HomeUpanishadsAkshiVerse 2

Verse 2

Akshi

सर्वमेकमजं शान्तमनन्तं ध्रुवमव्ययम्। पश्यन् भूतार्थचिद्रूपं शान्त आस्व यथासुखम्॥ अवेदनं विदुर्योगं चित्तक्षयमकृत्रिमम्। योगस्थः कुरु कर्माणि नीरसो वाथ मा कुरु॥२–३॥

सर्वम् । एकम् । अजम् । शान्तम् । अनन्तम् । ध्रुवम् । अव्ययम् । पश्यन् । भूत-अर्थ-चित्-रूपम् । शान्तः । आस्व । यथा-सुखम् । अवेदनम् । विदुः । योगम् । चित्त-क्षयम् । अकृत्रिमम् । योग-स्थः । कुरु । कर्माणि । नीरसः । वा । अथ । मा । कुरु ॥२–३॥

sarvam ekam ajaṃ śāntam anantaṃ dhruvam avyayam | paśyan bhūtārthacid-rūpaṃ śānta āsva yathāsukham || avedanaṃ vidur yogaṃ cittakṣayam akṛtrimam | yogasthaḥ kuru karmāṇi nīraso vātha mā kuru ||2–3||

সকলো এক—অজ, শান্ত, অনন্ত, ধ্ৰুৱ, অব্যয়। ভুতৰ সত্যক চৈতন্য-স্বৰূপ বুলি দেখি, শান্ত হৈ, যথাসুখে অৱস্থান কৰা। জ্ঞানীয়ে যোগক ‘অৱেদন’ আৰু চিত্তৰ স্বাভাৱিক ক্ষয় বুলি জানে। যোগস্থ হৈ কৰ্ম কৰা—আসক্তিহীনভাৱে—নচেৎ নকৰা।

All is one—unborn, peaceful, infinite, firm, imperishable. Seeing the reality of beings as of the nature of consciousness, being tranquil, abide at ease. They know yoga to be non-sensation (avedana), the natural dissolution/waning of mind. Established in yoga, perform actions—without relish (dispassionately)—or else do not perform (them).

Nondual Brahman/Ātman; cittakṣaya (attenuation of mind); karma in the light of jñāna; vairāgyaMahavakya: Closest in spirit to ‘sarvaṃ khalv idaṃ brahma’ (Chāndogya) and to ‘prajñānam brahma’ via ‘cidrūpa’; not a canonical mahāvākya hereAtharvaChandas: Anuṣṭubh-like śloka (classical meter)