
ঈশ্বৰে মহাদেৱীক উপদেশ দিয়ে কয়—আগ্নেয় দিশত, ‘পাঁচ ধনু’ পৰিমিত সীমাৰ ভিতৰত অৱস্থিত বৈশ্বানৰেশ্বৰ দেৱতাৰ ওচৰলৈ যোৱা। এই দেৱতা দৰ্শন আৰু স্পৰ্শ—দুয়োটাৰে দ্বাৰা পাপঘ্ন, অশুচি-নাশক বুলি বৰ্ণিত। তাৰ পিছত এটা শিক্ষামূলক কাহিনী—এবাৰ এটা শুক (টিয়া) ৰাজপ্ৰাসাদত বাহ সাজি নিজৰ সঙ্গিনীৰ সৈতে দীঘলীয়া সময় থাকিল। ভক্তিৰ বাবে নহয়, বাহৰ আসক্তিৰ বাবে সিহঁতে নিয়মিত প্ৰদক্ষিণা কৰিছিল; কালান্তৰে দুয়ো মৃত্যু বৰণ কৰিলে। সেই স্থানৰ মহিমাত সিহঁতে জাতিস্মৰ হৈ পুনর্জন্মত লোপামুদ্ৰা আৰু অগস্ত্য ৰূপে খ্যাতি লাভ কৰিলে। পূৰ্বদেহ স্মৰণ কৰি অগস্ত্য এটা গাথা কয়—যি বিধিপূৰ্বক প্ৰদক্ষিণা কৰি বহ্নীশ (অগ্নিপতি) দৰ্শন কৰে, সি যশ পায়; মই পূৰ্বে পোৱা দৰে। শেষত বিধান—ঘৃতস্নানে দেৱক স্নান কৰাই, নিয়মানুসাৰে পূজা কৰি, শ্ৰদ্ধাৰে যোগ্য ব্ৰাহ্মণক সোণ দান কৰিব। ইয়াৰ ফলত তীৰ্থফল সম্পূৰ্ণ হয়; ভক্ত বহ্নিলোকলৈ গৈ অক্ষয় কাল আনন্দ কৰে।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं वैश्वानरेश्वरम् । तस्यैवाग्नेयकोणस्थं धनुषां पंचके स्थितम्
ঈশ্বৰে ক’লে: তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, বৈশ্বানৰেশ্বৰ দেৱলৈ যোৱা উচিত। সেয়া অগ্নেয় কোণত, সেই স্থানৰ পৰা পাঁচ ধনুৰ দূৰত অৱস্থিত।
Verse 2
पापघ्नं सर्वजंतूनां दर्शनात्स्पर्शनादपि । तत्र कश्चिच्छुकः पूर्वं नीडं देवि चकार ह
ই সকলো প্ৰাণীৰ পাপ নাশ কৰে—কেৱল দৰ্শনেৰে আৰু স্পৰ্শ কৰিলেও। তাত, হে দেৱী, পূৰ্বে কোনো এটা শুকে নিজৰ নীড় সাজিছিল।
Verse 3
प्रासादे भार्यया सार्द्धं निवस न्सुचिरं स्थितः । ततस्तौ दंपती नित्यं प्रदक्षिणं प्रचक्रतुः
সেই প্ৰাসাদ-মন্দিৰত তেওঁ পত্নীৰ সৈতে বহুদিন বাস কৰিলে। তাৰ পাছত সেই দম্পতিয়ে প্ৰতিদিন নিত্য প্ৰদক্ষিণা কৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 4
कुलायस्य वशाद्देवि न तु भक्त्या कथंचन । कालेन महता तौ च पंचत्वं समुपस्थितौ
হে দেৱী, ই নীড়ৰ বশতাই আছিল, ভক্তিৰ পৰা কেতিয়াও নহয়। বহু কাল পাৰ হোৱাত তেওঁলোক দুয়ো পঞ্চত্ব (মৃত্যু) লাভ কৰিলে।
Verse 5
जातौ तेन प्रभावेन उक्तौ जातिस्मरौ भुवि । लोपामुद्रागस्त्यनामप्रसिद्धिं परमां गतौ
সেই কৰ্মৰ প্ৰভাৱত তেওঁলোক পৃথিৱীত জাতিস্মৰ (পূৰ্বজন্ম স্মৰণশীল) হৈ জন্মিলে। আৰু লোপামুদ্ৰা আৰু অগস্ত্য নামৰে পৰম খ্যাতি লাভ কৰিলে।
Verse 6
अथ गाथा पुरी गीता अगस्त्येन महात्मना । स्मरता पूर्वदेहं तु विस्मयेनानुभूतिजा
তাৰ পাছত মহাত্মা অগস্ত্যই, পূৰ্বদেহ স্মৰণ কৰি, বিস্ময় আৰু অন্তৰানুভৱৰ পৰা উদ্ভূত এক সম্পূৰ্ণ গাথা গাইলে।
Verse 7
कृत्वा प्रदक्षिणं सम्यग्वह्नीशं यः प्रपश्यति । नूनं प्रसिद्धिमाप्नोति इतश्चाहं यथा पुरा
যি জনে বিধিপূৰ্বক প্ৰদক্ষিণা কৰি অগ্নীশ্বৰ (ৱহ্নীশ)ৰ দৰ্শন কৰে, সি নিশ্চয়েই খ্যাতি লাভ কৰে—যেনে মই পূৰ্বতে ইয়াত লাভ কৰিছিলোঁ।
Verse 8
एवं देवि तवाख्यातं माहात्म्यं वह्निदैवतम् । श्रुतं पापहरं नृणां सर्वकामफलप्रदम्
হে দেবি, এইদৰে তোমাক অগ্নিদেৱতা (ৱহ্নিদৈৱত)ৰ মাহাত্ম্য কোৱা হ’ল। ইয়াক শুনিলে মানুহৰ পাপ নাশ হয় আৰু সকলো কামনাৰ ফল প্ৰদান কৰে।
Verse 9
घृतेन तं तु संस्नाप्य विधिना वै समर्चयेत् । हेम दद्याच्च विप्रेंद्र सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः
ঘৃতৰে সেই দেৱতাক স্নান কৰাই বিধিমতে পূজা কৰিব। হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ, তাৰ পিছত শ্ৰদ্ধাসহিত বিধিপূৰ্বক সোণো দান কৰিব।
Verse 10
एवं कृत्वा विधानेन सम्यग्यात्राफलं लभेत् । वह्निलोकं तु संप्राप्य मोदते कालमक्षयम्
এইদৰে বিধানমতে কৰিলে যাত্ৰাৰ সম্পূৰ্ণ ফল লাভ হয়। আৰু অগ্নিলোকত উপনীত হৈ অক্ষয় কাললৈ আনন্দ কৰে।
Verse 78
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहरुया संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वैश्वानरेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टसप्तति तमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতি-সাহৰুৱা সংহিতাৰ অন্তৰ্গত সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যত “বৈশ্বানৰেশ্বৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণন” নামৰ অষ্টসপ্ততি (৭৮) অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।