুকালত ইয়াক কেতিয়াও নাভুলিব।

Verse 58

श्लोकं वा यदि वा पादं यदीच्छेत् परमां गतिम्॥ तत्क्षेत्रं तु महाभागे पञ्चयोजनमण्डलम्॥

সম্পূৰ্ণ শ্লোক হওক বা কেৱল এক পাদ—যদি কোনোবাই পৰম গতি কামনা কৰে—তেন্তে, হে মহাভাগে, সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ পঞ্চ যোজন পৰিসীমাৰ মণ্ডল।

Verse 59

तिष्ठामि परया प्रीत्या दिशं पूर्वामुपाश्रितः॥ पश्चिमेन वहेद्गङ्गां निष्कामेन वसुन्धरे॥

মই পৰম প্ৰীতিত পূৰ্ব দিশ আশ্ৰয় কৰি স্থিত আছোঁ। পশ্চিম ফালে গঙ্গা বয়, হে বসুন্ধৰে, নিষ্কাম সাধকৰ বাবে।

Verse 60

एवं रहस्यं गुह्यं च सर्वकर्मसुखावहम्॥ एतत्ते परमं भद्रे गुह्यं धर्मसमन्वितम्॥

এইদৰে ই এক গোপন আৰু ৰহস্যময় উপদেশ, যি সকলো কৰ্মত সুখ আনে। হে ভদ্ৰে, এইটো তোমাৰ বাবে ধৰ্মসমন্বিত পৰম গোপন শিক্ষা।

Verse 61

मम क्षेत्रं महाभागे यत्त्वया परिपृच्छितम्॥

হে মহাভাগে, মোৰ সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ—যাৰ বিষয়ে তুমি সুধিছা।

Verse 62

तत्र त्वौर्वो महाभागे तप्यते समदर्शनः ॥ पद्मानां कारणादौर्वो गङ्गाद्वारमुपागतः

তাত, হে মহাভাগে দেৱী, সমদৰ্শন ঔৰ্ব মুনি তপস্যা কৰি আছিল। পদ্মসমূহৰ কাৰণত ঔৰ্ব গঙ্গাদ্বাৰলৈ উপস্থিত হ’ল।

Verse 63

महादाहेन सन्तप्तः शम्भुर्देवीमुवाच ह ॥ और्वस्य तु तपो दृष्ट्वा भीतैर्देवैरुदाहृतम्

মহা দাহে দগ্ধ হৈ শম্ভুৱে দেৱীক ক’লে। আৰু ঔৰ্বৰ তপস্যা দেখি ভীত দেৱতাসকলে নিবেদন/আহ্বান উচ্চাৰণ কৰিলে।

Verse 64

सप्तसप्ततिः कल्याणि सौरभेया महौजसः ॥ तेनाप्लावितदेहाश्च परां निर्वृतिमागताः

হে কল্যাণী, সাতসত্তৰ সৌৰভেয়া—মহৌজসী সত্তা—তাৰ দ্বাৰা দেহ স্নাত কৰি পৰম নিৰ্বৃতি লাভ কৰিলে।

Verse 65

विमुक्तः सर्वसंसारान्मम लोकं च गच्छति ॥ ततो ब्रह्मपदं नाम क्षेत्रं गुह्यं परं मम

সকলো সংসাৰ-বন্ধনৰ পৰা মুক্ত হৈ মানুহে মোৰ লোকলৈও গমন কৰে। তাৰ পিছত ‘ব্ৰহ্মপদ’ নামৰ ক্ষেত্ৰ আছে—গুপ্ত, পৰম, আৰু মোৰ।

Verse 66

उपवासं त्रिरात्रं तु कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ यावन्ति भ्रममाणस्य पदानि ननु सुन्दरि

হে সুন্দৰী, ত্ৰিৰাত্ৰ উপবাস কৰি—ই অতি দুষ্কৰ কৰ্ম—ভ্ৰমণকাৰীৰ যিমান পদক্ষেপ, সিমানেই পুণ্যফল হয়।

Verse 67

तेजः श्रियं च लक्ष्मीं च सर्वकामान्यशस्विनि ॥ यावन्ति चाक्षराणि स्युरत्राध्याये मनस्विनि

হে যশস্বিনী! তেজ, শ্ৰী, লক্ষ্মী আৰু সকলো কাম্য সিদ্ধি—এই অধ্যায়ত যিমান আক্ষৰ আছে, তিমানেই লাভ হয়, হে দৃঢ়চিত্তা নাৰী।