
এই অধ্যায়ত দেৱী–ঈশ্বৰ সংলাপৰ জৰিয়তে প্ৰভাস-ক্ষেত্ৰত সোমেশ্বৰ দৰ্শনৰ আগতে কপৰ্দ্দী-বিনায়ক (গণেশৰ এক ৰূপ)ক কিয় পূজা কৰিব লাগে সেয়া স্পষ্ট কৰা হৈছে। ঈশ্বৰে সোমেশ্বৰক প্ৰভাসদেশত প্ৰতিষ্ঠিত সদাশিৱৰ লিঙ্গৰূপ বুলি কৈ, বিঘ্ন নিয়ন্ত্ৰক বিঘ্নেশ্বৰ হিচাপে কপৰ্দ্দীৰ প্ৰাধান্য বুজাইছে। যুগানুসাৰে বিনায়কৰ অৱতাৰ-ক্রমো উল্লেখ আছে—কৃতত হেৰম্ব, ত্ৰেতাত বিঘ্নমৰ্দন, দ্বাপৰত লম্বোদৰ আৰু কলিত কপৰ্দ্দী। কাহিনীত দেৱতাসকল উদ্বিগ্ন হয়, কাৰণ মানুহে বিধি-বিধান নকৰাকৈও কেৱল সোমেশ্বৰ-দৰ্শনে স্বৰ্গসুখ লাভ কৰিবলৈ ধৰে, ফলত কৰ্ম-ক্রম আৰু দেৱলোকৰ মৰ্যাদা কঁপে। দেৱতাসকলে দেৱীৰ শৰণ ল’লে, দেৱীয়ে দেহ সংকোচৰ পৰা উৎপন্ন ‘মল’ৰ পৰা চতুৰ্ভুজ গজমুখ বিনায়কক প্ৰকাশ কৰি, মোহবশ সোমেশ্বৰলৈ যোৱা লোকৰ পথত বিঘ্ন সৃষ্টি কৰি সংকল্পশুদ্ধি আৰু নৈতিক প্ৰস্তুতি ৰক্ষা কৰিবলৈ নিযুক্ত কৰে। তেওঁক প্ৰভাস-ক্ষেত্ৰ-ৰক্ষক কৰি, পৰিয়াল-ধনাসক্তি বা ৰোগ আদি ঘটাই অস্থিৰ লোকক বাধা দিবলৈ আদেশ দিয়ে, যাতে দৃঢ়চিত্তসকলেই আগবাঢ়ে। শেষত কপৰ্দ্দীৰ উদ্দেশে বিঘ্নমৰ্দন স্তোত্ৰ, ৰঙা উপচাৰে পূজা আৰু চতুৰ্থী ব্ৰতৰ বিধান বৰ্ণিত। ফলশ্ৰুতিত বিঘ্নৰ ওপৰত অধিকাৰ, নিৰ্দিষ্ট সময়ত সিদ্ধি, আৰু কপৰ্দ্দীৰ কৃপাৰে শেষত সোমেশ্বৰ-দৰ্শন লাভ হ’ব বুলি কোৱা হৈছে; ‘কপৰ্দ্দী’ নামটো তেওঁৰ কপৰ্দ-সদৃশ আকাৰৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হৈছে।
Verse 1
देव्युवाच । यदेतद्भवता प्रोक्तं पश्येत्पूर्वं कपर्द्दिनम् । भगवन्संशयं ह्येनं यथावद्वक्तुमर्हसि
দেৱীয়ে ক’লে: ভগৱন, আপুনি যি কৈছে—প্ৰথমে কপৰ্দ্দীৰ দৰ্শন কৰিব লাগে—এই বিষয়ে মোৰ মনত সন্দেহ উঠিছে; অনুগ্ৰহ কৰি ইয়াক যথাযথভাৱে ব্যাখ্যা কৰক।
Verse 2
स भृत्यः किल देवेश तव शम्भो महाप्रभः । प्रभोरनन्तरं भृत्य एष धर्मः सनातनः
হে দেৱেশ, হে শম্ভু, হে মহাপ্ৰভাৱান! নিশ্চয় সি আপোনাৰ ভৃত্য। প্ৰভুৰ পাছত ভৃত্য—এইয়েই ধৰ্মৰ সনাতন নিয়ম।
Verse 3
ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यथा पूज्यतमो हि सः । कपर्द्दी सर्वदेवानामाद्यो विघ्नेश्वरः प्रभुः
ঈশ্বৰে ক’লে: হে দেবী, শুনা; মই ক’ম কিয় সি সৰ্বাধিক পূজ্য। কপৰ্দ্দী সৰ্বদেৱতাৰ মাজত আদ্য প্ৰভু বিঘ্নেশ্বৰ।
Verse 4
योऽसावतींद्रियग्राह्यः प्रभासक्षेत्रसंस्थितः । सोमेश्वरो महादेवि लिंगरूपी सदाशिवः
যি ইন্দ্ৰিয়ৰ গ্ৰাহ্যতাৰ অতীত, তথাপি প্ৰভাস-ক্ষেত্ৰত অৱস্থিত—হে মহাদেৱী—সেইজনেই সোমেশ্বৰ, লিঙ্গ-ৰূপে সদাশিৱ।
Verse 5
तस्य वामे स्थितो विष्णुर्वराह इति यः स्मृतः । तस्य दक्षिणभागे तु स्थितो ब्रह्मा प्रजापतिः । कपर्द्दिरूपमास्थाय सावित्र्याः कोपकारणात्
তাঁৰ বাওঁফালে বিষ্ণু, যাক তাত ‘ৱৰাহ’ বুলি স্মৰণ কৰা হয়; আৰু তাঁৰ সোঁফালে প্ৰজাপতি ব্ৰহ্মা অৱস্থিত। আৰু সাৱিত্ৰীৰ ক্ৰোধৰ কাৰণত তেওঁ ‘কপর্দ্দী’ নামৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে।
Verse 6
कृते हेरंबनामा तु त्रेतायां विघ्नमर्द्दनः । लंबोदरो द्वापरे तु कपर्द्दी तु कलौ स्मृतः
কৃতযুগত তেওঁৰ নাম হেৰম্ব; ত্ৰেতাত ‘বিঘ্নমৰ্দ্দন’; দ্বাপৰত ‘লম্বোদৰ’; আৰু কলিযুগত ‘কপর্দ্দী’ বুলি স্মৰণ কৰা হয়।
Verse 7
एवं युगेयुगे तस्य अवतारः पृथक्पृथक् । यथाकार्यानुरूपेण जायते च पुनःपुनः
এইদৰে যুগে যুগে তেওঁৰ অৱতাৰ পৃথক পৃথক হয়; আৰু যি কাৰ্য সাধন কৰিব লাগে, তাৰ অনুৰূপে তেওঁ পুনঃপুনঃ জন্ম গ্ৰহণ কৰে।
Verse 8
अष्टाविंशतिमे तत्र देवि प्राप्ते चतुर्युगे । कारणात्मा यथोत्पन्नः कपर्द्दी तत्र मे शृणु
যেতিয়া তাত চতুৰ্যুগৰ অষ্টাৱিংশ চক্র উপস্থিত হ’ল, হে দেবী, তেতিয়া মোৰ পৰা শুনা—কাৰণাত্মা কপর্দ্দী কেনেকৈ তাত প্ৰকাশিত হ’ল।
Verse 9
पुरा द्वापरसंधौ तु संप्राप्ते च कलौ युगे । स्त्रियो म्लेच्छाश्च शूद्राश्च ये चान्ये पापकारिणः । प्रयांति स्वर्गमेवाशु दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम्
পূৰ্বে দ্বাপৰ-সন্ধিক্ষণত, কালি যুগ উপস্থিত হোৱাত, নাৰী, ম্লেচ্ছ, শূদ্ৰ আৰু আন পাপকর্মীসকলেও প্ৰভু সোমেশ্বৰক দৰ্শন মাত্ৰে শীঘ্ৰে স্বৰ্গলৈ গমন কৰিছিল।
Verse 10
न यज्ञा न तपो दानं न स्वाध्पायो व्रतं न च । कुर्वतोपि नरा देवि सर्वे यांति शिवालयम्
হে দেবী, যজ্ঞ, তপ, দান, স্বাধ্যায় বা ব্ৰত একো নকৰিলেও, এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ প্ৰভাৱত সকলো মানুহে শিৱৰ ধাম—শিৱালয়—প্ৰাপ্ত কৰে।
Verse 11
तं प्रभावं विदित्वैवं सोमेश्वरसमुद्भवम् । अग्निष्टोमादिकाः सर्वाः क्रिया नष्टाः सुरेश्वरि
হে সুৰেশ্বৰী, সোমেশ্বৰ-সমুদ্ভৱ এই আশ্চৰ্য প্ৰভাৱ জানি, অগ্নিষ্টোম আদি সকলো যজ্ঞ-ক্ৰিয়া ম্লান হৈ পৰিল, যেন সিহঁত অনাৱশ্যক বুলিয়েই গণ্য হ’ল।
Verse 12
ततो बालाश्च वृद्धाश्च ऋषयो वेदपारगाः । शूद्राः स्त्रियोऽपि तं दृष्ट्वा प्रयांति परमां गतिम्
সেয়ে বালক আৰু বৃদ্ধ, বেদ-পাৰগ ঋষিসকল, আৰু শূদ্ৰ তথা নাৰীসকলেও—তাঁক দৰ্শন মাত্ৰে—পৰম গতি লাভ কৰে।
Verse 13
नष्टयज्ञोत्सवे काले शून्ये च वसुधातले । ऊर्द्ध्वबाहुभिराक्रांतं परिपूर्णं त्रिविष्टपम्
যেতিয়া যজ্ঞ-উৎসৱ নষ্ট হ’ল আৰু পৃথিৱীৰ তল শূন্য হৈ পৰিল, তেতিয়া ত্ৰিৱিষ্টপ—স্বৰ্গ—উৰ্ধ্ববাহু জনসমুদায়ে আৱৰি ধৰি সম্পূৰ্ণ ভৰি উঠিল।
Verse 14
ततो देवा महेंद्राद्या दुःखेनैव समन्विताः । परिभूता मनुष्यैस्ते शंकरं शरणं गताः
তেতিয়া মহেন্দ্ৰ ইন্দ্ৰ আদি সকলো দেৱ দুখেৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ল; মানুহে অপমান কৰাত তেওঁলোকে শংকৰৰ শৰণ ল’লে।
Verse 15
ऊचुः प्रांजलयः सर्व इन्द्राद्याः सुरसत्तमाः । व्याप्तोयं मानुषैः स्वर्गः प्रसादात्तव शंकर
ইন্দ্ৰ আদি শ্ৰেষ্ঠ দেৱসকলে প্ৰাঞ্জলি ধৰি ক’লে: “হে শংকৰ, তোমাৰ প্ৰসাদে এই স্বৰ্গ মানুহেৰে ভৰি পৰিল।”
Verse 16
निवासाय प्रभोऽस्माकं स्थानं किंचित्समादिश । अहं श्रेष्ठो ह्यहं श्रेष्ठ इत्येवं ते परस्परम् । जल्पंतः सर्वतो देव पर्यटंति यथेच्छया
“হে প্ৰভু, আমাৰ বাসৰ বাবে কিছুমান স্থান আদেশ কৰক।” এইদৰে তেওঁলোকে পৰস্পৰে তৰ্ক কৰিলে—“মই শ্ৰেষ্ঠ, নিশ্চয় মই শ্ৰেষ্ঠ!”—আৰু, হে দেৱ, এনেদৰে কথা পাতি ইচ্ছামতে সকলোফালে ঘূৰি ফুৰিলে।
Verse 17
धर्मराजः सुधर्मात्मा तेषां कर्म शुभाशुभम् । स्वयं लिखितमालोक्य तूष्णीमास्ते सुविस्मितः
ধৰ্মস্বভাৱী ধৰ্মৰাজে নিজ হাতে লিখা তেওঁলোকৰ শুভ-অশুভ কৰ্ম চাই, অতি বিস্মিত হৈ নীৰৱে বহি থাকিল।
Verse 18
येषामथ कृतं सज्जं कुम्भीपाकं सुदारुणम् । रौरवः शाल्मलिर्देव दृष्ट्वा तान्दिवि संस्थितान् । वैलक्ष्यं परमं गत्वा व्यापारं त्यक्तवानसौ
যিসকলৰ বাবে ভয়ংকৰ নৰক—কুম্ভীপাক, ৰৌৰৱ আৰু শাল্মলী—সাজু কৰি থোৱা হৈছিল, হে দেৱ, ধৰ্মৰাজে তেওঁলোকক স্বৰ্গত স্থিত দেখিলে; পৰম লজ্জাত পৰি তেওঁ নিজৰ কৰ্তব্য-কাৰ্য ত্যাগ কৰিলে।
Verse 19
श्रीभगवानुवाच । प्रतिज्ञातं मया सर्वं भक्त्या तुष्टेन वै सुराः । सोमाय मम सांनिध्यमस्मिन्क्षेत्रे भविष्यति
শ্ৰী ভগৱানে ক’লে: হে দেৱসকল, ভক্তিত সন্তুষ্ট হৈ মই মোৰ সকলো প্ৰতিজ্ঞা পূৰ্ণ কৰিলোঁ। সোমৰ বাবে এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত মোৰ সান্নিধ্য স্থায়ী হ’ব।
Verse 20
न शक्यमन्यथाकर्तुमात्मनो यदुदीरितम् । एवं यास्यंति ते स्वर्गं ये मां द्रक्ष्यंति तत्र वै
মই যি ঘোষণা কৰিছোঁ, সেয়া অন্যথা কৰা নাযায়। সেয়ে যিসকলে তাত মোক দৰ্শন কৰিব, তেওঁলোকে নিশ্চয় স্বৰ্গ লাভ কৰিব।
Verse 21
भयोद्विग्नास्ततो देवाः पार्वतीं प्रेक्ष्य विश्वतः । ऊचुः प्रांजलयः सर्वे त्वमस्माकं गतिर्भव
তাৰ পাছত ভয়ত কঁপা দেৱসকলে চাৰিওফালে চাই পাৰ্বতীক দৰ্শন কৰি, সকলোৱে প্ৰাঞ্জলি হৈ ক’লে: “আপুনি আমাৰ আশ্ৰয়, আমাৰ পৰম গতি হওক।”
Verse 22
एवमुक्त्वाऽस्तुवन्देवाः स्तोत्रेणानेन सत्तम । जानुभ्यां धरणीं गत्वा शिरस्याधाय चांजलिम्
এইদৰে কৈ, হে সৎজনশ্ৰেষ্ঠ, দেৱসকলে এই স্তোত্ৰেৰে (তাঁক) স্তুতি কৰিলে। হাঁটু গাঁঠি মাটিত পৰি, মূৰত অঞ্জলি স্থাপন কৰিলে।
Verse 23
देवा ऊचुः । नमस्ते देवदेवेशि नमस्ते विश्वधात्रिके । नमस्ते पद्मपत्राक्षि नमस्ते कांचनद्युते
দেৱসকলে ক’লে: “নমস্কাৰ তোমাক, হে দেৱদেৱেশী; নমস্কাৰ তোমাক, হে বিশ্বধাত্ৰিকা। নমস্কাৰ তোমাক, হে পদ্মপত্ৰনয়না; নমস্কাৰ তোমাক, হে কাঁচনদ্যুতি।”
Verse 24
नमस्ते संहर्त्रि कर्त्रि नमस्ते शंकरप्रिये । कालरात्रि नमस्तुभ्यं नमस्ते गिरिपुत्रिके
নমস্কাৰ তোমাক, হে সংহাৰক আৰু সৃষ্টিকৰ্তা; নমস্কাৰ তোমাক, হে শংকৰ-প্ৰিয়ে। হে কালৰাত্ৰি, তোমাক নমস্কাৰ; নমস্কাৰ তোমাক, হে গিৰিপুত্ৰিকে।
Verse 25
आर्ये भद्रे विशालाक्षि नमस्ते लोकसुन्दरि । त्वं रतिस्त्वं धृतिस्त्वं श्रीस्त्वं स्वाहा त्वं सुधा सती
হে আৰ্যে, হে ভদ্ৰে, হে বিশালাক্ষি, তোমাক নমস্কাৰ; হে লোকসুন্দৰি, তোমাক নমস্কাৰ। তুমি ৰতি, তুমি ধৃতি, তুমি শ্ৰী; তুমি স্বাহা, তুমি সুধা—হে সতী।
Verse 26
त्वं दुर्गा त्वं मनिर्मेधा त्वं सर्वं त्वं वसुन्धरा । त्वया सर्वमिदं व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम्
তুমি দুৰ্গা, তুমি মণিমেধা, তুমি বুদ্ধি। তুমি সকলো, তুমি বসুন্ধৰা। তোমাৰ দ্বাৰাই এই সকলো ব্যাপ্ত—ত্ৰিলোক্য, চৰ-অচৰসহ।
Verse 27
नदीषु पर्वताग्रेषु सागरेषु गुहासु च । अरण्येषु च चैत्येषु संग्रामेष्वाश्रमेषु च
নদীত, পৰ্বতৰ শিখৰত, সাগৰত আৰু গুহাত; অৰণ্যত আৰু পবিত্ৰ চৈত্যত; সংগ্ৰামত আৰু আশ্ৰমতো (তুমি উপস্থিত)।
Verse 28
त्रैलोक्ये तत्र पश्यामो यत्र त्वं देवि न स्थिता । एतज्ज्ञात्वा विशालाक्षि त्राहि नो महतो भयात्
ত্ৰিলোক্যত আমি এনে কোনো স্থান নেদেখোঁ, হে দেবি, য’ত তুমি স্থিত নহোৱা। এই কথা জানি, হে বিশালাক্ষি, আমাক মহাভয়ৰ পৰা ৰক্ষা কৰা।
Verse 29
ईश्वर उवाच । एवमुक्ता तु सा देवी देवैरिंद्रपुरोगमैः । कारुण्यान्निजदेहं त्वं तदा मर्द्दितवत्यसि
ঈশ্বৰে ক’লে: ইন্দ্ৰপুৰোগম দেৱসকলে এইদৰে ক’লে, সেই কৰুণাময়ী দেৱীয়ে দয়াবশত তেতিয়াই নিজৰ দেহ-ৰূপ দমন কৰি নত কৰিলে।
Verse 30
मर्दयंत्यास्तव तदा संजातं च महन्मलम् । तत्र जज्ञे गजेंद्रास्यश्चतुर्बाहुर्मनोहरः
তুমি যেতিয়া মলিছিলা, তেতিয়া এক বৃহৎ মল-ৰাশি উৎপন্ন হ’ল; তাৰ পৰা গজেন্দ্ৰ-মুখবিশিষ্ট, চতুৰ্ভুজ, মনোহৰ এক সত্তা জন্মিল।
Verse 31
ततोब्रवीत्सुरान्सर्वान्भवती करुणात्मिका । एष एव मया सृष्टो युष्माकं हितकाम्यया
তাৰ পাছত কৰুণাময়ী দেৱীয়ে সকলো দেৱতাক ক’লে: “তোমালোকৰ মঙ্গল কামনা কৰি এইজনক মই নিজে সৃষ্টি কৰিলোঁ।”
Verse 32
एष विघ्नानि सर्वाणि प्राणिनां संविधास्यति
এইজনেই প্ৰাণীসকলৰ সকলো বিঘ্ন ঘটাব।
Verse 33
मोहेन महताऽविष्टाः कामोपहतबुद्धयः । सोमनाथमपश्यंतो यास्यंति नरकं नराः
মহা মোহে আচ্ছন্ন, কামনাই বুদ্ধি নষ্ট কৰা মানুহে—সোমনাথক নেদেখি—নিশ্চয় নৰকলৈ যাব।
Verse 34
एवं ते वचनं श्रुत्वा सर्वे ते हृष्टमानसाः । स्वस्थानं भेजिरे देवास्त्यक्त्वा मानुषजं भयम्
তেওঁৰ বাক্য এইদৰে শুনি সকলো দেৱতা অন্তৰত আনন্দিত হ’ল আৰু মানুহৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা ভয় ত্যাগ কৰি নিজ নিজ ধামলৈ উভতি গ’ল।
Verse 35
अथे भवदनः प्राह त्वां देवि विनयान्वितः । किं करोमि विशालाक्षि आदेशो दीयतां मम
তেতিয়া বিনয়ে পৰিপূৰ্ণ ভবদন ক’লে, “হে দেবী, হে বিশালনয়না! মই কি কৰিম? মোৰ বাবে আপোনাৰ আদেশ দিয়া হওক।”
Verse 36
श्रीभगवत्युवाच । गच्छ प्राभासिकं क्षेत्रं यत्र संनिहितो हरः । तद्रक्ष मानुषाणां च यथा नायाति गोचरम्
শ্ৰী ভগৱতীয়ে ক’লে: “প্ৰাভাসিক ক্ষেত্ৰলৈ যা, য’ত হৰ (শিৱ) সন্নিহিত। মানুহৰ পৰা তাক ৰক্ষা কৰা, যাতে সি তেওঁলোকৰ গোচৰত নপৰে।”
Verse 37
लिंगं तु देवदेवस्य स्थापितं शशिना स्वयम् । भवत्याऽदेशितो नित्यं नृणां विघ्नं करोति यः
দেৱদেৱৰ লিঙ্গ চন্দ্ৰই নিজে স্থাপন কৰিছিল। যি সদায় তোমাৰ আদেশ অনুসৰি মানুহৰ বাবে বিঘ্ন সৃষ্টি কৰে, সেয়াই (তাক ৰক্ষা কৰে)।
Verse 38
प्रस्थितं पुरुषं दृष्ट्वा सोमनाथं प्रति प्रभुम् । स करोति महाविघ्नं कपर्दी लोकपूजितः
যেতিয়া সি কোনো মানুহক প্ৰভু সোমনাথৰ ফালে যাত্ৰা কৰা দেখিছে, তেতিয়া লোকপূজিত কপৰ্দী মহাবিঘ্ন সৃষ্টি কৰে।
Verse 39
पुत्रदारगृहक्षेत्र धनधान्यसमुद्भवम् । जनयेत्स महामोहं ततः पश्यति नो हरम्
পুত্ৰ, পত্নী, ঘৰ, ক্ষেত, ধন আৰু ধান্যৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা মহামোহ জন্মায়; তেতিয়া মানুহে হৰ (শিৱ)ৰ দৰ্শন নাপায়।
Verse 40
अथवा गडुगंडादि व्याधिं चैव समुत्सृजेत् । तैर्ग्रस्तः पुरुषो मोहान्न पश्यति ततो हरम्
অথবা গলগণ্ড আদি ফোলা-ব্যাধিয়ে তাক আৱৰি ধৰে; তেনে ব্যাধিত গ্ৰস্ত মানুহে মোহবশত তাত হৰ (শিৱ)ক নেদেখে।
Verse 41
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सोमेश्वरपरीप्सया । स नित्यं पूजनीयस्तु स्मर्तव्यस्तु दिवानिशम्
সেয়ে, সোমেশ্বৰক প্ৰসন্ন কৰিবলৈ সকলো প্ৰয়াসে তেওঁক সদায় পূজা কৰিব লাগে আৰু দিন-ৰাতি স্মৰণ কৰিব লাগে।
Verse 42
स्तोत्रेणानेन देवेशि सर्वविघ्नांतकेन वै । समाराध्य गणाध्यक्षः प्रभासक्षेत्ररक्षकः
হে দেৱেশী! এই স্তোত্ৰেৰে—যি নিশ্চয়েই সকলো বিঘ্ন নাশ কৰে—গণাধ্যক্ষক আৰাধনা কৰিলে তেওঁ প্ৰভাসক্ষেত্ৰৰ ৰক্ষক হয়।
Verse 43
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि स्तोत्रं तद्विघ्रमर्दनम् । कपर्दिनो महादेवि सावधानावधारय
সেই স্তোত্ৰ মই এতিয়া তোমাক ক’ম—যি বিঘ্ন চূর্ণ কৰে—কপৰ্দিনৰ স্তোত্ৰ। হে মহাদেৱী! সাৱধান হৈ শুনা আৰু মনত ধাৰণ কৰা।
Verse 44
ॐ नमो विघ्नराजाय नमस्तेऽस्तु कपर्दिने । नमो महोग्रदंष्ट्राय प्रभासक्षेत्रवासिने
ওঁ—বিঘ্নৰাজলৈ নমস্কাৰ; হে কপাৰ্দিন, তোমালৈ প্ৰণাম হওক। মহা-উগ্ৰ দংশ্ট্ৰধাৰী, প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-নিবাসীলৈ নমো।
Verse 45
कपर्दिनं नमस्कृत्य यात्रानिर्विघ्रहेतवे । स्तोष्येऽहं विघ्नराजानं सिद्धिबुद्धिप्रियं शुभम्
কপাৰ্দিনক নমস্কাৰ কৰি, যাত্ৰা নিৰ্বিঘ্ন হোৱাৰ হেতু, মই বিঘ্নৰাজক স্তৱ কৰিম—শুভ, আৰু সিদ্ধি-বুদ্ধিৰ প্ৰিয়।
Verse 46
महागणपतिं शूरमजितं जयवर्द्धनम् । एकदंतं च द्विदंतं चतुर्दंतं चतुर्भुजम्
মহাগণপতি—শূৰ, অজিত, জয়বর্ধন; একদন্ত, দ্বিদন্ত, চতুৰদন্ত, আৰু চতুৰ্ভুজ।
Verse 47
त्र्यक्षं च शूलहस्तं च रक्त नेत्रं वरप्रदम् । अजेयं शंकुकर्णं च प्रचण्डं दंडनायकम् । आयस्कदंडिनं चैव हुतवक्त्रं हुतप्रियम्
ত্ৰিনয়ন, হাতে শূলধাৰী, ৰক্তনেত্ৰ, বৰপ্ৰদ; অজেয়, শঙ্খকৰ্ণ, প্ৰচণ্ড, দণ্ডনায়ক; লৌহদণ্ডধাৰী, হুতবক্ত্ৰ, আৰু হোম-প্ৰিয়।
Verse 48
अनर्चितो विघ्नकरः सर्वकार्येषु यो नृणाम् । तं नमामि गणाध्यक्षं भीममुग्रमुमासुतम्
যাক অর্চনা নকৰিলে মানুহৰ সকলো কাৰ্যত বিঘ্নকাৰী হয়—সেই গণাধ্যক্ষ, ভীম আৰু উগ্ৰ, উমাসুতক মই নমস্কাৰ কৰোঁ।
Verse 49
मदवतं विरूपाक्षमिभवक्त्रसमप्रभम् । ध्रुवं च निश्चलं शांतं तं नमामि विनायकम्
মদমত্ত মহাবলী, বিচিত্ৰ-নয়ন, গজমুখ-সম প্ৰভাৰে দীপ্ত; ধ্ৰুৱ, নিশ্চল আৰু শান্ত—সেই বিনায়কক মই প্ৰণাম কৰোঁ।
Verse 50
त्वया पूर्वेण वपुषा देवानां कार्यसिद्धये । गजरूपं समास्थाय त्रासिताः सर्वदानवाः
পূৰ্বে, দেৱতাসকলৰ কাৰ্য সিদ্ধিৰ বাবে, তুমি পূৰ্বৰ দেহে গজৰূপ ধাৰণ কৰিছিলা; সেই ৰূপত সকলো দানৱ সদায় ভয়তে পলাই গৈছিল।
Verse 51
ऋषीणां देवतानां च नायकत्वं प्रकाशितम्
এইদৰে ঋষিসকল আৰু দেৱতাসকলৰ ওপৰত তোমাৰ নায়কত্ব প্ৰকাশিত হৈছে।
Verse 52
इति स्तुतः सुरैरग्रे पूज्यसे त्वं भवात्मज । त्वामाराध्य गणाध्यक्षमिभवक्त्रसमप्रभम्
দেৱতাসকলৰ সন্মুখত এইদৰে স্তুত হৈ, হে ভৱাত্মজ (শিৱ-পুত্ৰ), তুমি পূজিত হওঁ। গণাধ্যক্ষ, গজমুখ-সম প্ৰভাযুক্ত তোমাক আৰাধনা কৰিলে ভক্তসকলে মনোৰথ লাভ কৰে।
Verse 53
ध्रुवं च निश्चलं शांतं परीतं वि जयश्रिया । कार्यार्थं रक्तकुसुमै रक्तचंदनवारिभिः
তাৰ পাছত ধ্ৰুৱ, নিশ্চল আৰু শান্ত—বিজয়শ্ৰীয়ে পৰিবেষ্টিত—মনোৰথ সিদ্ধিৰ বাবে লাল ফুল আৰু ৰক্তচন্দনৰ সুগন্ধিযুক্ত জলেৰে তেওঁৰ পূজা কৰা উচিত।
Verse 54
रक्तांबरधरो भूत्वा चतुर्थ्यामर्चयेत्तु यः । एककालं द्विकालं वा नियतो नियताशनः
যি ৰঙা বস্ত্ৰ পৰিধান কৰি চতুৰ্থীত বিনায়কক পূজা কৰে, নিয়মিত আহাৰ গ্ৰহণ কৰি—এবাৰ বা দুবাৰ ভোজন কৰি—সেই জনে প্ৰতিশ্ৰুত ফল লাভৰ যোগ্য হয়।
Verse 55
राजानं राजपुत्रं वा राजमंत्रिणमेव च । राज्यं वा सर्वविघ्नेशो वशीकुर्यात्सराष्ट्रकम्
সৰ্ববিঘ্নেশ বিনায়কে ৰজা, ৰাজপুত্ৰ, ৰাজমন্ত্ৰী—অথবা সমগ্ৰ ৰাজ্যকো তাৰ ৰাষ্ট্ৰসহ—মানুহৰ অধীনত আনিব পাৰে।
Verse 56
यत्फलं सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु यत्फलम् । स तत्फलमवाप्नोति स्मृत्वा देवं विनायकम्
সকলো তীৰ্থত যি পুণ্যফল, আৰু সকলো যজ্ঞত যি পুণ্যফল—বিনায়ক দেৱক স্মৰণ কৰিলেই মানুহে সেই একে ফল লাভ কৰে।
Verse 57
विषमं न भवेत्तस्य न स गच्छेत्पराभवम् । न च विघ्नं भवेत्तस्य जनो जातिस्मरो भवेत्
তেওঁৰ বাবে কোনো বিপদ নাথাকে, আৰু তেওঁ পৰাভৱত নপৰে। তেওঁৰ বাবে কোনো বিঘ্ন নঘটে, আৰু মানুহে পূৰ্বজন্ম স্মৰণকাৰী হয়।
Verse 58
य इदं पठति स्तोत्रं षड्भिर्मासैर्वरं लभेत् । संवत्सरेण सिद्धिं च लभते नात्र संशयः
যি এই স্তোত্ৰ পাঠ কৰে, তেওঁ ছয় মাহৰ ভিতৰত বৰ লাভ কৰে। এক বছৰৰ ভিতৰত সিদ্ধিও লাভ কৰে—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।
Verse 59
प्रसादाद्दर्शनं याति तस्य सोमेश्वरः प्रभुः । कपर्दाकारमुदरं यतोऽस्य समुदाहृतम् । ततोऽस्य नाम जानीहि कपर्द्दीति महात्मनः
সেই অনুগ্ৰহত প্ৰভু সোমেশ্বৰ তেওঁক নিজৰ দৰ্শন দান কৰে। যিহেতু তেওঁৰ উদৰ কপৰ্দা (কৌড়ি-শঙ্খ) সদৃশ আকাৰৰ বুলি বৰ্ণিত, সেয়ে, হে মহাত্মন, সেই মহানজনৰ নাম ‘কপৰ্দী’ বুলি জানিবা।