HomeUpanishadsKaivalyaVerse 18
Previous Verse
Next Verse

Verse 18

Kaivalya

त्रिषु धामसु यद्भोग्यं भोक्ता भोगश्च यद्भवेत् । तेभ्यो विलक्षणः साक्षी चिन्मात्रोऽहं सदाशिवः ॥

मय्येव सकलं जातं मयि सर्वं प्रतिष्ठितम् । मयि सर्वं लयं याति तद्ब्रह्माद्वयमस्म्यहम् ॥१८-१९॥

त्रिषु । धामसु । यत्-भोग्यम् । भोक्ता । भोगः । च । यत् । भवेत् । तेभ्यः । विलक्षणः । साक्षी । चित्-मात्रः । अहम् । सदा-शिवः ॥

मयि । एव । सकलम् । जातम् । मयि । सर्वम् । प्रतिष्ठितम् । मयि । सर्वम् । लयम् । याति । तत् । ब्रह्म । अद्वयम् । अस्मि । अहम् ॥

triṣu dhāmasu yad bhogyaṃ bhoktā bhogaś ca yad bhavet | tebhyo vilakṣaṇaḥ sākṣī cinmātro 'haṃ sadāśivaḥ ||

mayy eva sakalaṃ jātaṃ mayi sarvaṃ pratiṣṭhitam | mayi sarvaṃ layaṃ yāti tad brahmādvayam asmy aham ||18-19||

তিন ধাম (অৱস্থা)ত যি ভোগ্য, ভোক্তা আৰু ভোগ ৰূপে দেখা যায়—সেই সকলোৰ পৰা পৃথক মই সাক্ষী, চিন্মাত্ৰ স্বৰূপ; মই সদাশিৱ। মোৰ ভিতৰতে সকলো উদ্ভৱ হৈছে, মোৰ ভিতৰতে সকলো প্ৰতিষ্ঠিত, মোৰ ভিতৰতে সকলো লয় যায়; মই সেই অদ্বয় ব্ৰহ্ম।

In the three abodes (states), whatever may be the object of enjoyment, the enjoyer, and the enjoyment—distinct from them (all) am I, the witness, of the nature of consciousness alone; I am Sadāśiva. In me alone has all arisen; in me all is established; in me all goes to dissolution. That non-dual Brahman am I.

Sākṣī beyond bhoktṛ-bhogya-bhoga; Brahman as source-support-dissolution (janma-sthiti-laya) and advaya (non-duality)Mahavakya: Strongly reinforces ‘अहं ब्रह्मास्मि’ (identity) and supports ‘प्रज्ञानं ब्रह्म’ by identifying the Self as cinmātra (pure consciousness).AtharvaAtharva-śākhā (Kaivalya Upaniṣad; commonly transmitted within Atharvaṇic corpus) ShakhaChandas: Anuṣṭubh (śloka-style)