Adhyaya 1
অধ্যায়টি মঙ্গলাচৰণ আৰু পুৰাণপ্ৰসিদ্ধ আহ্বান—নাৰায়ণ, নৰ আৰু দেৱী সৰস্বতীৰ স্মৰণ—দিয়ে আৰম্ভ হয়। দীঘল সত্রত বিভিন্ন দেশৰ পৰা অহা বেদনিপুণ ঋষিসকলে একত্ৰ হৈ ব্যাসশিষ্য আৰু পুৰাণজ্ঞ সূত ৰোমহর্ষণক বক্তৃতাৰ বাবে অনুৰোধ কৰে। তেওঁলোকে অযোধ্যাৰ মাহাত্ম্য, নগৰৰ আকৃতি, ৰাজপৰম্পৰা, তীৰ্থ, নদী-সঙ্গম আৰু দর্শন, স্নান, দানৰ ফল ক্ৰমে শুনিব বিচাৰে। সূতে ব্যাসৰ কৃপা স্মৰণ কৰি পৰম্পৰা দেখুৱায়—স্কন্দ → নাৰদ → অগস্ত্য → ব্যাস → সূত—আৰু কথা গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পিছত অগস্ত্যই অযোধ্যা তীৰ্থযাত্ৰা সম্পূৰ্ণ কৰি ব্যাসক জনোৱা বিৱৰণ আহে: অযোধ্যা বিষ্ণুৰ আদ্যনগৰী, সৰযূ তীৰত দীপ্তিমান, দৃঢ় প্ৰাকাৰে সুৰক্ষিত আৰু সূৰ্যবংশৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। সৰযূৰ উৎপত্তি-কথাই তাৰ পৱিত্ৰতা প্ৰতিপাদন কৰে আৰু গঙ্গাৰ সমান পৰম শুদ্ধিকাৰিণী বুলি কোৱা হয়। স্থানীয় উপাখ্যানত ব্ৰাহ্মণ বিষ্ণুশর্মাৰ ঘোৰ তপস্যা বৰ্ণিত। তেওঁ বিষ্ণুৰ স্তৱ কৰে আৰু অচঞ্চল ভক্তিৰ বৰ লাভ কৰে; তেতিয়া ভগৱানে পৱিত্ৰ জলস্ৰোত প্ৰকাশ কৰি চক্ৰতীৰ্থ স্থাপন কৰে আৰু বিষ্ণুহৰিৰ সান্নিধ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰে। কাৰ্ত্তিক শুক্ল দশমীৰ পৰা পূৰ্ণিমালৈ বাৰ্ষিক যাত্ৰাকাল নিৰ্দিষ্ট, আৰু চক্ৰতীৰ্থত স্নান, দান, পিতৃতৰ্পণৰ মহাফল ঘোষণা কৰা হৈছে।
Shlokas
Verse 1
अयोध्यामाहात्म्यं प्रारभ्यते । जयति पराशरसूनुः सत्यवतीहृदयनंदनो व्यासः । यस्यास्यकमलगलितं वाङ्मयममृतं जगत्पिबति
এতিয়া অযোধ্যা-মাহাত্ম্য আৰম্ভ কৰা হ’ল। জয় হওক ব্যাসৰ—পৰাশৰৰ পুত্ৰ, সত্যৱতীৰ হৃদয়-আনন্দ—যাৰ পদ্ম-মুখৰ পৰা ঝৰা অমৃতসম বাক্যধাৰা জগতে পান কৰে।
Verse 2
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयमुदीरयेत्
নাৰায়ণক নমস্কাৰ কৰি, আৰু নৰোত্তম নৰকো; লগতে দেবী সৰস্বতীকো বন্দনা কৰি, তাৰ পাছত জয়ধ্বনি উচ্চাৰণ কৰিব লাগে।
Verse 3
व्यास उवाच । हिमवद्वासिनः सर्वे मुनयो वेदपारगाः । त्रिकालज्ञा महात्मानो नैमिषारण्यवासिनः
ব্যাসে ক’লে: হিমালয়ত বাস কৰা সেই সকলো মুনি—বেদপাৰগ, ত্ৰিকালজ্ঞ, মহাত্মা—নৈমিষাৰণ্যৰ নিবাসী আছিল।
Verse 4
येऽर्बुदारण्यनिरता दण्डकारण्यवासिनः । महेन्द्राद्रिरता ये वै ये च विन्ध्यनिवासिनः
যিসকল অৰ্বুদ-অৰণ্যত ৰত আছিল, যিসকল দণ্ডকাৰণ্যত বাস কৰিছিল; যিসকল মহেন্দ্ৰ পৰ্বতত আনন্দ পায়, আৰু যিসকল বিন্ধ্য পৰ্বতমালাত নিবাস কৰে—(সকলো উপস্থিত আছিল)।
Verse 5
जंबूवनरता ये च ये गोदावरिवासिनः । वाराणसीश्रिता ये च मथुरावासिनस्तथा
আৰু যিসকল জম্বূবনত ৰত আছিল, যিসকল গোদাৱৰীৰ তীৰত বাস কৰিছিল; যিসকল বাৰাণসীক আশ্ৰয় লৈছিল, আৰু তেনেদৰে যিসকল মথুৰাত নিবাস কৰিছিল—(সকলো মুনি উপস্থিত আছিল)।
Verse 6
उज्जयिन्यां रता ये च प्रथमाश्रमवासिनः । द्वारावतीश्रिता ये च बदर्य्याश्रयिणस्तथा
উজ্জয়িনীত ৰত থকা, প্ৰথম আশ্ৰমত বাস কৰা, দ্বাৰাৱতীত আশ্ৰয় লোৱা আৰু তেনেদৰে বদৰীত আশ্ৰিত—এই সকলো মুনি একেলগে সমবেত হৈছিল।
Verse 7
मायापुरीश्रिता ये च ये च कान्तीनिवासिनः । एते चान्ये च मुनयः सशिष्या बहवोऽमलाः
মায়াপুৰীত আশ্ৰয় লোৱা আৰু কান্তীত বাস কৰা—এইসকল আৰু আন বহু নিৰ্মল মুনি, শিষ্যসহ, তাত উপস্থিত আছিল।
Verse 8
कुरुक्षेत्रे महाक्षेत्रे सत्रे द्वादशवार्षिके । वर्तमाने च रामस्य क्षितीशस्य महात्मनः । समागताः समाहूताः सर्वे ते मुनयोऽमलाः
মহাক্ষেত্ৰ কুৰুক্ষেত্ৰত, দ্বাদশবাৰ্ষিক সত্রযজ্ঞ চলি থাকোঁতে, আৰু ধৰ্তীৰ অধিপতি মহাত্মা ৰজা ৰামৰ ৰাজত্বকালত—আহ্বান কৰা সেই সকলো নিৰ্মল মুনি তাত সমবেত হৈছিল।
Verse 9
सर्वे ते शुद्धमनसो वेदवेदांगपारगाः । तत्र स्नात्वा यथान्यायं कृत्वा कर्म जपादिकम्
তেওঁলোক সকলোৱে শুদ্ধ মনৰ আছিল আৰু বেদ-বেদাঙ্গত পাৰদৰ্শী। তাত বিধি অনুসাৰে স্নান কৰি, জপ আদি কৰ্মসহ সকলো অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিলে।
Verse 10
भारद्वाजं पुरस्कृत्य वेदवेदांगपारगम् । आसनेषु विचित्रेषु बृष्यादिषु ह्यनुक्रमात्
বেদ-বেদাঙ্গত পাৰদৰ্শী ভাৰদ্বাজক অগ্ৰস্থান দি, তেওঁলোকে ক্ৰম অনুসাৰে বিচিত্ৰ সুন্দৰ আসনসমূহত—গদী আদি সহ—বহিল।
Verse 11
उपविष्टाः कथाश्चक्रुर्नानातीर्थाश्रितास्तदा । कर्मांतरेषु सत्रस्य सुखासीनाः परस्परम्
তেতিয়া নানা তীৰ্থ-আশ্ৰিত সেই সাধুসকল উপবিষ্ট হৈ, সত্রযজ্ঞৰ কৰ্মান্তৰসমূহত সুখাসনে বহি পৰস্পৰে ধৰ্মকথা-বিনিময় কৰিলে।
Verse 12
कथांतेषु ततस्तेषां मुनीनां भावितात्मनाम् । आजगाम महातेजास्तत्र सूतो महामतिः
সেই ভাবিতাত্মা মুনিসকলৰ কথাবাৰ্তা শেষ হোৱাত, তেতিয়া তাত মহাতেজস্বী আৰু মহামতী সূত উপস্থিত হ’ল।
Verse 13
व्यासशिष्यः पुराणज्ञो समः हर्षणसंज्ञकः । तान्प्रणम्य यथान्यायं मुनीनुपविवेश सः । उपविष्टो यथान्यायं मुनीनां वचनेन सः
সেইজন ব্যাসৰ শিষ্য, পুৰাণজ্ঞ, সমচিত্ত আৰু ‘হৰ্ষণ’ নামে খ্যাত আছিল। তেওঁ মুনিসকলক বিধিমতে প্ৰণাম কৰি ওচৰত উপবিষ্ট হ’ল; আৰু মুনিসকলৰ বাক্য অনুসৰি শিষ্টাচাৰমতে আসন গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 14
व्यासशिष्यं मुनिवरं सूतं वै रोमहर्षणम् । तं पप्रच्छुर्मुनिवरा भारद्वाजादयोऽमलाः
ব্যাসৰ শিষ্য, মুনিবৰ আৰু সূত ৰোমহৰ্ষণক, ভাৰদ্বাজ আদি নিৰ্মল মুনিবৰসকলে প্ৰশ্ন কৰিলে।
Verse 15
ऋषय ऊचुः । त्वत्तः श्रुता महाभाग नानातीर्थाश्रिताः कथाः । सरहस्यानि सर्वाणि पुराणानि महामते
ঋষিসকলে ক’লে: “হে মহাভাগ! আপোনাৰ পৰা আমি নানা তীৰ্থ-আশ্ৰিত কাহিনী শুনিছোঁ; আৰু হে মহামতী! অন্তৰাৰ্থসহ সকলো পুৰাণো।”
Verse 16
सांप्रतं श्रोतुमिच्छामः सरहस्यं सनातनम् । अयोध्याया महापुर्या महिमानं गुणोज्ज्वलम्
এতিয়া আমি গূঢ় ৰহস্যসহ সনাতন উপদেশ শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ—গুণে উজ্জ্বল অযোধ্যা মহাপুৰীৰ দীপ্তিমান মহিমা।
Verse 17
कीदृशी सा सदा मेध्याऽयोध्या विष्णुप्रियापुरी । आद्या सा गीयते वेदे पुरीणां मुक्तिदायिका
সেই অযোধ্যা কেনেকুৱা—সদায় পবিত্ৰ, বিষ্ণুৰ প্ৰিয় নগৰী? বেদত তাক আদ্য নগৰী বুলি গোৱা হয়, নগৰসমূহৰ মাজত মুক্তিদায়িনী।
Verse 18
संस्थानं कीदृशं तस्यास्तस्यां के च महीभुजः । कानि तीर्थानि पुण्यानि माहात्म्यं तेषु कीदृशम्
তাৰ বিন্যাস আৰু ৰূপ কেনেকুৱা? সেই নগৰত কোন কোন ৰজা আছে? তাত কোন কোন পুণ্যময় তীৰ্থ আছে, আৰু সিহঁতৰ মাহাত্ম্য কেনেকুৱা?
Verse 19
अयोध्यासेवनान्नृणां फलं स्यात्सूत कीदृशम् । किं चरित्रं सूत तस्याः का नद्यः के च संगमाः
হে সূত, অযোধ্যা সেৱা আৰু দৰ্শন কৰিলে মানুহে কেনেকুৱা ফল পায়? হে সূত, তাৰ পবিত্ৰ কাহিনী কি, আৰু তাত কোন কোন নদী আৰু কোন কোন সংগম আছে?
Verse 20
तत्र स्नानेन किं पुण्यं दानेन च महामते । तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामस्त्वत्तः सूत गुणाधिक
হে মহামতে, তাত স্নান কৰিলে আৰু দান কৰিলে কেনেকুৱা পুণ্য লাভ হয়? হে গুণাধিক সূত, আমি এই সকলো তোমাৰ পৰা শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ।
Verse 21
एतत्सर्वं क्रमेणैव तथ्यं त्वं वेत्थ सांप्रतम् । अयोध्याया महापुर्य्या माहात्म्यं वक्तुमर्हसि
এই সকলো কথা তুমি ক্ৰমে ক্ৰমে আৰু সত্যৰূপে এতিয়া জানিছা। সেয়ে তুমি অযোধ্যা মহাপুৰীৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰিবলৈ যোগ্য।
Verse 22
सूत उवाच । व्यासप्रसादाज्जानामि पुराणानि तपोधनाः । सेतिहासानि सर्वाणि सरहस्यानि तत्त्वतः
সূত ক’লে: ব্যাসদেৱৰ প্ৰসাদে, হে তপধনৰ ভাণ্ডাৰসকল, মই পুরাণসমূহ আৰু সকলো ইতিহাস, গূঢ় অৰ্থসহ, তত্ত্বৰূপে জানো।
Verse 23
तं प्रणम्य प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं भवदग्रतः । अयोध्याया महापुर्या यथावत्सरहस्यकम्
তাঁক প্ৰণাম কৰি মই আপোনালোকৰ আগত অযোধ্যা মহাপুৰীৰ মাহাত্ম্য যথাযথভাৱে, গূঢ় অৰ্থসহ, বৰ্ণনা কৰিম।
Verse 24
विद्यावन्तं विपुलमतिदं वेदवेदांगवेद्यं श्रेष्ठं शान्तं शमितविषयं शुद्धतेजोविशालम् । वेदव्यासं सततविनतं विश्ववेद्यैकयोनिं पाराशर्य्यं परमपुरुषं सर्वदाऽहं नमामि
বিদ্যাৰে পৰিপূৰ্ণ, বিশাল মতি, বেদ-বেদাঙ্গে বেদ্য; শ্ৰেষ্ঠ, শান্ত, বিষয়-নিগ্ৰহী, শুদ্ধ তেজে বিস্তৃত—সদা বিনীত, বিশ্ববেদ্যৰ একমাত্ৰ উৎস, পাৰাশৰ্য বেদব্যাস, সেই পৰম পুৰুষক মই সদায় নমস্কাৰ কৰোঁ।
Verse 25
ॐ नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे । यस्य प्रसादाज्जानामि ह्ययोध्यामहिमामहम्
ॐ—অমিত তেজস্বী ভগৱান ব্যাসদেৱলৈ নমস্কাৰ। যাঁৰ প্ৰসাদে মই অযোধ্যাৰ মহিমা জানো।
Verse 26
शृण्वन्तु मुनयः सर्वे सावधानाः सशिष्यकाः । माहात्म्यं कथयिष्यामि अयोध्याया महोदयम्
হে সকলো মুনি, শিষ্যসহ সাৱধান হৈ শুনা। এতিয়া মই অযোধ্যাৰ মঙ্গলময়, উন্নতিকৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰিম।
Verse 27
उदीरितमगस्त्याय स्कन्देनाश्रावि नारदात् । अगस्त्येन पुरा प्रोक्तं कृष्णद्वैपायनाय तत्
এই কথা স্কন্দে নাৰদৰ পৰা শুনি অগস্ত্যক উচাৰিলে। অতীতত অগস্ত্যই সেই কথাই কৃষ্ণ-দ্বৈপায়ন (ব্যাস)ক ক’লে।
Verse 28
कृष्णद्वैपायनाच्चैतन्मया प्राप्तं तपोधनाः । तदहं वच्मि युष्मभ्यं श्रोतुकामेभ्य आदरात्
হে তপস্যাৰ ধনভাণ্ডাৰসকল, এই কথা মই কৃষ্ণ-দ্বৈপায়ন (ব্যাস)ৰ পৰা লাভ কৰিছোঁ। সেয়ে শুনিবলৈ ইচ্ছুক তোমালোকক মই আদৰেৰে ক’ম।
Verse 29
नमामि परमात्मानं रामं राजीवलोचनम् । अतसीकुसुमश्यामं रावणांतकमव्ययम्
মই পৰমাত্মা ৰামক নমস্কাৰ কৰোঁ—পদ্মনয়ন, অতসী ফুলৰ দৰে শ্যামবৰ্ণ, ৰাৱণবধকাৰী, অবিনাশী প্ৰভু।
Verse 30
अयोध्या सा परा मेध्या पुरी दुष्कृतिदुर्ल्लभा । कस्य सेव्या च नाऽयोध्या यस्यां साक्षाद्धरिः स्वयम्
সেই অযোধ্যা পৰম পবিত্ৰ, অতি পুণ্যময় নগৰী; দুষ্কৃতিভাৰত লোকেৰ বাবে দুষ্প্ৰাপ্য। য’ত হৰি স্বয়ং সাক্ষাতে বিদ্যমান, সেই অযোধ্যা কাক সেৱনীয় নহয়?
Verse 31
सरयूतीरमासाद्य दिव्या परमशोभना । अमरावतीनिभा प्रायः श्रिता बहुतपोधनैः
সৰয়ূ নদীৰ তীৰত উপনীত হ’লে অযোধ্যা দিৱ্য আৰু পৰম শোভাময় দেখা যায়; প্ৰায় অমৰাৱতীৰ সদৃশ, তপস্যা-ধনে সমৃদ্ধ বহু মহাতপস্বীৰ আশ্ৰয়স্থান।
Verse 32
हस्त्यश्वरथपत्त्याढ्या संपदुच्चा च संस्थिता । प्राकाराढ्यप्रतोलीभिस्तोरणैः कांचनप्रभैः
হাতী, ঘোঁৰা, ৰথ আৰু পদাতিক সৈন্যে পৰিপূৰ্ণ, উচ্চ সমৃদ্ধিত সুস্থিত; দৃঢ় প্ৰাকার, মহৎ প্ৰতোলী-দ্বাৰ আৰু স্বৰ্ণকান্ত তোৰণৰে অলংকৃত।
Verse 33
सानूपवेषैः सर्वत्र सुविभक्तचतुष्टया । अनेकभूमिप्रासादा बहुभित्तिसुविक्रिया
সৰ্বত্ৰ উপযুক্ত বসতি আৰু বিন্যাসে শোভিত, চাৰিভাগে সু-বিভক্ত আৰু সুসংগঠিত; বহু-তলীয়া প্ৰাসাদ আৰু বহু প্ৰাচীৰে গঠিত সূক্ষ্ম, জটিল কাৰুকাৰ্যময় নিৰ্মাণে ভৰপূৰ।
Verse 34
पद्मोत्फुल्लशुभोदाभिर्वापीभिरुपशोभिता । देवतायतनैर्दिव्यैर्वेदघोषैश्च मण्डिता
শুভ জলে ভৰা পুষ্পিত পদ্মে শোভিত বাপীসমূহে অযোধ্যা অধিক মনোহৰ; দিৱ্য দেবালয়ে অলংকৃত, আৰু বেদপাঠৰ ধ্বনিত গুঞ্জনে দীপ্তিময়।
Verse 35
वीणावेणुमृदंगादिशब्दैरुत्कृष्टतां गता । शालैस्तालैर्नालिकेरैः पनसामलकैस्तथा
বীণা, বেণু, মৃদংগ আদি বাদ্যৰ মধুৰ ধ্বনিয়ে সি উৎকৃষ্টতালৈ উন্নীত হয়; আৰু শাল-তাল গছ, নাৰিকল, পনস আৰু আমলক গছেও তাক শোভা দিয়ে।
Verse 36
तथैवाम्रकपित्थाद्यैरशोकैरुपशोभिता । आरामैर्विविधैर्युक्ता सर्वर्तुफलपादपैः
তদ্ৰূপেই ই আম, কপিত্থ (উড-এপল) আদি আৰু অশোক বৃক্ষৰ শোভাৰে বিভূষিত; নানাবিধ উদ্যানৰে সংযুক্ত, সকলো ঋতুত ফলধাৰী বৃক্ষৰে পৰিপূৰ্ণ।
Verse 37
मालतीजातिबकुलपाटलीनागचंपकैः । करवीरैः कर्णिकारैः केतकीभिरलंकृता
ই মালতী, জাতী-জুঁই, বকুল, পাটলী আৰু নাগ-চম্পক ফুলেৰে, লগতে কৰবীৰ, কৰ্ণিকাৰ আৰু কেতকী ফুলেৰে অলংকৃত।
Verse 38
निम्बजंवीरकदलीमातुलिंगमहाफलैः । लसच्चंदनगंधाढ्यैर्नागरैरुपशोभिता
ই নিম্ব, জম্বীৰ (জামুন), কদলী (কলা), মাতুলিঙ্গ (চিট্ৰন) আৰু মহাফল বৃক্ষৰে শোভিত; আৰু দীপ্ত চন্দনৰ সুবাসে পৰিপূৰ্ণ নাগৰ বৃক্ষৰে উজ্জ্বল।
Verse 39
देवतुल्यप्रभायुक्तैर्नृपपुत्रैश्च संयुता । सुरूपाभिर्वरस्त्रीभिर्देवस्त्रीभिरिवावृता
ই দেবতুল্য প্ৰভাযুক্ত ৰাজপুত্ৰসকলৰে পৰিপূৰ্ণ; আৰু সুৰূপা বৰস্ত্ৰীসকলৰ দ্বাৰা, যেন দেৱীসদৃশ অপ্সৰাসকলৰ দৰে, চাৰিওফালে আৱৃত।
Verse 40
श्रेष्ठैः सत्कविभिर्युक्ता बृहस्पतिसमैर्द्विजैः । वणिग्जनैस्तथा पौरैः कल्पवृक्षैरिवावृता
ই শ্ৰেষ্ঠ সৎকবিসকলৰে সংযুক্ত, আৰু বृहস্পতিসম দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ)সকলৰে পৰিপূৰ্ণ; লগতে বণিকজন আৰু পুৰবাসীৰে—যেন কল্পবৃক্ষসমূহে ঘেৰি ধৰা।
Verse 41
अश्वैरुच्चैःश्रवस्तुल्यैर्दंतिभिर्दिग्गजैरिव । इति नानाविधैर्भावैरुपेतेन्द्रपुरी समा
উচ্চৈঃশ্ৰৱস সদৃশ অশ্ব আৰু দিগ্গজ সদৃশ হাতীৰে বিভূষিত, নানাবিধ গুণ-ঐশ্বৰ্য্যে সমৃদ্ধ সেই নগৰী ইন্দ্ৰপুৰীৰ তুল্য।
Verse 42
यस्यां जाता महीपालाः सूर्यवंशसमुद्भवाः । इक्ष्वाकुप्रमुखाः सर्वे प्रजापालनतत्पराः
সেই নগৰীত সূৰ্যবংশসমুদ্ভৱ ধৰণী-ৰক্ষক মহীপালসকল জন্মিল—ইক্ষ্বাকু আদি সকলেই—যিসকল প্ৰজাৰ ৰক্ষা আৰু কল্যাণত সদা তৎপৰ আছিল।
Verse 43
यस्यास्तीरे पुण्यतोया कूजद्भृंगविहंगमा । सरयूर्नाम तटिनी मानसप्रभवोल्लसा
যাৰ তীৰত সৰয়ূ নামৰ তটিনী বৈ যায়—পুণ্যজলসমৃদ্ধ, ভ্ৰমৰ গুঞ্জন আৰু পক্ষীৰ কূজনৰে মুখৰিত—মানসৰোবৰ-উৎপত্তি বুলি খ্যাত হৈ দীপ্তিময়।
Verse 44
धर्मद्रवपरीता सा घर्घरोत्तमसंगमा । मुनीश्वराश्रिततटा जागर्ति जगदुच्छ्रिता
সেই পবিত্ৰ তটিনী ধৰ্মৰ সাৰ-প্ৰবাহে পৰিপূৰ্ণ, উত্তম ঘৰঘৰাৰ সৈতে মিলিত; মহামুনিসকল আশ্ৰয় লোৱা তীৰসমেত, জগতক উত্তোলন কৰি সদা জাগ্ৰত থাকে।
Verse 45
दक्षिणाच्चरणांगुष्ठान्निःसृता जाह्नवी हरेः । वामांगुष्ठान्मुनिवराः सरयूर्निर्गता शुभा
হে মুনিবৰ! হৰিৰ দক্ষিণ পদাঙ্গুষ্ঠৰ পৰা জাহ্নৱী (গঙ্গা) নিৰ্গত হ’ল; আৰু তেওঁৰ বাম পদাঙ্গুষ্ঠৰ পৰা শুভ সৰয়ূ প্ৰকাশিত হ’ল।
Verse 46
तस्मादिमे पुण्यतमे नद्यौ देवनमस्कृते । एतयोः स्नानमात्रेण ब्रह्महत्यां व्यपोहति
সেয়ে এই দুয়োখন নদী অতি পুণ্যময়, হে দেবতাসকলৰ দ্বাৰা নমস্কৃত মহামান্য; এই দুয়োটাত কেৱল স্নান কৰিলেই ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপো দূৰ হয়।
Verse 47
तामयोध्यामथ प्राप्तोऽगस्त्यः कुम्भोद्भवो मुनिः । यात्रार्थं तीर्थमाहात्म्यं ज्ञात्वा स्कन्दप्रसादतः
তাৰ পাছত কুম্ভোদ্ভৱ মুনি অগস্ত্য সেই অযোধ্যালৈ উপস্থিত হ’ল; আৰু স্কন্দৰ কৃপাৰে তীৰ্থযাত্ৰাৰ নিমিত্তে তাত থকা তীৰ্থসমূহৰ মাহাত্ম্য জানিলে।
Verse 48
आगत्य तु इतः सोऽपि कृऽत्वा यात्रां क्रमेण च । यथोक्तेन विधानेन स्नात्वा संतर्प्य तान्पितॄन्
তাত উপস্থিত হৈ তেওঁও ক্ৰমে ক্ৰমে তীৰ্থযাত্ৰা সম্পন্ন কৰিলে; আৰু যথোক্ত বিধি অনুসাৰে স্নান কৰি তৰ্পণ-অৰ্ঘ্য দি পিতৃলোকক সন্তুষ্ট কৰিলে।
Verse 49
पूजयित्वा यथान्यायं देवताः सकला अपि । सर्वाण्यपि च तीर्थानि नमस्कृत्य यथाविधि
তাৰ পাছত তেওঁ ন্যায়মতে সকলো দেৱতাক পূজা কৰিলে; আৰু বিধি অনুসাৰে সকলো তীৰ্থকো নমস্কাৰ কৰি প্ৰণাম জনালে।
Verse 50
कृतकृत्योर्ज्जितानन्दस्तीर्थमाहात्म्यदर्शनात् । अभूदगस्त्यो रूपेण पुलकां चितविग्रहः
তীৰ্থসমূহৰ মাহাত্ম্য দৰ্শনে অগস্ত্য কৃতকৃত্য হৈ পৰিল আৰু অপাৰ আনন্দে উদ্বেলিত হ’ল; তেওঁৰ দেহত ৰোমাঞ্চ জাগি উঠিল, ৰোম খাড়া হ’ল।
Verse 51
स त्रिरात्रं स्थितस्तत्र यात्रां कृत्वा यथाविधि । स्तुवन्नयोध्यामाहात्म्यं प्रतस्थे मुनिसत्तमः
সেই মুনিশ্ৰেষ্ঠে তাত তিনিৰাতি অৱস্থান কৰিলে; বিধি অনুসাৰে তীৰ্থযাত্ৰা সম্পন্ন কৰি, অযোধ্যাৰ মাহাত্ম্য স্তৱন কৰি তেওঁ প্ৰস্থান কৰিলে।
Verse 52
तमायांतं विलोक्याशु बहुलानन्दसुन्दरम् । कृष्णद्वैपायनो व्यासः पप्रच्छानंदकारणम्
তেওঁক আহি থকা দেখি, বহুল আনন্দে দীপ্ত আৰু সুন্দৰ, কৃষ্ণদ্বৈপায়ন ব্যাসে তৎক্ষণাৎ তেওঁৰ আনন্দৰ কাৰণ সুধিলে।
Verse 53
व्यास उवाच । कुतः समागतो ब्रह्मन्सांप्रतं मुनिसत्तमः । परमानंदसंदोहः समभूत्सांप्रतं तव
ব্যাসে ক’লে: হে ব্রাহ্মণ, হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, তুমি এতিয়া ক’ৰ পৰা আহিলা? এই সময়ত তোমাৰ ভিতৰত পৰমানন্দৰ এনে প্ৰবাহ কিয় উদ্ভূত হ’ল?
Verse 54
कस्मादानंदपोषोऽभूत्तव ब्रह्मन्वदस्व मे । ममापि भवदानंदात्प्रमोदो हृदि जायते
হে ব্রাহ্মণ, মোক কোৱা—তোমাৰ ভিতৰত আনন্দৰ এই বৃদ্ধি কিয় হ’ল? তোমাৰ আনন্দৰ পৰাই মোৰ হৃদয়তো প্ৰমোদ জন্ম লয়।
Verse 55
अगस्त्य उवाच । अहो महदथाश्चर्य्यं विस्मयो मुनिसत्तम । दृष्ट्वा प्रभावं मेऽद्याभूदयोध्यायास्तपोधन
অগস্ত্যে ক’লে: হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, আহা! ই এক মহা আশ্চৰ্য, এক মহান বিস্ময়। আজি অযোধ্যাৰ প্ৰভাৱ দেখি, হে তপোধন, মোৰ ভিতৰত বিস্ময় জাগি উঠিল।
Verse 56
तस्मादानंदसंदोहः समभून्मम सांप्रतम् । तच्छ्रुत्वागस्त्यवचनं व्यासः प्रोवाच तं मुनिम्
সেয়েহে এই মুহূর্ততে মোৰ অন্তৰত আনন্দৰ মহাস্ৰোত উদ্ভৱ হ’ল। অগস্ত্যৰ বাক্য শুনি ব্যাসে সেই মুনিক সম্বোধন কৰিলে।
Verse 57
व्यास उवाच । भगवन्ब्रूहि तत्त्वेन विस्तरात्सरहस्यकम् । अयोध्याया महापुर्या महिमानं गुणाधिकम्
ব্যাস ক’লে: হে ভগৱন, সত্যৰূপে আৰু বিস্তাৰে—অন্তৰ্নিহিত ৰহস্যসহ—উচ্চ গুণে সমৃদ্ধ মহাপুৰী অযোধ্যাৰ মহিমা কৃপা কৰি কওক।
Verse 58
कः क्रमस्तीर्थयात्रायाः कानि तीर्थानि को विधिः । कि फलं स्नानतस्तत्र दानस्य च महामुने । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तराद्वदतां वर
তীৰ্থযাত্ৰাৰ ক্ৰম কি? কোন কোন তীৰ্থ আছে আৰু কি বিধি? তাত স্নানৰ আৰু দানৰ ফল কি, হে মহামুনে? এই সকলো কথা বিস্তাৰে কওক, হে বাক্যবক্তাসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ।
Verse 59
अगस्त्य उवाच । अहो धन्यतमा बुद्धिस्तव जाता तपोधन । दृश्यते येन पृच्छा ते ह्ययोध्यामहिमाश्रिता
অগস্ত্য ক’লে: আহা! হে তপোধন, তোমাৰ ভিতৰত যি বুদ্ধি উদ্ভৱ হৈছে সেয়া অতি ধন্য; কিয়নো তোমাৰ এই প্ৰশ্ন অযোধ্যাৰ মহিমাৰ ওপৰত আধাৰিত বুলি দেখা যায়।
Verse 60
अकारो ब्रह्म च प्रोक्तं यकारो विष्णुरुच्यते । धकारो रुद्ररूपश्च अयोध्यानाम राजते
‘অ’ ব্ৰহ্মা বুলি ঘোষিত; ‘য’ বিষ্ণু বুলি কোৱা হয়; আৰু ‘ধ’ ৰুদ্ৰ-স্বৰূপ—এইদৰে ‘অযোধ্যা’ নাম নিজেই দিৱ্যতাৰে দীপ্তিমান।
Verse 61
सर्वोपपातकैर्युक्तैर्ब्रह्महत्यादिपातकैः । नायोध्या शक्यते यस्मात्तामयोध्यां ततो विदुः
সৰ্ব উপপাপক পাপেৰে যুক্ত, ব্ৰহ্মহত্যা আদি মহাপাতকৰ বোজা বহন কৰিলেও অযোধ্যাক কেতিয়াও জয় বা দমন কৰিব নোৱাৰি; সেয়ে ই ‘অযোধ্যা’—অজেয়—বুলি বিখ্যাত।
Verse 62
विष्णोराद्या पुरी येयं क्षितिं न स्पृशति द्विज । विष्णोः सुदर्शने चक्रे स्थिता पुण्यकरी क्षितौ
হে দ্বিজ, এইখন বিষ্ণুৰ আদ্য নগৰী; ই পৃথিৱীক স্পৰ্শ নকৰে। বিষ্ণুৰ সুদৰ্শন চক্ৰত স্থিত হৈ ই জগতত পবিত্ৰতা আৰু পুণ্য দান কৰে।
Verse 63
केन वर्णयितुं शक्यो महिमाऽस्यास्तपोधन । यत्र साक्षात्स्वयं देवो विष्णुर्वसति सादरः
হে তপোধন, ইয়াৰ মহিমা কিয়ে যথাযথ বৰ্ণনা কৰিব পাৰে? য’ত সাক্ষাৎ স্বয়ং দেব বিষ্ণু প্ৰকট হৈ স্নেহভাৱে বাস কৰে।
Verse 64
सहस्रधारामारभ्य योजनं पूर्वतो दिशि । प्रतीचि दिशि तथैव योजनं समतोवधिः
সহস্ৰধাৰাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পূব দিশলৈ এক যোজন পৰ্যন্ত পবিত্ৰ সীমা বিস্তৃত; তেনেদৰে পশ্চিম দিশলৈও সমানকৈ এক যোজনেই সীমা নিৰ্ধাৰিত।
Verse 65
दक्षिणोत्तरभागे तु सरयूतमसावधिः । एतत्क्षेत्रस्य संस्थानं हरेरन्तर्गृहं स्थितम् । मत्स्याकृतिरियं विप्र पुरी विष्णोरुदीरिता
দক্ষিণ আৰু উত্তৰ ভাগত সীমা সৰযূ আৰু তমসা নদীয়ে নিৰ্ধাৰণ কৰে। এই ক্ষেত্ৰৰ বিন্যাস হৰিৰ অন্তৰ্গৃহৰূপে স্থিত। হে বিপ্ৰ, বিষ্ণুৰ এই নগৰী মাছৰ আকাৰৰ বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।
Verse 66
पश्चिमे तस्य मूर्द्धा तु गोप्रतारासिता द्विज
হে দ্বিজ! ইয়াৰ পশ্চিম দিশত ইয়াৰ ‘মূৰ’ অৱস্থিত; সেয়া ‘গোপ্ৰতাৰা’ নামৰ স্থানদ্বাৰা চিহ্নিত।
Verse 67
पूर्वतः पृष्ठभागो हि दक्षिणोत्तरमध्यमः । तस्यां पुर्य्यां महाभाग नाम्ना विष्णुर्हरिः स्वयम् । पूर्वंदृष्टप्रभावोऽसौ प्राधान्येन वसत्यपि
পূৰ্ব দিশত ইয়াৰ পিঠি-অঞ্চল, আৰু মধ্যভাগ দক্ষিণ-উত্তৰৰ মাজত। হে মহাভাগ! সেই নগৰীত হৰি—স্বয়ং বিষ্ণু—‘বিষ্ণু’ নামেই বাস কৰে। প্ৰাচীন কালৰ পৰা দৃষ্ট শক্তিসম্পন্ন তেওঁ বিশেষ প্ৰাধান্যৰে তাত অৱস্থিত।
Verse 68
व्यास उवाच । भगवन्किं प्रभावोऽसौ योऽयं विष्णुहरिस्त्वया । कीर्तितो मुनिशार्दूल प्रसिद्धिं गतवान्कथम् । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तरेण ममाग्रतः
ব্যাসে ক’লে: হে ভগৱন! আপুনি যি ‘বিষ্ণু-হৰি’ৰ কথা কৈছে, হে মুনিশাৰ্দূল, তেওঁৰ সেই প্ৰভাৱ-শক্তি কি? তেওঁ কেনেকৈ খ্যাতি লাভ কৰিলে? এই সকলো মোৰ আগত বিস্তাৰে কওক।
Verse 69
अगस्त्य उवाच । विष्णुशर्मेति विख्यातः पुराभूद्ब्राह्मणोत्तमः । वेदवेदांगतत्त्वज्ञो धर्मकर्मसमाश्रितः
অগস্ত্য ক’লে: পূৰ্বে ‘বিষ্ণুশৰ্মা’ নামে খ্যাত এক শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণ আছিল। তেওঁ বেদ আৰু বেদাঙ্গৰ তত্ত্বজ্ঞ আছিল আৰু ধৰ্মকৰ্ম তথা পবিত্ৰ আচৰণত সুপ্ৰতিষ্ঠিত আছিল।
Verse 70
योगध्यानरतो नित्यं विष्णुभक्तिपरायणः । स कदाचित्तीर्थयात्रां कुर्वन्वैष्णवसत्तमः । अयोध्यामागतो विष्णुर्विष्णुःसाक्षाद्वसेदिति
তেওঁ সদায় যোগ আৰু ধ্যানত ৰত আছিল, বিষ্ণুভক্তিত সম্পূৰ্ণ পৰায়ণ। সেই বৈষ্ণৱসত্তমে কেতিয়াবা তীৰ্থযাত্ৰা কৰিবলৈ ওলাই আহিল। তেওঁ অযোধ্যালৈ আহি মনতে ভাবিলে: “ইয়াত সাক্ষাৎ বিষ্ণু—প্ৰভু বিষ্ণু—বাস কৰে।”
Verse 71
चिंतयन्मनसा वीरस्तपः कर्तुं समुद्यतः । स वै तत्र तपस्तेपे शाकमूलफलाशनः
মনত গভীৰ চিন্তা কৰি সেই দৃঢ়ব্ৰত বীৰে তপস্যা কৰিবলৈ উদ্যত হ’ল। তাত তেওঁ শাক-পাত, মূল আৰু ফল আহাৰ কৰি তপ তপিলে।
Verse 72
ग्रीष्मे पंचाग्निमध्यस्थो ह्यतपत्स महातपाः । वार्षिके च निरालम्बो हेमन्ते च सरोवरे
গ্ৰীষ্মত সেই মহাতপা পঞ্চাগ্নিৰ মাজত থিয় হৈ তপস্যা কৰিলে। বৰ্ষাকালত তেওঁ নিৰালম্ব হৈ থাকিল, আৰু হেমন্তত সৰোবৰত অৱস্থান কৰিলে।
Verse 73
स्नात्वा यथोक्तविधिना कृत्वा विष्णोस्तथार्चनम् । वशीकृत्येन्द्रियग्रामं विशुद्धेनांतरात्मना
যথোক্ত বিধিৰে স্নান কৰি আৰু তদ্ৰূপে বিষ্ণুৰ আৰ্চনা সম্পন্ন কৰি, তেওঁ ইন্দ্ৰিয়সমূহক বশ কৰিলে, অন্তৰাত্মা বিশুদ্ধ কৰিলে।
Verse 74
मनो विष्णौ समावेश्य विधाय प्राणसंयमम् । ओंकारोच्चारणाद्धीमान्हृदि पद्मं विकासयन्
মন বিষ্ণুত স্থাপন কৰি আৰু প্ৰাণসংযম বিধান কৰি, সেই ধীমান জনে ‘ওঁ’ উচ্চাৰণে হৃদয়-পদ্ম বিকশিত কৰিলে।
Verse 75
तन्मध्ये रविसोमाग्निमण्डलानि यथाविधि । कल्पयित्वा हरिं मूर्तं यस्मिन्देशे सनातनम्
সেই (হৃদয়-পদ্ম)ৰ মধ্যত তেওঁ বিধিমতে ৰবি, সোম আৰু অগ্নিৰ মণ্ডলসমূহ কল্পনা কৰিলে; আৰু সেই পবিত্ৰ অন্তৰ্দেশত সনাতন হৰিক সাকাৰ ৰূপে স্থাপন কৰিলে।
Verse 76
पीतांबरधरं विष्णुं शंखचक्रगदाधरम् । तं च पुष्पैः समभ्यर्च्य मनस्तस्मिन्निवेश्य च
তেওঁ পীতাম্বৰধাৰী বিষ্ণুক ধ্যান কৰিলে, যিজনে শঙ্খ-চক্ৰ-গদা ধাৰণ কৰে। ফুলেৰে সম্যক পূজা কৰি, মন সম্পূৰ্ণকৈ তেঁওতেই নিবিষ্ট কৰিলে।
Verse 77
ब्रह्मरूपं हरिं ध्यायञ्जपन्वै द्वादशाक्षरम् । वायुभक्षः स्थितस्तत्र विप्रस्त्रीन्वत्सरान्वसन्
হৰিৰ ব্ৰহ্মৰূপ ধ্যান কৰি আৰু নিশ্চয় দ্বাদশাক্ষৰ মন্ত্র জপ কৰি, সেই ব্ৰাহ্মণ তাত বায়ুভক্ষ হৈ তিনিবছৰ বাস কৰিলে।
Verse 78
ततो द्विजवरो ध्यात्वा स्तुतिं चक्रे हरेरिमाम् । प्रणिपत्य जगन्नाथं चराचरगुरुं हरिम् । विष्णुशर्माथ तुष्टाव नारायणमतंद्रितः
তাৰ পাছত শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজে ধ্যান কৰি হৰিৰ এই স্তৱ ৰচনা কৰিলে। জগন্নাথ, চল-অচল সকলোৰ গুৰু হৰিক প্ৰণিপাত কৰি, বিষ্ণুশৰ্মাই অক্লান্তভাৱে নাৰায়ণক স্তৱ কৰিলে।
Verse 79
विष्णुशर्म्मोवाच । प्रसीद भगवन्विष्णो प्रसीद पुरुषोत्तम । प्रसीद देवदेवेश प्रसीद कमलेक्षण
বিষ্ণুশৰ্মাই ক’লে: প্ৰসন্ন হওক, হে ভগৱান বিষ্ণু; প্ৰসন্ন হওক, হে পুৰুষোত্তম। প্ৰসন্ন হওক, হে দেবদেৱেশ; প্ৰসন্ন হওক, হে কমলনয়ন।
Verse 80
जय कृष्ण जयाचिंत्य जय विष्णो जयाव्यय । जय यज्ञपते नाथ जय विष्णो पते विभो
জয় কৃষ্ণ, জয় অচিন্ত্য; জয় বিষ্ণু, জয় অব্যয়। জয় যজ্ঞপতি নাথ; জয় বিষ্ণুপতি বিভো, সর্বব্যাপী প্ৰভু।
Verse 81
जय पापहरानंत जय जन्मज्वरापह । नमः कमलनाभाय नमः कमलमालिने
জয় পাপহৰ অনন্ত, জয় পুনর্জন্মৰ জ্বৰ নাশক। কমলনাভ প্ৰভুলৈ নমস্কাৰ, কমলমালাধাৰীলৈ নমস্কাৰ।
Verse 82
नमः सर्वेश भूतेश नमः कैटभसूदन । नमस्त्रैलोक्यनाथाय जगन्मूल जगत्पते
নমস্কাৰ সৰ্বেশ্বৰ, ভূতেশ; নমস্কাৰ কৈটভসূদন। ত্ৰৈলোক্যনাথলৈ নমস্কাৰ—জগতৰ মূল, জগতপতিলৈ নমস্কাৰ।
Verse 83
नमो देवाधिदेवाय नमो नारायणाय वै । नमः कृष्णाय रामाय नमश्चक्रायुधाय च
নমস্কাৰ দেবাধিদেৱলৈ; নিশ্চয় নাৰায়ণলৈ নমস্কাৰ। কৃষ্ণলৈ, ৰামলৈ নমস্কাৰ, আৰু চক্রায়ুধধাৰীকো নমস্কাৰ।
Verse 84
त्वं माता सर्वलोकानां त्वमेव जगतः पिता । भयार्त्तानां सुहृन्मित्रं त्वं पिता त्वं पितामहः
তুমি সকলো লোকৰ মাতা, তুমিয়েই জগতৰ পিতা। ভয়াক্ৰান্তসকলৰ বাবে তুমি দয়ালু সুহৃদ-মিত্ৰ; তুমি পিতা, তুমিয়েই পিতামহ।
Verse 85
त्वं हविस्त्वं वषट्कारस्त्वं प्रभुस्त्वं हुताशनः । करणं कारणं कर्त्ता त्वमेव परमेश्वरः
তুমিয়েই হৱি, তুমিয়েই বষট্কাৰ; তুমিয়েই প্ৰভু, তুমিয়েই হুতাশন অগ্নি। তুমিয়েই কৰণ, তুমিয়েই কাৰণ, তুমিয়েই কৰ্তা—তুমিয়েই পৰমেশ্বৰ।
Verse 86
शंखचक्रगदापाणे मां समुद्धर माधव
হে মাধৱ! যাঁৰ হাতে শঙ্খ, চক্ৰ আৰু গদা—মোক উদ্ধাৰ কৰি উঠাই লোৱা, মোক মুক্তি দিয়া।
Verse 87
प्रसीद मंदरधर प्रसीद मधुसूदन । प्रसीद कमलाकान्त प्रसीद भुवनाधिप
কৃপা কৰা, হে মন্দৰধৰ; কৃপা কৰা, হে মধুসূদন। কৃপা কৰা, হে কমলাকান্ত; কৃপা কৰা, হে ভুবনাধিপ।
Verse 88
अगस्त्य उवाच । इत्येवं स्तुवतस्तस्य मनोभक्त्या महात्मनः । आविर्बभूव विश्वात्मा विष्णुर्गरुडवाहनः
অগস্ত্য ক’লে: এইদৰে মনৰ ভক্তিৰে সেই মহাত্মাই স্তৱ কৰোঁতে, বিশ্বাত্মা বিষ্ণু—গৰুড়বাহন—তাঁৰ সন্মুখত প্ৰকাশিত হ’ল।
Verse 89
शंखचक्रगदापाणिः पीतांबरधरोऽच्युतः । उवाच स प्रसन्नात्मा विष्णुशर्माणमव्ययः
শঙ্খ, চক্ৰ আৰু গদা ধাৰণ কৰা, পীতাম্বৰ পৰিধান কৰা অচ্যুত—অব্যয় বিষ্ণু—প্ৰসন্নচিত্তে বিষ্ণুশৰ্মাক ক’লে।
Verse 90
श्रीभगवानुवाच । तुष्टोऽस्मि भवतो वत्स महता तपसाऽधुना । स्तोत्रेणानेन सुमते नष्टपापोऽसि सांप्रतम्
শ্ৰীভগৱানে ক’লে: হে বৎস, তোমাৰ মহান তপস্যাৰে মই এতিয়া সন্তুষ্ট। হে সুমতি, এই স্তোত্ৰেৰে এই মুহূর্ততে তোমাৰ পাপ নাশ হ’ল।
Verse 91
वरं वरय विप्रेन्द्र वरदोऽहं तवाग्रतः । नाऽतप्ततपसा द्रष्टुं शक्यः केनाप्यहं द्विज
হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ, বৰ বাছি লোৱা; মই তোমাৰ সন্মুখত বৰদাতা হৈ আছোঁ। হে দ্বিজ, তপস্যা নকৰিলে কোনোেও মোক দেখা নাপায়।
Verse 92
विष्णुशर्म्मोवाच । कृतकृत्योऽस्मि देवेश सांप्रतं तव दर्शनात् । त्वद्भक्तिमचलामेकां मम देहि जगत्पते
বিষ্ণুশৰ্ম্মাই ক’লে: হে দেৱেশ, এতিয়া তোমাৰ দৰ্শনে মই কৃতকৃত্য হ’লোঁ। হে জগত্পতে, মোক একেটা দান দিয়া—তোমাৰ প্ৰতি অচল ভক্তি।
Verse 93
श्रीभगवानुवाच । भक्तिरस्त्वचला मे वै वैष्णवी मुक्तिदायिनी । अत्रैवास्त्वचला मे वै जाह्नवी मुक्तिदायिनी
শ্ৰী ভগৱানে ক’লে: মোৰ প্ৰতি তোমাৰ ভক্তি অচলা হওক—বৈষ্ণৱী ভক্তি, যি মুক্তি দান কৰে। আৰু ইয়াতেই জাহ্নৱী (গঙ্গা)ও অচলা হওক—মুক্তিদায়িনী।
Verse 94
इदं स्थानं महाभाग त्वन्नाम्ना ख्यातिमेष्यति
হে মহাভাগ, এই পবিত্ৰ স্থান তোমাৰ নামেই খ্যাতি লাভ কৰিব।
Verse 95
अगस्त्य उवाच । इत्युक्त्वा देवदेवेशश्चक्रेणोत्खाय तत्स्थलम् । जलं प्रकटयामास गांगं पातालमंडलात्
অগস্ত্যই ক’লে: এইদৰে কৈ দেৱদেৱেশে নিজৰ চক্ৰেৰে সেই ঠাই খুঁদিলে আৰু পাতালমণ্ডলৰ পৰা গঙ্গাজল প্ৰকাশ কৰিলে।
Verse 96
जलेन तेन भगवान्पवित्रेण दयांबुधिः । नीरजस्तु भूमितलं क्षणाच्चक्रे कृपावशात्
সেই পবিত্ৰ জলৰ দ্বাৰা, দয়াৰ সাগৰ ভগৱানে কৃপাবশতঃ ক্ষণমাত্ৰতে ভূমিতলক নিৰ্মল কৰি দিলে।
Verse 97
चक्रतीर्थमिति ख्यातं ततः प्रभृति तद्द्विज । जातं त्रैलोक्यविख्यातमघौघध्वंसकृच्छुभम्
সেই সময়ৰ পৰা, হে দ্বিজ, ই ‘চক্ৰতীৰ্থ’ নামে খ্যাত হ’ল—ত্ৰিলোকত বিখ্যাত, মঙ্গলময়, আৰু পাপৰ স্ৰোত ধ্বংসকাৰী।
Verse 98
तत्र स्नानेन दानेन विष्णुलोकं व्रजेन्नरः
তাত স্নান আৰু দান কৰিলে মানুহে বিষ্ণুলোকলৈ গমন কৰে।
Verse 99
ततः स भगवान्भूयो विष्णुशर्माणमच्युतः । कृपया परया युक्त उवाच द्विजवत्सलः
তাৰ পাছত ভগৱান অচ্যুত, দ্বিজসকলৰ প্ৰিয়, পৰম কৃপাৰে যুক্ত হৈ পুনৰ বিষ্ণুশৰ্মাক ক’লে।
Verse 100
श्रीभगवानुवाच । त्वन्नामपूर्विका विप्र मन्मूर्तिरिह तिष्ठतु । विष्णुहरीति विख्याता भक्तानां मुक्तिदायिनी
শ্ৰী ভগৱানে ক’লে: হে বিপ্ৰ, তোমাৰ নাম আগত ৰাখি মোৰ মূৰ্তি ইয়াত স্থিত থাকক। ‘বিষ্ণু-হৰি’ নামে খ্যাত হৈ ই ভক্তসকলক মুক্তি দান কৰিব।
Verse 101
अगस्त्य उवाच । इति श्रुत्वा वचो विप्रो वासुदेवस्य बुद्धिमान् । स्वनामपूर्विकां मूर्तिं स्थापयामास चक्रिणः
অগস্ত্য ক’লে: বাসুদেৱৰ এই বাক্য শুনি, বুদ্ধিমান ব্ৰাহ্মণে চক্ৰধাৰী ভগৱানৰ মূৰ্তি প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে আৰু নিজৰ নাম আগত জুৰি নামকৰণ কৰিলে।
Verse 102
ततः प्रभति विप्रेश शंखचक्रगदाधरः । पीतवासाश्चतुर्बाहुर्नाम्ना विष्णुहरिः स्थितः
হে বিপ্ৰেশ! তেতিয়াৰ পৰা শঙ্খ-চক্ৰ-গদা ধাৰণকাৰী, পীতবস্ত্ৰ পৰিধান কৰা চতুৰ্ভুজ প্ৰভু তাত ‘বিষ্ণু-হৰি’ নামে স্থিত হ’ল।
Verse 103
कार्तिके शुक्लपक्षस्य प्रारभ्य दशमी तिथिम् । पूर्णिमामवधिं कृत्वा यात्रा सांवत्सरी भवेत्
কাৰ্ত্তিক মাহৰ শুক্লপক্ষৰ দশমী তিথিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পূৰ্ণিমালৈকে চলিলে এই যাত্ৰা-ব্ৰত বাৰ্ষিক বিধি হয়।
Verse 104
चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते । बहुवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते
চক্ৰতীৰ্থত স্নান কৰিলে মানুহ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়; আৰু হাজাৰ হাজাৰ বছৰ স্বৰ্গলোকত সন্মানিত হয়।
Verse 105
पितॄनुद्दिश्य यस्तत्र पिंडान्निर्वापयिष्यति । तृप्तास्तु पितरो यान्ति विष्णुलोकं न संशयः
যি কোনোবাই তাত পিতৃসকলক উদ্দেশ্য কৰি পিণ্ড-দান কৰে, তেন্তে তৃপ্ত পিতৃসকল বিষ্ণুলোকলৈ যায়—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।
Verse 106
चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा विष्णुहरिं विभुम् । सर्वपापक्षयं प्राप्य नाकपृष्ठे महीयते
চক্ৰতীৰ্থত স্নান কৰি আৰু সৰ্বব্যাপী প্ৰভু বিষ্ণু-হৰিৰ বিভূক দৰ্শন কৰিলে, মানুহে সকলো পাপৰ ক্ষয় লাভ কৰে আৰু স্বৰ্গলোকৰ উচ্চ শিখৰত মহিমান্বিত হয়।
Verse 107
स्वशक्त्या तत्र दानानि दत्त्वा निष्कल्मषो नरः । विष्णुलोके वसेद्धीमान्यावदिन्द्राश्चतुर्दश
তাত নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে দান দান কৰি মানুহে কলুষমুক্ত হয়; জ্ঞানীজন চৌদ্দ ইন্দ্ৰ যিমান দিন থাকে সিমান দিন বিষ্ণুলোকত বাস কৰে।
Verse 108
अन्यदापि नरस्तत्र चक्रतीथे जितेंद्रियः । दृष्ट्वा सकृद्धरिं देवं सर्वपापैः प्रमुच्यते
আন সময়তো, চক্ৰতীৰ্থত ইন্দ্ৰিয়-জয়ী মানুহে—কেৱল এবাৰ হৰি-দেৱক দৰ্শন কৰিলেই—সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 109
इति सकलगुणाब्धिर्ध्येयमूर्तिश्चिदात्मा हरिरिह परमूर्त्या तस्थिवान्मुक्तिहेतोः । तमिह बहुलभक्त्या चक्रतीर्थाभिषेकी वसति सुकृतिमूर्त्तिर्योऽर्चयेद्विष्णुलोके
এইদৰে হৰি—সকলো গুণৰ সাগৰ, ধ্যানযোগ্য মূৰ্তি, চৈতন্য-আত্মা—মুক্তিৰ কাৰণ স্বৰূপে ইয়াত পৰম মূৰ্তিত স্থিত আছে। যিয়ে চক্ৰতীৰ্থত স্নান কৰি ইয়াত বহুল ভক্তিৰে তেওঁৰ পূজা কৰে, সেই পুণ্য-স্বরূপ ব্যক্তি বিষ্ণুলোকত বাস কৰে।