Adhyaya 136: A Sūtra-like Manual of Expiations for Ritual Transgressions

Verse 1

अथ प्रायश्चित्तकर्मसूत्रम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ दीपं स्पृष्ट्वा तु यो देवि मम कर्माणि कारयेत् ॥ तस्यापराधाद्वै भूमे पापं प्राप्नोति मानवः

এতিয়া প্ৰায়শ্চিত্ত-কর্মৰ সূত্ৰ (নিয়ম-সংহিতা) আৰম্ভ। শ্ৰী বৰাহ ক’লে: ‘হে দেবী, যি কোনোবাই দীপ স্পৰ্শ কৰি মোৰ বিধি-কৰ্ম সম্পাদন কৰে, তেন্তে সেই অপৰাধৰ ফলত, হে ভূমি, মানুহ পাপ লাভ কৰে।’

Verse 2

तच्छृणुष्व महाभागे कथ्यमानं मया अनघे ॥ जायते षष्टिवर्षाणि कुष्ठी गात्रपरिप्लुतः

হে মহাভাগে, হে অনঘে, মই কোৱা কথাখিনি শুনা: মানুহ ষাঠি বছৰলৈ কুষ্ঠৰোগী হৈ জন্ম লয়, আৰু দেহ ৰোগেৰে সম্পূৰ্ণ আচ্ছন্ন হয়।

Verse 3

चाण्डालस्य गृहे तत्र एवमेतन्न संशयः ॥ एवं भुक्त्वा तु तत्कर्म मम क्षेत्रे मृतो यदि

তাত চাণ্ডালৰ ঘৰতেই (সেইজন) জন্ম লয়—এয়াই সত্য, কোনো সন্দেহ নাই। আৰু সেই কৰ্মৰ ফল এইদৰে ভোগ কৰি, যদি মোৰ ক্ষেত্ৰত (পবিত্ৰ ধামত) মৃত্যু হয়, তেন্তে…

Verse 4

मद्भक्तश्चैव जायेत शुद्धे भागवते गृहे ॥ प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि दीपस्य स्पर्शनाद्भुवि

তেতিয়া নিশ্চয়েই মানুহ মোৰ ভক্ত হৈ, শুদ্ধ ভাগৱতৰ গৃহত জন্ম লাভ কৰে। পৃথিৱীত দীপ স্পৰ্শ কৰাৰ কৰ্মৰ প্ৰায়শ্চিত্ত মই বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 5

तरन्ति मनुजा येन कष्टं चाण्डालयोनिषु ॥ यस्य कस्यापि मासस्य शुक्लपक्षे च द्वादशी

ইয়াৰ দ্বাৰা মানুহে চাণ্ডাল যোনিত জন্মৰ কষ্ট অতিক্ৰম কৰে। যিকোনো মাহৰ শুক্লপক্ষৰ দ্বাদশীত…

Verse 6

चतुर्थभक्तमाहारमाकाशशयने स्वपेत् ॥ दीपं दत्त्वापराधाद्वै तरन्ति मनुजा भुवि

চতুৰ্থভক্ত ৰূপে (অৰ্থাৎ কম বাৰে) আহাৰ গ্ৰহণ কৰি, আকাশশয়নত শুব। দীপ দান কৰিলে, অপৰাধ হ’লেও, পৃথিৱীত মানুহে তাৰ পৰা পাৰ হয়।

Verse 7

शुचिर्भूत्वा यथान्यायं मम कर्मपथे स्थितः ॥ एतत्ते कथितं भद्रे स्पर्शने दीपकस्य तु

বিধি অনুসাৰে শুচি হৈ, মোৰ কৰ্মপথত স্থিত থাকি—হে ভদ্ৰে, দীপ স্পৰ্শ সম্পৰ্কে এই কথা তোমাক কোৱা হ’ল।

Verse 8

संसारशोधनं चैव यत्कृत्वा लभते शुभम् ॥ श्मशानं यो नरो गत्वा अस्नात्वैव तु मां स्पृशेत्

ইয়াও সংসাৰ-বন্ধনৰ শোধন; ইয়াক কৰিলে মানুহে শুভ ফল লাভ কৰে। যদি কোনো নৰে শ্মশানলৈ গৈ, স্নান নকৰাকৈ, মোক স্পৰ্শ কৰে…

Verse 9

मम दोषापराधस्य शृणु तत्त्वेन यत्फलम् ॥ जम्बुको जायते भूमौ वर्षाणां नव पञ्च च ॥

মোৰ দোষ আৰু অপৰাধৰ সত্য ফল শুনা: মানুহে পৃথিৱীত নৱ আৰু পঞ্চ বছৰ (চৌদ্দ বছৰ) শিয়াল ৰূপে জন্ম লয়।

Verse 10

पिशाचो जायते तत्र वर्षाणि नव पञ्च च ॥ ततस्तु कुणपोच्छिष्टं त्रिंशद्वर्षाणि खादति ॥

তাত মানুহে নৱ আৰু পঞ্চ বছৰ (চৌদ্দ বছৰ) পিশাচ ৰূপে জন্ম লয়; তাৰ পিছত ত্ৰিশ বছৰ ধৰি মৃতদেহৰ অৱশিষ্ট ভক্ষণ কৰে।

Verse 11

ततो नारायणाच्छ्रुत्वा धरणी वाक्यमब्रवीत् ॥ एतन्मे परमं गुह्यं लोकनाथ जनार्दन ॥

তাৰ পিছত নাৰায়ণৰ পৰা শুনি ধৰণীয়ে এই বাক্য ক’লে: “এয়া মোৰ বাবে পৰম গোপন বিষয়, হে লোকনাথ, হে জনাৰ্দন।”

Verse 12

परं कौतूहलं देव निखिलं वक्तुमर्हसि ॥ श्मशानं पुण्डरीकाक्ष ईश्वरेण प्रशंसितम् ॥

হে দেব, এই গভীৰ কৌতূহলজনক বিষয় সম্পূৰ্ণকৈ ক’বলৈ অনুগ্ৰহ কৰা: হে পুণ্ডৰীকাক্ষ, শ্মশানক ঈশ্বৰে প্ৰশংসা কৰিছে।

Verse 13

किं त्वत्र त्रिगुणं देव पवित्रे शिवभाषिते ॥ स तव रमते नित्यं भगवान्स्तु महामतिः ॥

কিন্তু হে দেব, শিৱে কোৱা এই পবিত্ৰ বিষয়ত ত্ৰিগুণ-সম্পৰ্কীয় ত্ৰিবিধ দিশটো কি? কিয়নো সেই মহামতি ভগৱান তাত সদায় ৰমণ কৰে।

Verse 14

कपालं गृह्य देवोऽत्र दीप्तिमन्तं महौजसम् ॥ प्रशंसितं च रुद्रेण भवता किं विनिन्दितम् ॥

ইয়াত দেৱে কপাল গ্ৰহণ কৰিলে—দীপ্তিমান, মহাতেজস্বী; ৰুদ্ৰে তাক প্ৰশংসা কৰিছে, তেন্তে তুমি কিয় তাক নিন্দা কৰিছা?

Verse 15

श्मशानं पद्मपत्राक्ष रुद्रस्य च निशि प्रियम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि इदमाख्यानमुत्तमम् ॥

“হে পদ্মপত্ৰ-নয়না, শ্মশানভূমিও ৰাত্ৰিত ৰুদ্ৰৰ প্ৰিয়।” শ্ৰী বৰাহ ক’লে: “হে দেবী, তত্ত্বসহ মোৰ এই উত্তম আখ্যান শুনা।”

Verse 16

अद्यापि ते न जानन्ति ह्यनघे संहितव्रताः ॥ कृत्वा सुदुष्करं कर्म सर्वभूतपतिं हरिम् ॥

হে অনঘে, আজিও সংযমিত ব্ৰতধাৰীসকলে নাজানে—অতি দুস্কৰ কৰ্ম সম্পাদন কৰি—সৰ্বভূতপতি হৰিৰ বিষয়ে।

Verse 17

हत्वा च बालान्वृद्धांश्च त्रिपुरे रूपिणीः स्त्रियः ॥ तेन पापेन सम्बद्धो न शक्नोति विचेष्टितुम् ॥

আৰু ত্ৰিপুৰাত শিশু, বৃদ্ধ আৰু ৰূপৱতী নাৰীক হত্যা কৰি, সেই পাপত আবদ্ধ হৈ সি স্বাধীনভাৱে কৰ্ম কৰিব নোৱাৰে।

Verse 18

प्रणष्टमानसैश्वर्यो नष्टा माया च योगिनः ॥ विवर्णवदनो भूत्वा तिष्ठते स महेश्वरः ॥

মনসামৰ্থ্য আৰু ঐশ্বৰ্য নষ্ট হৈ, যোগীৰ মায়াও বিনষ্ট হ’ল; মুখ বিবৰ্ণ কৰি সেই মহেশ্বৰ তাতে স্থিৰ হৈ থাকে।

Verse 19

ततो ध्यातो मया देवि शङ्करः पुनरेष्यति ॥ यावत्पश्यामि तं देवं देवि दिव्येन चक्षुषा

তেতিয়া, হে দেবী, মই ধ্যান কৰিলোঁ—“শংকৰ পুনৰ আহিব”—যেতিয়ালৈকে, হে দেবী, দিৱ্য দৃষ্টিৰে সেই দেৱক মই দেখা নাপালোঁ।

Verse 20

नष्टं मायाबलं रुद्रं सर्वभूतमहेश्वरम् ॥ ततोऽहं तत्र गत्वा तु यष्टुकामं त्र्यम्बकम्

ৰুদ্ৰ—সৰ্বভূতৰ মহেশ্বৰ—ৰ মায়াবল নষ্ট হৈছিল; তাৰপিছত মই তাত গৈ যজ্ঞ কৰিব খোজা ত্ৰ্যম্বকক লগ পালোঁ।

Verse 21

नष्टसंज्ञो हतज्ञानो नष्टयोगबलोऽबलः ॥ तत ईशो मया चोक्तो वाक्यमेवं सुखावहम्

সঞ্জ্ঞানাশ, জ্ঞানহানি, আৰু যোগবল নষ্ট হৈ দুর্বল হোৱা অৱস্থাত; তেতিয়া মই ঈশ্বৰক এই সুখদায়ক বাক্য ক’লোঁ।

Verse 22

किमिदं तिष्ठसे रुद्र कश्मलेन समावृतः ॥ त्वं कर्त्ता च विकर्त्ता च विकाराकार एव च

হে ৰুদ্ৰ, তুমি বিভ্ৰমে আচ্ছন্ন হৈ এইদৰে কিয় থিয় হৈ আছা? তুমি কৰ্তা আৰু বিকৰ্তা দুয়ো; তুমি বিকাৰৰ ৰূপ-আকাৰ স্বৰূপ।

Verse 23

त्वं वैशाख्यं वियोगं च त्वं योनिस्त्वं परायणम् ॥ त्वमुग्रदेवदेवादिस्त्वं साम त्वं तथा दिशः

তুমি বৈশাখ্য আৰু বিয়োগো; তুমি যোনি, তুমি পৰায়ণ। তুমি উগ্ৰ, দেৱ আৰু দিৱ্য সত্তাৰ আদিও; তুমি সামগান, আৰু তেনেদৰে দিশাসমূহো।

Verse 24

किं न बुध्यति चात्मानं गणैः परिवृतो भवान् ॥ किमिदं देवदेवेश विवर्णः पृथुलोचनः

গণসমূহে পৰিবৃত হৈও তুমি নিজকে নুবুজা নেকি? হে দেবদেৱেশ, এই কি—তোমাৰ বৰ্ণ কিয় বিবৰ্ণ, আৰু চকু কিয় ইমান প্ৰশস্ত?

Verse 25

तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन यत्पृष्टोऽसि मया भवान् ॥ स्मर योगं च मायां च पश्य विष्णोर्महात्मनः

সেয়ে, মই যি সুধিছোঁ, সেয়া তত্ত্ব অনুসাৰে সত্যকৈ মোক কোৱা। যোগ আৰু মায়া স্মৰণ কৰা, আৰু মহাত্মা বিষ্ণুৰ যোগ-শক্তি আৰু মায়া দৰ্শন কৰা।

Verse 26

तव चैव प्रियार्थाय येनाहमिह चागतः ॥ ततो मम वचः श्रुत्वा लब्धसंज्ञो महेश्वरः

তোমাৰ মঙ্গলৰ বাবেই মই ইয়ালৈ আহিছোঁ। তাৰ পাছত মোৰ বাক্য শুনি মহেশ্বৰ পুনৰ চেতনা লাভ কৰিলে।

Verse 27

उवाच मधुरं वाक्यं पापसंतप्तलोचनः ॥ शृणु तत्त्वेन मे देव कोऽन्योऽप्येवं करिष्यति

পাপতাপে দগ্ধ দৃষ্টিযুক্ত তেওঁ মধুৰ বাক্য ক’লে: “হে দেব, তত্ত্ব অনুসাৰে মোৰ কথা শুনা; আন কোনে এনে কৰিব?”

Verse 28

लब्धो योगश्च साङ्ख्यं च जातोऽस्मि विगतज्वरः ॥ त्वत्प्रसादेन जातोऽस्मि पूर्णाम्बुरिव सागरः

যোগ আৰু সাঙ্খ্য পুনৰ লাভ হ’ল, আৰু মই জ্বৰসম দুঃখৰ পৰা মুক্ত হ’লোঁ। তোমাৰ প্ৰসাদে মই পানীৰে পূৰ্ণ সাগৰৰ দৰে হ’লোঁ।

Verse 29

अहं त्वां तु विजानामि मां त्वं जानासि माधव ॥ आवयोरन्तरं कोऽपि न पश्यति जनार्दन

মই তোমাক জানো, আৰু তুমি মোক জানো, হে মাধৱ। আমাৰ দুয়োৰ মাজত কোনো ভেদ কেও নেদেখে, হে জনাৰ্দন।

Verse 30

ब्रह्माणं तु विजानाति नावयोरन्तरेण हि ॥ साधु विष्णो महाभाग सर्वमायाकरण्डक

এই তত্ত্ব কেৱল ব্ৰহ্মাই জানে; কিয়নো আমাৰ দুয়োৰ মাজত প্ৰকৃততে কোনো ভেদ নাই। হে বিষ্ণু, মহাভাগ্যবান! তুমি সঠিক কৈছা—তুমি সৰ্বমায়াৰ কৰণ্ডক (পেটিকা)।

Verse 31

एवं मह्यं हरो वाक्यमुक्त्वा भूतमहेश्वरः ॥ मुहूर्त्तं ध्यानमास्थाय पुनः प्रोवाच माधवि

এইদৰে মোক সেই বাক্য কৈ, ভূত-মহেশ্বৰ হৰে ক্ষণমাত্ৰ ধ্যান অৱলম্বন কৰিলে; তাৰপিছত, হে মাধৱী, পুনৰ ক’লে।

Verse 32

तव विष्णो प्रसादेन मया तत्त्रिपुरं हतम् ॥ निहता दानवास्तत्र गर्भिण्यश्च निपातिताः

হে বিষ্ণু, তোমাৰ প্ৰসাদে মই সেই ত্ৰিপুৰক বিনাশ কৰিলোঁ। তাত দানৱসকল নিহত হ’ল, আৰু গৰ্ভিণী নাৰীসকলকো পতিত কৰা হ’ল।

Verse 33

बालवृद्धा हतास्तत्र विस्फुरन्तो दिशो दश ॥ तस्य पापस्य दोषेण न शक्नोमि विचेष्टितुम्

তাত শিশু আৰু বৃদ্ধসকলো নিহত হ’ল; দহো দিশ যেন কঁপি উঠিছে। সেই পাপৰ দোষে মই সঠিকভাৱে কৰ্ম কৰিব নোৱাৰোঁ।

Verse 34

प्रणष्टयोगमायश्च नष्टैश्वर्यश्च माधव ॥ किं कर्त्तव्यं मया विष्णो पापावस्थेन सम्प्रति

হে মাধৱ! মোৰ যোগমায়া বিনষ্ট হৈছে, আৰু মোৰ ঐশ্বৰ্য-প্ৰভাও নষ্ট হৈছে। হে বিষ্ণু! পাপে দুষিত অৱস্থাত এতিয়া মই কি কৰোঁ?

Verse 35

विष्णो तत्त्वेन मे ब्रूहि शोधनं पापनाशनम् ॥ येन वै कृतमात्रेण शुद्धो मुच्येत किल्बिषात्

হে বিষ্ণু! তত্ত্বমতে মোক কোৱা—পাপনাশক শোধন কি? যাৰ একবাৰ সম্পাদন কৰিলেই মানুহ শুদ্ধ হৈ কিল্বিষ (দোষ)ৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 36

एवं चिन्तात्मनस्तस्य मया रुद्रस्य भाषितम् ॥ कपालमालां गृहीत्वा समलं गच्छ शङ्कर

এনেদৰে চিন্তাত নিমগ্ন ৰুদ্ৰক মই ক’লোঁ: ‘কপালমালা হাতত লৈ, হে শংকৰ, মলিন স্থানলৈ যোৱা।’

Verse 37

कीदृशः समलो विष्णो यत्र गच्छामहे वयम् ॥ ततस्तस्य वचः श्रुत्वा शङ्करस्य महेश्वरि

‘হে বিষ্ণু! আমি য’লৈ যাম, সেই মলিন স্থান কেনেকুৱা?’ তাৰ পাছত, হে মহেশ্বৰী, শংকৰৰ বাক্য শুনি…

Verse 38

तत्पापशोधनार्थाय मया वाक्यं प्रभाषितम् ॥ श्मशानं समलं रुद्र पूतिको व्रणगन्धिकः

সেই পাপ শোধনৰ উদ্দেশ্যে মই এই বাক্য ক’লোঁ: ‘শ্মশান মলিন, হে ৰুদ্ৰ—দুৰ্গন্ধময়, পচা, ঘাঁৰ গোন্ধে ভৰা।’

Verse 39

स्वयं तिष्ठन्ति वै तत्र मनुजा विगतस्पृहाः ॥ तत्र गृह्य कपालानि रम तत्रैव शङ्कर ॥

তাত নিশ্চয় মানুহসকল নিজে নিজে তাত স্থিৰ থাকে, স্পৃহা-তৃষ্ণাহীন। তাত কপাল-পাত্ৰ গ্ৰহণ কৰি, হে শংকৰ, তাতেই বাস কৰি ক্ৰীড়া কৰা।

Verse 40

तत्र वर्षसहस्राणि दिव्यान्येव दृढव्रतः ॥ ततो भक्षय मांसानि पापक्शयचिकीर्षुकः ॥

তাত দিৱ্য বছৰৰ সহস্ৰসমূহ ধৰি, দৃঢ়ব্ৰত হৈ থাকিবা। তাৰ পাছত পাপক্ষয় কামনা কৰি মাংস ভক্ষণ কৰা।

Verse 41

हतानां चैव मांसानि ये च भोज्यास्तव प्रियाः ॥ एवं सर्वैर्गणैः सार्द्धं वस तत्र सुनिश्चितः ॥

আৰু নিহতসকলৰ মাংস—যিসকল ভোজ্য আৰু তোমাৰ প্ৰিয়—এইদৰে সকলো গণৰ সৈতে তাত নিশ্চিতচিত্তে বাস কৰা।

Verse 42

पूर्णे वर्षसहस्रे तु स्थित्वा त्वं समले पुनः ॥ गच्छाश्रमपदं पश्चाद्गौतमस्य महामुनेः ॥

কিন্তু সহস্ৰ বছৰ পূৰ্ণ হ’লে, সেই অশুচি স্থানত পুনৰ স্থিত হৈ, তাৰ পাছত মহামুনি গৌতমৰ আশ্ৰম-পদলৈ যোৱা।

Verse 43

तत्र ज्ञास्यसि चात्मानं गौतमाश्रमसंस्थितः ॥ प्रसादाद्गौतममुनेर्भवता गतकिल्बिषः ॥

তাত গৌতমৰ আশ্ৰমত স্থিত হৈ তুমি নিজৰ আত্মাক জানিবা। গৌতম মুনিৰ প্ৰসাদত তুমি দোষমুক্ত হ’বা।

Verse 44

सततं पापसम्पन्नं कपालं शिरसि स्थितम् ॥ ऋषिः पातयितुं शक्तस्त्वत्प्रसादान्न सशङ्क्यः ॥

পাপে সদায় ভৰপূৰ সেই কপাল তোমাৰ মূৰত স্থিত হৈ আছে। তোমাৰ অনুগ্ৰহে ঋষিয়ে তাক পতিত কৰাব পাৰে—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 45

एवं रुद्रं वरं दत्त्वा तत्रैवान्तरहितोऽभवम् ॥ रुद्रोऽपि भ्रमते तत्र श्मशाने पापसंवृते ॥

এইদৰে ৰুদ্ৰক বৰ দান কৰি মই তাতেই অন্তৰ্হিত হ’লোঁ। ৰুদ্ৰও তাতেই পাপে আচ্ছন্ন সেই শ্মশানত ভ্ৰমি ফুৰে।

Verse 46

एतत्ते कथितं भद्रे श्मशानं मे जुगुप्सितम् ॥ विना तु कृतसंस्कारो मम कर्मपरायणः ॥

হে ভদ্ৰে, তোমাক এই কথা ক’লোঁ: শ্মশান মোৰ বাবে ঘৃণিত। কিন্তু বিধিসম্মত সংস্কাৰ নকৰিলে, মই কৰ্তব্য-কর্মত পৰায়ণ হৈ থাকোঁ।

Verse 47

प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि येन शुध्यति किल्बिषात् ॥ कृत्वा चतुर्थभक्षं तु दिनानि दश पञ्च च ॥

মই সেই প্ৰায়শ্চিত্ত ক’ম যাৰ দ্বাৰা দোষৰ পৰা শুদ্ধি হয়। ‘চতুৰ্থভক্ষ’ নিয়ম গ্ৰহণ কৰি দহ আৰু পাঁচ দিন, অৰ্থাৎ পন্ধৰ দিন, পালন কৰিব।

Verse 48

आकाशशयनं कुर्यादेकवस्त्रः कुशासने ॥ प्रभाते पञ्चगव्यं च पातव्यं कर्मशोधनम् ॥

তেওঁ আকাশতলত শয়ন কৰিব, একবস্ত্ৰ পৰিধান কৰি, কুশাসনত। প্ৰভাতে কৰ্মশোধনৰ বাবে পঞ্চগব্য পান কৰিব লাগে।

Verse 49

विमुक्तः सर्वपापेभ्यो मम लोकं स गच्छति ॥ पिण्याकं भक्षयित्वा तु यो देवमुपसर्पति

সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ সি মোৰ লোকলৈ গমন কৰে। আৰু যি পিণ্যাকা (তেল-খলি) ভক্ষণ কৰি দেৱতাৰ উপাসনাৰ বাবে ওচৰ চাপি যায়…

Verse 50

तस्य वै शृणु सुश्रोणि प्रायश्चित्तं सुशोधनम् ॥ उलूको दश वर्षाणि कच्छपस्तु समास्त्रयः

সেই বিষয়ে, হে সুশ্ৰোণি, শুনা—এই অতি শোধনকাৰী প্ৰায়শ্চিত্ত। (ফলত) দহ বছৰ উলুক, আৰু কিছুমান বছৰৰ বাবে কচ্ছপ ৰূপে জন্ম হয়।

Verse 51

जायते मानवस्तत्र मम कर्मपरायणः ॥ यांस्तु दोषान्प्रपश्यन्ते संसारेऽस्मिन्वसुन्धरे

তাত এজন মানুহ জন্ম লয়—মোৰ নিৰ্দিষ্ট কৰ্মাচৰণত পৰায়ণ। কিন্তু এই সংসাৰ-চক্ৰত, হে বসুন্ধৰা, যিসকল দোষ তেওঁলোকে দেখে…

Verse 52

तस्य वक्ष्यामि सुश्रोणि प्रायश्चित्तं महौजसम् ॥ किल्बिषाद्येन मुच्येत संसारान्तं च गच्छति

সেই বিষয়ে, হে সুশ্ৰোণি, মই মহাতেজস্বী প্ৰায়শ্চিত্ত ক’ম—যাৰ দ্বাৰা মানুহ পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ সংসাৰৰ অন্তলৈ গমন কৰে।

Verse 53

यावकेन दिनैकं तु गोमूत्रेण च कारयेत् ॥ रात्रौ वीरासनं कुर्यादाकाशशयने वसेत्

এদিনৰ বাবে যাৱক (যৱ-আদি শস্য) আৰু গোমূত্ৰেৰে অনুশীলন কৰিব লাগে। ৰাতি বীৰাসন কৰি বহিব, আৰু খোলা আকাশৰ তলত শয়নস্থানত বাস কৰিব।

Verse 54

न स गच्छति संसारं मम लोकं स गच्छति ॥ वराहमांसनेन तु यो मम कुर्वीत प्रापणम्

সেয়া পুনৰ সংসাৰত নাযায়; সেয়া মোৰ লোকলৈ যায়। কিন্তু যি জনে বৰাহ-মাংসৰে মোক অৰ্পণ (ভেট) কৰে…

Verse 55

यावद्रोम वराहस्य मम गात्रेषु संस्थितम् ॥ तावद्वर्षसहस्राणि नरके पच्यते भुवि

বৰাহৰ এটা ৰোম যিমান দিন মোৰ অঙ্গত স্থিত থাকে, সিমান হাজাৰ হাজাৰ বছৰলৈ সেয়া ভূতলৰ নৰকত পকাই দিয়া হয়।

Verse 56

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ वाराहेण तु मांसनेन यस्तु कुर्वीत प्रापणम्

আৰু এটা কথা তোমাক ক’ম—শুনা, হে বসুন্ধৰা। যি জনে বৰাহ-মাংসৰে ভেট অৰ্পণ কৰে…

Verse 57

यावत् तत्तनुसंस्थं तु भजते तु प्रतिष्ठितम् ॥ तावत्स पतते देवि सौकरीं योनिमास्थितः

যিমান দিন সেই (কৰ্মদোষ) তাৰ দেহত প্ৰতিষ্ঠিত থাকে, সিমান দিন, হে দেবী, সেয়া শুকৰী-সদৃশ যোনি ধৰি পতিত হয়।

Verse 58

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ यां गतिं सम्प्रपद्येत मम कर्मपरायणः

আৰু এটা কথা তোমাক ক’ম—শুনা, হে বসুন্ধৰা: মোৰ বিধিত কৰ্মাচৰণত নিবিষ্ট জনে কোন গতি লাভ কৰে।

Verse 59

अन्धो भूत्वा ततो देवि जन्म चैवं प्रतिष्ठितम् ॥ एवं गत्वा तु संसारं वराहमांसप्रापणात्

তেতিয়া, হে দেবী, অন্ধ হৈ তেওঁৰ পুনর্জন্ম সেইদৰে স্থিৰ হয়। এইদৰে বৰাহ-মাংস লাভ কৰাৰ ফলত তেওঁ সংসাৰ-চক্ৰত পৰিভ্ৰমণ কৰে।

Verse 60

जायते विपुले सिद्धे कुले भागवते शुचिः ॥ विनीतः कृतसंस्कारो मम कर्मपरायणः

তেওঁ ভগৱানৰ ভক্তিত নিবেদিত, সমৃদ্ধ আৰু সিদ্ধ কুলত শুচি হৈ জন্ম লয়; বিনীত, বিধিসম্মত সংস্কাৰসমূহ সম্পন্ন কৰা, আৰু মোৰ অনুকূল কৰ্মত পৰায়ণ।

Verse 61

द्रव्यवाङ्गुणवांश्चैव रूपवाञ्छीलवाञ्छुचिः ॥ प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि तस्य कायविशोधनम्

ধন-সম্পদ, বাক্‌শক্তি আৰু গুণেৰে সমৃদ্ধ, সুন্দৰ ৰূপ, সদাচাৰ আৰু শুচিতাৰে যুক্ত—এতিয়া মই তেওঁৰ বাবে প্ৰায়শ্চিত্ত, অৰ্থাৎ দেহ-শোধনৰ বিধান ক’ম।

Verse 62

किल्बिषाद्येन मुच्येत मम कर्मपरायणः ॥ फलाहारो दिनान्सप्त सप्त मूलाशनस्तथा

যাৰ দ্বাৰা তেওঁ পাপৰ পৰা মুক্ত হ’ব পাৰে—যি মোৰ অনুকূল কৰ্মত পৰায়ণ: তেওঁ সাত দিন ফলাহাৰী হওক, আৰু তদ্ৰূপে সাত দিন মূল (শিকড়) আহাৰ কৰোক।

Verse 63

दिनानि सप्त तिष्ठेत सप्त वै पायसेन च ॥ तक्रेण सप्त दिवसान्सप्त पावकभोजनः

তেওঁ সাত দিন এই নিয়ম পালন কৰোক; তাৰ পিছত নিশ্চয় সাত দিন পায়স (ক্ষীৰান্ন) গ্ৰহণ কৰোক; সাত দিন তক্ৰ (মথনি) সহ; আৰু সাত দিন পবিত্ৰ অগ্নিত প্ৰস্তুত আহাৰ গ্ৰহণ কৰোক।

Verse 64

तत्र दोषं प्रवक्ष्यामि शृणु सुन्दरि तत्त्वतः ॥ दशकवर्षसहस्राणि दरिद्रो जायते पुनः

তাত মই দোষটো তত্ত্ব অনুসাৰে ক’ম—শুনা, হে সুন্দৰী; দহ হাজাৰ বছৰলৈকে সি পুনৰ দৰিদ্ৰ মানুহ হৈ জন্ম লয়।

Verse 65

ततो भवेत्सुपूतात्मा मद्भक्तः स न संशयः ॥ यस्तु भागवतो भूत्वा कामरागेण मोहितः

তেতিয়া সি অতি পবিত্ৰ আত্মাসম্পন্ন হয়; সি মোৰ ভক্ত—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। কিন্তু যি ভাগৱত হৈও কাম আৰু ৰাগে মোহিত হয়…

Verse 66

दीक्षितः पिबते मद्यं प्रायश्चित्तं न विद्यते ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

যদি দীক্ষিত ব্যক্তি মদ্য পান কৰে, তেন্তে তাৰ কোনো প্ৰায়শ্চিত্ত বিধান নাই। আৰু মই তোমাক আন এটা কথাও ক’ম—শুনা, হে বসুন্ধৰা (পৃথিৱী)।

Verse 67

अग्निवर्णां सुरां पीत्वा तेन मुच्येत किल्बिषात् ॥ य एतेन विधानेन प्रायश्चित्तं समाचरेत्

অগ্নিৰঙা সুৰা পান কৰি, তাৰ দ্বাৰা সি পাপৰ পৰা মুক্ত হ’ব পাৰে। যি এই বিধান অনুসাৰে প্ৰায়শ্চিত্ত আচৰে…

Verse 68

न स लिप्यति पापेन संसारं च न गच्छति ॥ कौसुम्भं चैव यः शाकं भक्षयेन्मम पूजकः

সি পাপত লিপ্ত নহয় আৰু সংসাৰচক্ৰলৈ নাযায়। আৰু যি মোৰ পূজক হৈ ‘কৌসুম্ভ’ নামৰ শাক-সব্জি ভক্ষণ কৰে…

Verse 69

नरके पच्यते घोरे दश पञ्च च सूकरः ॥ ततो गच्छेच्छ्वयोनौ च त्रीणि वर्षाणि जम्बुकः ॥

ভয়ংকৰ নৰকত সি দগ্ধ হয়; পন্ধৰ বছৰলৈ সি গাহৰি হয়। তাৰ পাছত সি কুকুৰৰ যোনিত যায় আৰু তিনি বছৰ ধৰি শিয়ালৰূপে জন্ম লয়।

Verse 70

वर्षमेकं ततः शुध्येन्मत्कर्मणि रतः शुचिः ॥ मम लोकमवाप्नोति शुद्धो भूत्वा वसुन्धरे ॥

তাৰ পাছত এক বছৰ ধৰি, পৱিত্ৰ হৈ—মোৰ কৰ্মকাণ্ডত ৰত আৰু সংযমী—সি শুদ্ধ হয়; আৰু হে বসুন্ধৰা, শুদ্ধ হৈ সি মোৰ লোক লাভ কৰে।

Verse 71

ततो भूमिर्वचः श्रुत्वा प्रत्युवाच पुनर्हरिम् ॥ कुसुम्भशाकनैवेद्यप्रापणेन च किल्बिषात् ॥

তেতিয়া ভূমিয়ে সেই বাক্য শুনি পুনৰ হৰিক উত্তৰ দিলে: ‘কুসুম্ভ-শাকৰ নৈবেদ্য-অৰ্পণ (বা যোগান) কৰাৰ ফলত যি দোষ লাগে, তাৰ কাৰণে…’

Verse 72

कथं मुच्येत देवेश प्रायश्चित्तं वद प्रभो ॥ श्रीवराह उवाच ॥ यो मे कुसुम्भशाकेन प्रापणं कुरुते नरः ॥

‘হে দেবেশ, কেনেকৈ মুক্তি পাব? হে প্ৰভু, প্ৰায়শ্চিত্ত কওক।’ শ্ৰী বৰাহ ক’লে: ‘যি মানুহে কুসুম্ভ-শাকেৰে মোৰ বাবে অৰ্পণ (যোগান) কৰে…’

Verse 73

भक्षणे तु कृते कुर्याच्चान्द्रायणमतन्द्रितः ॥ प्रापणे तु कृते कुर्याद्द्वादशाहं पयोव्रतम् ॥

যদি ভক্ষণ কৰা হৈ যায়, তেন্তে অলস নোহোৱাকৈ চান্দ্ৰায়ণ ব্ৰত পালন কৰিব লাগে; কিন্তু যদি কেৱল প্ৰদান (অৰ্পণ) কৰা হয়, তেন্তে বাৰ দিনৰ পয়োব্ৰত (দুধ-ব্ৰত) পালন কৰিব লাগে।

Verse 74

य एतेन विधानॆन प्रायश्चित्तं समाचरेत् ॥ न स लिप्येत पापेन मम लोकं च गच्छति ॥

যি এই বিধি অনুসাৰে প্ৰায়শ্চিত্ত আচৰে, সি পাপে লিপ্ত নহয়; আৰু সি মোৰ লোকলৈও গমন কৰে।

Verse 75

यः पारक्येण वस्त्रेण न धूतेन च माधवि ॥ प्रायश्चित्ती भवेनमूर्खो मम कर्मपरायणः ॥

হে মাধৱী, যি আনৰ বস্ত্ৰেৰে আৰু নধোৱা বস্ত্ৰেৰে কৰ্ম কৰে—যদিও মোৰ কৰ্মত পৰায়ণ—সি প্ৰায়শ্চিত্তৰ পাত্ৰ, বিভ্ৰান্ত মূৰ্খ হয়।

Verse 76

करोति मम कर्माणि स्पृशते मां तदा स्थितः ॥ मृगो वै जायते देवि वर्षाणि त्रीणि सप्त च ॥

তাত স্থিত হৈ সি মোৰ কৰ্ম কৰে আৰু মোক স্পৰ্শ কৰে; হে দেবী, তাৰ ফলত সি নিশ্চয় মৃগ হৈ তিন আৰু সাত বছৰলৈ জন্ম লয়।

Verse 77

हीनपादेन जायेत चैकं जन्म वसुन्धरे ॥ मूर्खश्च क्रोधनश्चैव मद्भक्तश्चैव जायते ॥

হে বসুন্ধৰা, সি এক জন্মৰ বাবে খুঁতযুক্ত পাৱেৰে জন্ম ল’ব; আৰু মূৰ্খ আৰু ক্ৰোধন হৈ জন্মে—তথাপি মোৰ ভক্তো হয়।

Verse 78

तस्य वक्ष्यामि सुश्रोणि प्रायश्चित्तं महौजसम् ॥ येन गच्छति संसारं मम भक्तो व्यवस्थितः ॥

হে সুশ্ৰোণি, সেই ক্ষেত্ৰত মই মহাতেজস্বী প্ৰায়শ্চিত্ত ক’ম; যাৰ দ্বাৰা মোৰ ভক্ত শৃঙ্খলাত স্থিৰ হৈ সংসাৰ-ভ্ৰমণ অতিক্ৰম কৰে।

Verse 79

अष्टभक्तं ततः कृत्वा मम भक्तिपरायणः ॥ माघस्यैव तु मासस्य शुक्लपक्षस्य द्वादशीम् ॥

তাৰ পিছত ‘অষ্টভক্ত’ ব্ৰত গ্ৰহণ কৰি, মোৰ ভক্তিত পৰায়ণ হৈ, মাঘ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ দ্বাদশী তিথি পালন কৰিব।

Verse 80

तिष्ठेज्जलाशये गत्वा शान्तो दान्तो यतव्रतः ॥ अनन्यमानसो भूत्वा मम चिन्तापरायणः ॥

জলাশয়ৰ কাষলৈ গৈ সি তাত অৱস্থান কৰিব—শান্ত, দান্ত, আৰু ব্ৰতত দৃঢ়—একমন হৈ মোৰ ধ্যান-চিন্তাত পৰায়ণ হ’ব।

Verse 81

प्रभातायां तु शर्वर्यामुदिते तु दिवाकरे ॥ पञ्चगव्यं ततः पीत्वा मम कर्माणि कारयेत् ॥

প্ৰভাতত, ৰাতি অন্ত হৈ সূৰ্য উদিত হ’লে, তেতিয়া পঞ্চগব্য পান কৰি মোৰ সৈতে সংশ্লিষ্ট বিধি-কর্ম সম্পাদন কৰিব।

Verse 82

अकृत्वा यो नवन्नानि मम कर्मपरायणः ॥ ततो भागवतो भूत्वा नवन्नं यो न कारयेत् ॥

যদি কোনোবাই মোৰ সৈতে সংশ্লিষ্ট কৰ্মত পৰায়ণ হৈও ‘নৱন্ন’ নৈবেদ্য প্ৰস্তুত নকৰে, তেন্তে ভাগৱত হৈও যি নৱন্ন-কর্ম নকৰায়, তাৰ দোষ হয়।

Verse 83

पितरस्तस्य नाश्नन्ति वर्षाणि दश पञ्च च ॥ अदत्त्वा यस्तु भुञ्जीत नवन्नानि कदाचन ॥

তাৰ পিতৃলোক পঞ্চদশ বছৰলৈকে (অৰ্ঘ্য-নৈবেদ্য) গ্ৰহণ নকৰে। আৰু যি কোনোবাই দান নকৰাকৈ কেতিয়াবা নৱন্ন ভক্ষণ কৰে, সি পাপভাগী হয়।

Verse 84

न तस्य धर्मो विद्येत एवमेतन्न संशयः ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि येन तस्मात्प्रमुच्यते ॥

তেওঁৰ বাবে ধৰ্ম চিনাক্ত নহয়—এইদৰে নিশ্চিত; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। আৰু মই তোমাক আৰু এটা কথা ক’ম, যাৰ দ্বাৰা সেই দোষৰ পৰা মুক্তি লাভ হয়।

Verse 85

प्रायश्चित्तं महाभागे मम भक्तसुखावहम् ॥ उपवासं त्रिरात्रं तु तत एकेन वा पुनः ॥

হে মহাভাগে, এই প্ৰায়শ্চিত্ত মোৰ ভক্তসকলৰ সুখ-কল্যাণকাৰী: তিনিৰাতি উপবাস, অথবা পুনৰ তাৰ পিছত অন্ততঃ এক (ৰাতি) উপবাস।

Verse 86

आकाशशयनं कृत्वा चतुर्थेऽहनि शुध्यति ॥ एवं तत्र विधिं कृत्वा उदिते च दिवाकरे ॥

আকাশশয়ন কৰি চতুৰ্থ দিনা শুদ্ধ হয়। এইদৰে তাত বিধি সম্পন্ন কৰি, আৰু সূৰ্য উদিত হ’লে—

Verse 87

पञ्चगव्यं ततः पीत्वा शीघ्रं मुच्येत किल्बिषात् ॥ य एतेन विधानेन प्रायश्चित्तं समाचरेत् ॥

তাৰ পিছত পঞ্চগব্য পান কৰি সি শীঘ্ৰে পাপদোষৰ পৰা মুক্ত হয়। যি এই বিধান অনুসাৰে প্ৰায়শ্চিত্ত আচৰে—

Verse 88

सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥ अदत्त्वा गन्धमाल्यानि यो मे धूपं प्रयच्छति ॥

সকলো আসক্তি ত্যাগ কৰি সি মোৰ লোকলৈ যায়। (কিন্তু) যি মোৰ উদ্দেশ্যে ধূপ অৰ্পণ কৰে, কিন্তু সুগন্ধি আৰু মালা নিদিয়ে—

Verse 89

कुणपो जायते भूमे यातुधानो न संशयः ॥ वर्षाणि चैकविंशानि अयस्कारनिवासकः

হে ভূমি, নিঃসন্দেহে সি কুণপভোজী (শৱভক্ষক) আৰু যাতুধান (দুষ্ট সত্তা) ৰূপে জন্ম লয়, আৰু একবিংশতি বছৰ আয়স্কাৰ (লোহাৰ কাম কৰা) লোকসকলৰ মাজত বাস কৰে।

Verse 90

तिष्ठत्यत्र महाभागे एवमेतन्न संशयः ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

হে মহাভাগে, সি তাতেই থাকে—এইদৰে, নিঃসন্দেহে। আৰু মই তোমাক আন এটা কথা ক’ম; সেইটো শুনা, হে বসুন্ধৰে।

Verse 91

उपोष्य चाष्टभक्तं तु दशैकादशमेव च ॥ प्रभातायां तु शर्वर्यामुदिते रविमण्डले

উপবাস কৰি ‘অষ্টভক্ত’ বিধি পালন কৰি, আৰু দশম আৰু একাদশ (দিন/ব্ৰত)ও সম্পন্ন কৰি; তাৰ পাছত প্ৰভাতত—যেতিয়া ৰাতি অন্ত হয় আৰু সূৰ্যমণ্ডল উদিত হয়—

Verse 92

पञ्चगव्यं ततः पीत्वा शीघ्रं मुच्यति किल्बिषात् ॥ य एतेन विधानॆन प्रायश्चित्तं समाचरेत्

তাৰ পাছত পঞ্চগব্য পান কৰিলে সি শীঘ্ৰে পাপৰ পৰা মুক্ত হয়। যি এই বিধান অনুসাৰে প্ৰায়শ্চিত্ত আচৰে—

Verse 93

तानि तानि तरन्त्येव सर्व एव पितामहाः ॥ वहन्नुपानहौ पद्भ्यां यस्तु मामुपचक्रमेत्

সেই সেই অৱস্থা তেওঁলোকে নিশ্চয়েই পাৰ হয়—সকলো পিতামহ (পূৰ্বপুৰুষ)েই। কিন্তু যি পায়ে জোতা পিন্ধি মোৰ ওচৰলৈ আহে—

Verse 94

चर्मकारस्तु जायेत वर्षाणां तु त्रयोदश ॥ तज्जन्मनः परिभ्रष्टः सूकरो जायते पुनः

তেৰ বছৰলৈকে মানুহে চর্মকাৰ ৰূপে জন্ম লয়; সেই জন্মৰ পৰা পতিত হৈ পুনৰ সূকৰ (গাহৰি) ৰূপে জন্ম গ্ৰহণ কৰে।

Verse 95

सूकरत्वात्परिभ्रष्टः श्वा भवेच्च जुगुप्सितः ॥ ततः श्वत्त्वात्परिभ्रष्टो मानुषेषूपजायते

সূকৰত্বৰ পৰা পতিত হৈ সি ঘৃণিত কুকুৰ হয়; তাৰ পাছত কুকুৰত্বৰ পৰা পতিত হৈ মানুহসমূহৰ মাজত জন্ম লয়।

Verse 96

मद्भक्तश्च विनीतश्च अपराधविवर्जितः ॥ मुक्तस्तु सर्वसंसारान्मम लोकं स गच्छति

কিন্তু যি মোৰ ভক্ত, বিনীত আৰু অপৰাধবিহীন—সি সকলো সংসাৰ-চক্ৰৰ পৰা মুক্ত হৈ মোৰ লোকলৈ গমন কৰে।

Verse 97

य एतेन विधानॆन वसुधे कर्म कारयेत् ॥ न स लिप्येत पापेन एवमेतन्न संशयः

হে বসুধে, যি কোনোবাই এই বিধান অনুসাৰে কৰ্ম/অনুষ্ঠান কৰোৱায়, সি পাপে লিপ্ত নহয়—এয়ে নিশ্চিত, কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 98

भेरीशब्दमकृत्वा तु यस्तु मां प्रतिबोधयेत् ॥ बधिरो जायते भूमे एकं जन्म न संशयः

কিন্তু যি কোনোবাই ভেৰী (ঢোল)ৰ শব্দ নকৰাকৈ মোক জাগ্ৰত/সতৰ্ক কৰে, হে ভূমে, সি এটা জন্মলৈ বধিৰ হৈ জন্ম লয়—সন্দেহ নাই।

Verse 99

तस्य वक्ष्यामि सुश्रॊणि प्रायश्चित्तं मम प्रियम् ॥ किल्बिषाद्येन मुच्येत भेरीताडनमोहितः ॥

হে সুশ্ৰোণি (সুন্দৰ কটিযুক্তে), মই তাৰ প্ৰায়শ্চিত্ত ক’ম, যি মোৰ প্ৰিয়; যাৰ দ্বাৰা ভেৰী (নগৰা) বজাবলৈ মোহিত হোৱা ব্যক্তি সেই দোষ-পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 100

य एतेन विधानॆन वसुधे कर्म कारयेत् ॥ अपराधं न गच्छेत् तु मम लोकं स गच्छति ॥

হে বসুধা, যি কোনোবাই এই বিধান অনুসাৰে কৰ্ম কৰোৱায়, সি অপৰাধত নপৰে; সি মোৰ লোকলৈ গমন কৰে।

Verse 101

अन्नं भुक्त्वा बहुतरमजीर्णेन परिप्लुतः ॥ उद्गारेण समायुक्तः अस्नात उपसर्पति ॥

বহু অন্ন ভক্ষণ কৰি, অজীৰ্ণত আচ্ছন্ন হৈ, ঢেঁকুৰসহ আৰু স্নান নকৰাকৈ, সি (সভা/ক্ৰিয়া) ওচৰলৈ আহে।

Verse 102

एकजन्मनि श्वा चैव वानरश्चैव जायते ॥ एकस्मिञ्जन्मनि छागः सृगालश्चैकजन्मनि ॥

এটা জন্মত সি কুকুৰ আৰু বান্দৰ হৈ জন্মে; এটা জন্মত ছাগলী, আৰু আন এটা জন্মত শিয়াল হৈ জন্মে।

Verse 103

एकजन्म भवेदन्धो मूषको जायते पुनः ॥ तारितो ह्येष संसाराज्जायते विपुले कुले ॥

এটা জন্মত সি অন্ধ হয়; তাৰ পাছত পুনৰ মূষক (ইঁদুৰ) হৈ জন্মে। তথাপি, সংসাৰৰ পৰা তৰিত হোৱা এই ব্যক্তি শেষত এক মহান কুলত জন্ম লাভ কৰে।

Verse 104

शुद्धो भागवतः श्रेष्ठस्त्वपराधविवर्जितः ॥ प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि मम भक्तसुखावहम् ॥

শুদ্ধ ভাগৱত ভক্ত শ্ৰেষ্ঠ, অপৰাধবিবৰ্জিত। মোৰ ভক্তসকলৰ সুখ-কল্যাণকাৰী প্ৰায়শ্চিত্ত মই ঘোষণা কৰিম।

Verse 105

किल्बिषाद्येन मुच्येत मम भक्तिपरायणः ॥ त्रिदिनं पावकाहारो मूलाहारो दिनत्रयम् ॥

মোৰ ভক্তিত পৰায়ণ জন কিল্বিষ আদি দোষৰ পৰা মুক্ত হ’ব পাৰে: তিনিদিন ‘পাৱক-আহাৰ’ আৰু তিনিদিন মূল-আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব।

Verse 106

पायसेन दिनत्रय्यां त्रिदिनं सक्तुना तथा ॥ त्रिदिनं वायुभक्षोऽपि आकाशशयनस्त्रिकम् ॥

তিনিদিন পায়স (দুধ-চাউল) গ্ৰহণ কৰিব; তদ্ৰূপ তিনিদিন সক্তু (যৱ-গুড়ি) গ্ৰহণ কৰিব। তিনিদিন বায়ুভক্ষ (কেৱল বায়ুতে) থাকি, আৰু তিনিদিন খোলা আকাশত শয়ন কৰিব।

Verse 107

उत्थायापररात्रे तु कृत्वा वै दन्तधावनम् ॥ पञ्चगव्यं पिबेच्चैव शरीरपरिशोधनम् ॥

ৰাতিৰ অন্তিম প্ৰহৰত উঠি দন্তধাৱন কৰি, শৰীৰ পৰিশোধনৰ বাবে নিশ্চয়েই পঞ্চগব্য পান কৰিব।

Verse 108

य एतेन विधानॆन प्रायश्चित्तं समाचरेत् ॥ न स लिप्येत पापेन मम लोकं स गच्छति ॥

যি এই বিধান অনুসাৰে প্ৰায়শ্চিত্ত আচৰণ কৰে, সি পাপে লিপ্ত নহয়; সি মোৰ লোকলৈ গমন কৰে।

Verse 109

एष धर्मश्च कीर्त्तिश्च आचाराणां महौजसाम् ॥ गुणानां च परं श्रेष्ठं ऋतीनां च महा ऋतिः ॥

এইয়েই ধৰ্ম আৰু কীৰ্তি—মহাতেজস্বী মহাপুৰুষসকলৰ আদৰ্শ আচাৰ; গুণসমূহৰ মাজত ই পৰম শ্ৰেষ্ঠ, আৰু পবিত্ৰ ঋতি-অনুষ্ঠানসমূহৰ মাজত ই মহা ঋতি।

Verse 110

य एतत्पठते नित्यं कल्यमुत्थाय मानवः ॥ स पितॄींस्तारयेज्जन्तुर्दश पूर्वान्दशापरान् ॥

যি মানুহে নিত্য প্ৰভাতে উঠি এই পাঠ কৰে, সেই জনে পিতৃসকলক তাৰে—দশ পূৰ্বৱৰ্তী আৰু দশ পৰৱৰ্তী (পুৰুষ)ক।

Verse 111

आरोग्यानां महारोग्यं मङ्गलानां तु मङ्गलम् ॥ रत्नानां परमं रत्नं सर्वपापप्रणाशनम् ॥

আৰোগ্যৰ মাজত ই মহা-আৰোগ্য; মঙ্গলৰ মাজত ই পৰম মঙ্গল; ৰত্নসমূহৰ মাজত ই সৰ্বোচ্চ ৰত্ন—সৰ্বপাপ বিনাশক বুলি বৰ্ণিত।

Verse 112

यस्तु भागवतो नित्यं पठते च दृढव्रतः ॥ कृत्वा सर्वापराधानि न स पापेन लिप्यते ॥

কিন্তু যি ব্যক্তি দৃঢ়ব্ৰত হৈ নিত্য ভাগৱত পাঠ কৰে, সি নানা অপৰাধ কৰিলেও পাপত লিপ্ত নহয়।

Verse 113

एष जप्यः प्रमाणं च सन्ध्योपासनमेव च ॥ कल्यमुत्थाय पठते मम लोकं स गच्छति ॥

ইয়াক জপ কৰিবলগীয়া আৰু প্ৰমাণসিদ্ধ অনুশীলন—ই নিশ্চয়েই সন্ধ্যা-উপাসনা; যি প্ৰভাতে উঠি ইয়াক পাঠ কৰে, সি মোৰ লোকলৈ গমন কৰে।

Verse 114

न पठेन्मूर्खमध्ये तु कुशिष्याणां तथैव च ॥ दद्याद्भागवते श्रेष्ठे मम कर्मपरायणे ॥

মূৰ্খসকলৰ মাজত বা কুশিষ্য (দুষ্ট শিষ্য) সকলৰ মাজত এই পাঠ নপঢ়িব; বৰং মোৰ বিধিত আচৰণত পৰায়ণ উত্তম ভাগৱতক ইয়াক অৰ্পণ কৰিব।

Verse 115

एतत्ते कथितो देवि आचारस्य विनिश्चयः ॥ पूर्वं त्वया यत्पृष्टं तु किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥

হে দেবি, আচাৰৰ বিষয়ে নিৰ্ণয় তোমাক এইদৰে কোৱা হ’ল। তুমি আগতে যি সুধিছিলা, তাৰ উত্তৰ দিয়া হ’ল; এতিয়া আৰু কি শুনিব খোজা?

Verse 116

गृध्रस्तु सप्त वर्षाणि जायते खचरॆश्वरः ॥ चरन्तौ मानुषं मांसमुभौ तौ गृध्रजम्बुकौ ॥

গৃধ্ৰে সাত বছৰলৈ আকাশচৰসকলৰ মাজত অধিপতি ৰূপে জন্ম লয়; আৰু সেই দুয়ো—গৃধ্ৰ আৰু জঁবুক—মানৱ মাংস ভক্ষণ কৰি ঘূৰি ফুৰে।

Verse 117

प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि येन मुच्येत किल्बिषात् ॥ यस्य कस्यचिन्मासस्य शुक्लपक्षस्य द्वादशीम् ॥

মই এনে প্ৰায়শ্চিত্ত ক’ম যাৰ দ্বাৰা পাপৰ পৰা মুক্তি পোৱা যায়; যিকোনো মাহৰ শুক্লপক্ষৰ দ্বাদশী তিথিত (ইয়াক) পালন কৰিব।

Verse 118

यस्य कस्यचिन्मासस्य शुक्लपक्षे तु द्वादशी ॥ आकाशशयनं कृत्वा शीघ्रं मुच्येत किल्बिषात् ॥

যিকোনো মাহৰ শুক্লপক্ষৰ দ্বাদশী তিথিত, আকাশশয়ন (খোলা আকাশৰ তলত শোৱা) কৰি, মানুহ সোনকালে পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 119

आख्यानानां महाख्यानं तपसां च परं तपः ॥ अत्राहं कीर्तयिष्यामि ब्राह्मणेभ्यो महेश्वरि ॥

আখ্যানসমূহৰ মাজত ই মহাখ্যান, আৰু তপস্যাসমূহৰ মাজত পৰম তপস্যা। হে মহেশ্বৰী, ইয়াত মই ই ব্ৰাহ্মণসকলৰ আগত ঘোষণা কৰিম।

Verse 120

तत्र स्थाने शिवो भूमे गणैः सर्वैः समावृतः ॥ नष्टमायं ततो देवि चिन्तयामि वसुन्धरे ॥

সেই স্থানত, হে ভূমি, শিৱ সকলো গণেৰে পৰিবেষ্টিত। সেয়ে, হে দেৱী—হে বসুন্ধৰা—মই এই বিষয়ক ‘নষ্ট’ বুলি ভাবি চিন্তা কৰোঁ।

Verse 121

देवं नारायणं चैैकं सर्वलोकमहेश्वरम् ॥ हे विष्णो त्वत्प्रसादेन देवत्वं चैव माधव ॥

মই একমাত্ৰ দেৱ নাৰায়ণক স্বীকাৰ কৰোঁ, যি সকলো লোকৰ মহেশ্বৰ। হে বিষ্ণু, তোমাৰ প্ৰসাদে দেৱত্বো লাভ হয়, হে মাধৱ।

Verse 122

ममैवं वचनं श्रुत्वा भगवान्परमेश्वरः ॥ उवाच मां पुनर्व्यक्तं मां बोधय जगत्पते ॥

মোৰ এই বাক্য শুনি ভগৱান পৰমেশ্বৰ পুনৰ স্পষ্টকৈ মোক ক’লে: ‘হে জগত্পতে, মোক উপদেশ দিয়া; মোক বোধ কৰোৱা।’

Verse 123

अतो न रोचते भूमे श्मशानं मे कदाचन ॥ यत्र रुद्रकृतं पापं स्थितं किल भयावहम् ॥

সেয়ে, হে ভূমি, শ্মশান কেতিয়াও মোৰ মনত ৰুচে নাহে—য’ত ৰুদ্ৰে কৰা পাপ অৱস্থিত বুলি কোৱা হয়, সেয়া নিশ্চয় ভয়ংকৰ।

Verse 124

मूर्खः स पापकर्मा च मम कर्मपरायणः ॥ यांस्तु दोषान्प्रपद्येत संसारं च वसुन्धरे ॥

সেয়া মূৰ্খ, পাপকর্মকাৰী আৰু মোৰ কৰ্মত আসক্ত। হে বসুন্ধৰা, যি যি দোষ সি গ্ৰহণ কৰে, সি সংসাৰ-চক্ৰতো পতিত হয়।

Verse 125

प्रायश्चित्तान्महाभागे मम लोकं स गच्छति ॥ मद्यं पीत्वा वरारोहे यस्तु मामुपसर्पति ॥

হে মহাভাগে, প্ৰায়শ্চিত্তৰ দ্বাৰা সি মোৰ লোকলৈ গমন কৰে। কিন্তু হে বৰাৰোহে, যি জনে মদ্য পান কৰি মোৰ ওচৰলৈ আহে…

Verse 126

दशवर्षसहस्राणि नरके परिपच्यते ॥ प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि तच्च मे वदतः शृणु ॥

দশ হাজাৰ বছৰ সি নৰকত দগ্ধ (যাতনা) হয়। মই প্ৰায়শ্চিত্ত ক’ম; মোৰ কোৱা কথা মন দি শুনা।

Verse 127

य एतेन विधानॆन प्रायश्चित्तं समाचरेत् ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तो मम लोकं स गच्छति ॥

যি জনে এই বিধি অনুসাৰে প্ৰায়শ্চিত্ত আচৰণ কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ মোৰ লোকলৈ গমন কৰে।