
এই অধ্যায়ত ঈশ্বৰ মহাদেৱীক তীৰ্থ-নিৰ্দেশ দিয়ে—ভূতেশৰ উত্তৰত অৱস্থিত ‘দ্বিতীয়’ নীলৰুদ্ৰৰ পবিত্ৰ স্থান, যাৰ দূৰত্ব ধনুষৰ ‘ষোড়শ’ মাপৰে সূচিত। তাত যাত্ৰীয়ে মহালিঙ্গক বিধিপূৰ্বক স্নান কৰাই, ঈশ-মন্ত্ৰেৰে পূজা কৰি, কুমুদ আৰু উৎপল ফুল অৰ্পণ কৰিব; তাৰ পিছত প্ৰদক্ষিণা আৰু নমস্কাৰ কৰিব। ফলশ্ৰুতিত কোৱা হৈছে যে এই আচৰণে ৰাজসূয় যজ্ঞসম পুণ্য দিয়ে; আৰু সম্পূৰ্ণ যাত্ৰাফল কামনা কৰোঁতাসকলে বৃষ (বেল) দান কৰিব লাগিব। শেষত ‘নীলৰুদ্ৰ’ নামৰ কাৰণ বৰ্ণিত—অঞ্জনবৰ্ণ অন্ধকাৰ দানৱ ‘আন্তক’ক বধ কৰাৰ স্মৃতি আৰু নাৰীৰ ৰোদনৰ সৈতে সম্পৰ্কিত হৈ দেৱতা নীলৰুদ্ৰ নামে প্ৰসিদ্ধ হয়। এই মাহাত্ম্য পাপনাশক; দৰ্শনকামী ভক্তসকলে শ্ৰদ্ধাৰে শুনি গ্ৰহণ কৰিব লাগে।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि नीलरुद्रं द्वितीयकम् । भूतेशादुत्तरे भागे धनुषां षोडशे स्थितम्
ঈশ্বৰ ক’লে: “তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, দ্বিতীয় নীলৰুদ্ৰৰ ওচৰলৈ যাব লাগে। সি ভূতেশ্বৰৰ উত্তৰ ভাগত, ষোল ধনুষ (ধনুৰ দৈৰ্ঘ্য) দূৰত অৱস্থিত।”
Verse 2
महालिंगं महादेवि गणगंधर्वपूजितम् । संस्नाप्य तं विधानेन ईशमंत्रेण पूजयेत्
“হে মহাদেৱী, তাত এটা মহালিঙ্গ আছে, যাক গণ আৰু গন্ধৰ্বসকলে পূজা কৰে। বিধি অনুসাৰে তাক স্নান কৰাই, ঈশ-মন্ত্ৰেৰে পূজা কৰিব লাগে।”
Verse 3
कुमुदोत्पलसंभारैः सम्यक्संभावितात्मवान् । कृत्वा प्रदक्षिणां तस्य नमस्कारेण पूजयेत्
“কুমুদ আৰু উৎপল ফুলৰ গুচ্ছ লৈ, মনক শুদ্ধ আৰু ভক্তিভাৱে স্থিৰ কৰি, তেওঁৰ প্ৰদক্ষিণা কৰি, নমস্কাৰেৰে পূজা কৰিব লাগে।”
Verse 4
एवं कृत्वा नरो देवि राजसूयफलं लभेत् । वृषस्तत्रैव दातव्यः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
এইদৰে কৰিলে, হে দেবী, মানুহে ৰাজসূয় যজ্ঞৰ সমান পুণ্যফল লাভ কৰে। আৰু যিসকলে তীৰ্থযাত্ৰাৰ সম্পূৰ্ণ ফল কামনা কৰে, তেওঁলোকে তাতেই বিধিপূৰ্বক এটা বৃষ (বেল) দান কৰিব।
Verse 5
नीलांजननिभो दैत्यो निहतश्चांतकः पुरा । तस्य रोदयिता स्त्रीणां नीलरुद्रस्ततः स्मृतः
পূৰ্বতে নীল অঞ্জনৰ দৰে ক’লা অন্তক নামৰ দানৱ নিহত হৈছিল। সি স্ত্ৰীসকলৰ কান্দোনৰ কাৰণ হোৱা বাবে, সেই হেতুতে সি ‘নীলৰুদ্ৰ’ বুলি স্মৰণীয়।
Verse 6
तस्य संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं पापनाशनम् । सम्यक्छ्रद्धान्वितैः प्राप्यं श्राव्यं तद्दर्शनोत्सुकैः
ইয়াৰ মাহাত্ম্য সংক্ষেপে কোৱা হ’ল; ই পাপনাশক। সত্য শ্ৰদ্ধাৰে ইয়ালৈ আগবাঢ়িব লাগে, আৰু যিসকলে দৰ্শনৰ বাবে উৎসুক তেওঁলোকে ইয়াক শ্ৰৱণ কৰিব।
Verse 88
इतिश्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादशरुद्रमाहात्म्ये नील रुद्रमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टाशीतितमोऽध्यायः
এইদৰে পবিত্ৰ স্কন্দ মহাপুৰাণৰ প্ৰভাসখণ্ডত, প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্য আৰু একাদশ ৰুদ্ৰ-মাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত ‘নীলৰুদ্ৰ-মাহাত্ম্যৰ বৰ্ণনা’ নামৰ অষ্টআশীতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।