
এই অধ্যায়ত দিৱ্য সংলাপৰ মাজেৰে ঈশ্বৰে দেৱীক উপদেশ দিয়ে—আগ্নেয় দিশত গৌৰীৰ তপোবনত বিশ ধনু দূৰত অৱস্থিত পৰম পুণ্য বৰুণেশ্বৰ-লিঙ্গ দৰ্শন কৰিবলৈ। তীৰ্থৰ উৎপত্তিৰ কাৰণকথা বৰ্ণিত—পূৰ্বে কুম্ভজ (অগস্ত্য)য়ে সাগৰৰ জল পান কৰাত জলাধিপতি বৰুণ ক্ৰোধ আৰু তাপত পীড়িত হয়। প্ৰাভাসক্ষেত্ৰক ঘোৰ তপস্যাৰ উপযুক্ত বুলি জানি সি কঠিন তপ কৰে, মহালিঙ্গ স্থাপন কৰি যুত বছৰ ধৰি ভক্তিভাৱে পূজা কৰে। শিৱ প্ৰসন্ন হৈ নিজৰ গঙ্গাজলেৰে শূন্য হোৱা সাগৰ পুনৰ পূৰ্ণ কৰে আৰু বৰুণক বৰ প্ৰদান কৰে; তেতিয়াৰ পৰা সাগৰসমূহ সদায় পৰিপূৰ্ণ থাকে আৰু সেই লিঙ্গ ‘বৰুণেশ্বৰ’ নামে প্ৰসিদ্ধ হয়। পাছত ফলশ্ৰুতি আৰু বিধি—বৰুণেশ্বৰ দৰ্শনমাত্ৰে সকলো তীৰ্থফল লাভ হয়; অষ্টমী আৰু চতুৰ্দশী তিথিত দধি (দই)ৰে লিঙ্গাভিষেক কৰিলে বৈদিক উৎকৰ্ষ আৰু বিদ্যাবৃদ্ধি হয়। তাত স্নান, জপ, বলি, হোম, পূজা, স্তোত্ৰ, নৃত্য আদি অক্ষয় ফলদায়ক; বিভিন্ন জনশ্ৰেণী আৰু দেহাৱস্থাৰ লোকৰ বাবেও ই মোক্ষোপকাৰক বুলি কোৱা হৈছে। তীৰ্থফল আৰু স্বৰ্গলাভ কামনা কৰাসকলে স্বৰ্ণপদ্ম, মুক্তা আদি দান কৰিবলৈ প্ৰশংসিত।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि वरुणेश्वरमुत्तमम् । गौरीतपोवनाग्नेय्यां धनुषां विंशतौ स्थितम् । लिंगं महाप्रभावं हि वरुणेन प्रतिष्ठितम्
ঈশ্বৰে ক’লে: তেতিয়া, হে মহাদেৱী, উত্তম বৰুণেশ্বৰলৈ গমন কৰিব। গৌৰীৰ তপোবনৰ অগ্নেয় দিশত, বিশ ধনুষ দূৰত, বৰুণে প্ৰতিষ্ঠা কৰা মহাপ্ৰভাৱশালী লিঙ্গ অৱস্থিত।
Verse 2
पूर्वं पीतो यदा देवि समुद्रः कुम्भजन्मना । तदा कोपेन सन्तप्तो वरुणः सरितां पतिः
পূৰ্বে, হে দেৱী, যেতিয়া কুম্ভজন্মা মুনিয়ে সাগৰ পান কৰি ল’লে, তেতিয়া সৰিতাসকলৰ পতি বৰুণ—জলৰ অধিপতি—ক্ৰোধে দগ্ধ হৈ উঠিল।
Verse 3
कामिकं तु समाज्ञाय क्षेत्रं प्राभासिकं तदा । तत्रातपद्देवि तपः स वै परमदुश्चरम्
তেতিয়া প্ৰাভাসিক ক্ষেত্ৰক কামনা-পূৰক পবিত্ৰ ভূমি বুলি জানি, হে দেৱী, তেওঁ তাত পৰম দুৰ্লভ-দুশ্চৰ তপস্যা কৰিলে।
Verse 4
प्रतिष्ठाप्य महालिंगं संपूजयति भक्तितः । वर्षाणामयुतं साग्रं पूजितो वृषभध्वजः
মহালিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰি তেওঁ ভক্তিৰে পূজা কৰিলে। সম্পূৰ্ণ দহ হাজাৰ বছৰ ধৰি বৃষভধ্বজ প্ৰভু (শিৱ) পূজিত হ’ল।
Verse 5
ततः प्रसन्नो देवेशि निजगंगाजलेन तु । पूरयामास तं रिक्तं समुद्रं यादसांपतिम्
তাৰপিছত, হে দেৱেশী, প্ৰসন্ন হৈ তেওঁ নিজৰ গঙ্গাজলেৰে সেই শূন্য হৈ পৰা সাগৰ—জলচৰসকলৰ অধিপতি—পূৰ্ণ কৰি দিলে।
Verse 6
छंदयामास तं लिंगं वरदानैरनेकधा । तत्प्रभृत्येव ते सर्वे समुद्राः परिपूरिताः
তেওঁ বহু দান আৰু বৰেৰে সেই লিঙ্গক সন্তুষ্ট কৰিলে। তেতিয়াৰ পৰাই সকলো সাগৰ সদায় পৰিপূৰ্ণ হৈ থাকিল।
Verse 7
वरुणेश्वरनामेति तल्लिंगं तत्प्रभृत्यभूत्
তেতিয়াৰ পৰাই সেই লিঙ্গ ‘বৰুণেশ্বৰ’ নামেৰে পৰিচিত হ’ল।
Verse 8
को ह्यर्थो बहुभिर्लिंगैर्दृष्टैर्वा सुरसुन्दरि । वरुणेशेन दृष्टेन सर्वतीर्थफलं लभेत्
হে দেৱ-সুন্দৰী, বহু লিঙ্গ দেখা কিয় প্ৰয়োজন? কেৱল বৰুণেশ্বৰ দৰ্শন কৰিলেই সকলো তীৰ্থৰ ফল লাভ হয়।
Verse 9
अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तद्दध्ना स्नापयेद्यदि । स ब्राह्मणश्चतुर्वेदो जायते नात्र संशयः
যদি অষ্টমী আৰু চতুৰ্দশী তিথিত সেই দধিৰে (লিঙ্গক) স্নান কৰোৱা হয়, তেন্তে তেওঁ চাৰিও বেদত পাৰদৰ্শী ব্ৰাহ্মণ ৰূপে জন্ম লয়—ইয়াত সন্দেহ নাই।
Verse 10
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चान्ये वरानने । मूकांधबधिरा बालाः स्त्रियश्चैव नपुंसकाः
হে সুন্দৰ-মুখী, ব্ৰাহ্মণ, ক্ষত্ৰিয়, বৈশ্য, শূদ্ৰ আৰু আনসকল; মূক, অন্ধ, বধিৰ, শিশু, নাৰী আৰু নপুংসকো (সকলো অন্তৰ্ভুক্ত)।
Verse 11
दृष्ट्वा गच्छंति ते देवि स्वर्गं धर्मपरायणाः । स्नानं जाप्यं बलिं होमं पूजां स्तोत्रं च नर्तनम् । तस्मिन्स्थाने तु यः कुर्यात्तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्
হে দেবী, সেই পবিত্ৰ দর্শন কৰি ধৰ্মপৰায়ণ লোক স্বৰ্গলৈ যায়। স্নান, জপ, বলি-অৰ্পণ, হোম, পূজা, স্তোত্ৰ আৰু নৃত্য—সেই স্থানত যি কৰা হয়, সেয়া সকলো পুণ্য অক্ষয় হৈ থাকে।
Verse 12
हैमं पद्मं मौक्तिकं च दानं तत्रैव दापयेत् । सम्यग्यात्राफलापेक्षी स्वर्गापेक्षी तथा नरः
যি নৰে তীৰ্থযাত্ৰাৰ সম্পূৰ্ণ ফল আৰু স্বৰ্গলাভ কামনা কৰে, তেওঁ তাতেই দান কৰাব—সোনাৰ পদ্ম আৰু মুক্তা ধৰ্মদান ৰূপে।
Verse 70
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वरुणेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ततितमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশী হাজাৰ শ্লোকযুক্ত সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডত, প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত ‘বৰুণেশ্বৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা’ নামৰ সত্তৰতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।