Adhyaya 36

Verse 1

देव्युवाच । यदेतद्भवता प्रोक्तं प्राची सर्वत्र दुर्ल्लभा । विशेषेण कुरुक्षेत्रे प्रभासे पुष्करे तथा

দেৱীয়ে ক’লে: “আপুনি কোৱা কথাই সত্য—প্ৰাচী নদী সৰ্বত্ৰেই দুষ্প্ৰাপ্য; বিশেষকৈ কুৰুক্ষেত্ৰত, প্ৰভাসত আৰু তদ্ৰূপে পুষ্কৰত।”

Verse 2

कथं प्रभासमासाद्य संस्थिता पापनाशिनी । माहात्म्यमखिलं तस्याः प्राच्याः पातकनाशनम् । कथयस्व महेशान यद्यहं ते प्रिया विभो

“পাপবিনাশিনী প্ৰাচী কেনেকৈ প্ৰভাসলৈ আহি ইয়াত প্ৰতিষ্ঠিত হ’ল? পাপ নাশ কৰা সেই প্ৰাচীৰ সম্পূৰ্ণ মাহাত্ম্য কওক। হে মহেশান, যদি মই আপোনাৰ প্ৰিয়া হওঁ, হে প্ৰভু, তেন্তে অনুগ্ৰহ কৰি বৰ্ণনা কৰক।”

Verse 3

ईश्वर उवाच । साधु प्रोक्तं त्वया भद्रे प्राची सर्वत्र दुर्लभा । कुरुक्षेत्रे पुष्करे च तस्मात्प्राभासिकेऽधिका

ঈশ্বৰে ক’লে: “ভদ্ৰে, তুমি ভালকৈ কৈছা—প্ৰাচী সঁচাকৈ সৰ্বত্ৰেই দুষ্প্ৰাপ্য; কুৰুক্ষেত্ৰ আৰু পুষ্কৰতেও। সেয়ে প্ৰভাসত ই অধিক মহিমান্বিতা।”

Verse 4

प्रभासे तु महादेवी प्राचीं पापप्रणाशिनीम् । नापुण्यो वेद देवेशि कर्मनिर्मूलनक्षमाम्

“কিন্তু প্ৰভাসত, হে মহাদেৱী, পাপপ্ৰণাশিনী প্ৰাচী বিদ্যমান। হে দেৱেশী, যাৰ পুণ্য নাই, সি তেঁওক সত্যৰূপে নাজানে—যি কৰ্মফলক মূলসহ উচ্ছেদ কৰিবলৈ সক্ষম।”

Verse 5

ये पिबंति नराः पुण्यां प्राचीं देवीं सरस्वतीम् । न ते मनुष्या विज्ञेयाः सत्यंसत्यं वरानने

“যিসকল নৰে পুণ্যময়ী প্ৰাচী—দেৱী সৰস্বতী—ৰ জল পান কৰে, তেওঁলোকক কেৱল মানুহ বুলি নুবুজিবা। ই সত্য, সত্য, হে সুন্দৰাননে।”

Verse 6

धन्यास्ते मुनयस्ते च पुण्यास्ते च तपस्विनः । ये च सारस्वतं तोयं पिबंत्यहरहः सदा

ধন্য সেই মুনিসকল, ধন্য আৰু পুণ্যৱান সেই তপস্বীসকল, যিসকলে সদায় দিনেদিনে সৰস্বতীৰ পবিত্ৰ জল পান কৰে।

Verse 7

देवास्ते न मनुष्यास्ते नदीस्तिस्र पिबंति ये । चंद्रभागां च गंगां च तथा देवीं सस्स्वतीम्

যিসকলে এই তিন নদীৰ জল পান কৰে—চন্দ্ৰভাগা, গঙ্গা আৰু দেৱী সৰস্বতী—তেওঁলোক সঁচাকৈ দেৱতা, কেৱল মানুহ নহয়।

Verse 8

भुक्त्वा वा यदि वाऽभुक्त्वा दिवा वा यदि वा निशि । न कालनियमस्तत्र यत्र प्राची सरस्वती

খাই থাকক বা নাখাই থাকক, দিন হওক বা ৰাতি—য’ত প্ৰাচী সৰস্বতী বিদ্যমান, তাত সময়ৰ কোনো নিয়ম-বন্ধন নাই।

Verse 9

प्राचीं सरस्वतीं ये तु पिबंति सततं मृगाः । तेऽपि स्वर्गं गमिष्यंति यज्ञैर्द्विजवरा यथा

যিসকল হৰিণে প্ৰাচী সৰস্বতীৰ জল সদায় পান কৰে, তেওঁলোকেও স্বৰ্গলৈ যাব—যেনেকৈ যজ্ঞৰ দ্বাৰা শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকল গমন কৰে।

Verse 10

सर्वकामप्रपूर्त्यर्थं नृणां तत्क्षेत्रमुत्तमम् । चिंतामणिसमा देवी यत्र प्राची सरस्वती

মানৱসকলৰ সকলো কামনা সম্পূৰ্ণ পূৰণৰ বাবে সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ সৰ্বোত্তম; কিয়নো তাত দেৱী প্ৰাচী সৰস্বতী চিন্তামণিৰ সমান।

Verse 11

यथा कामदुघा गावः सर्वकामफलप्रदाः । तथा स्वर्गापवर्गाभ्यां प्राची देवी सरस्वती

যেনেকৈ কামধেনু গাই সকলো কামনাৰ ফল দান কৰে, তেনেকৈ দেৱী প্ৰাচী সৰস্বতীয়ে স্বৰ্গ আৰু মোক্ষ—দুয়োটা প্ৰদান কৰে।

Verse 12

अष्टाशीतिसहस्राणि मुनीनामूर्ध्वरेतसाम् । यत्र स्थितानि संन्यासं तस्मात्किमधिकं स्मृतम्

য’ত ঊর্ধ্বৰেতস অষ্টাশী হাজাৰ মুনি সন্ন্যাসত অৱস্থিত, তাতকৈ অধিক পবিত্ৰতা আৰু কি স্মৰণ কৰা হৈছে?

Verse 13

यत्र मंकणकः सिद्धः प्राचीने नियतात्मवान् । ब्रह्महत्याव्रतं चीर्णं मया यत्र वरानने

সেই প্ৰাচী দেশত নিয়তাত্মা সিদ্ধ মংকণক অৱস্থিত আছিল; আৰু তাতেই, হে সুৱৰ্ণ-মুখী, মইও ব্ৰহ্মহত্যাৰ প্ৰায়শ্চিত্ত-ব্ৰত আচৰণ কৰিলোঁ।

Verse 14

वृषतीर्थे महापुण्ये प्राचीकूलसमाश्रिते । निवृत्ते भारते युद्धे तस्मिंस्तीर्थे किरीटिना । प्रायश्चित्तं पुरा चीर्णं विष्णुना प्रेरितात्मना

প্ৰাচীৰ তীৰত অৱস্থিত মহাপুণ্য বৃষতীৰ্থত—ভাৰত যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পাছত—কিৰীটী অৰ্জুনে, বিষ্ণুৰ অন্তৰপ্ৰেৰণাত, সেই তীৰ্থতেই পূৰ্বে প্ৰায়শ্চিত্ত আচৰণ কৰিছিল।

Verse 15

त्रैलोक्ये सर्वतीर्थानां तत्तीर्थं प्रवरं स्मृतम् । पापघ्नं पुण्यजननं प्राणिनां पुण्यकीर्त्तिद

ত্ৰিলোকৰ সকলো তীৰ্থৰ মাজত সেই তীৰ্থক শ্ৰেষ্ঠ বুলি স্মৰণ কৰা হয়—পাপনাশক, পুণ্যজনক, আৰু প্ৰাণীক পুণ্যময় কীৰ্তি দানকাৰী।

Verse 16

सूत उवाच । आहैवमुक्ते सा देवी शंकरं लोक शंकरम् । प्रायश्चित्तं कथं प्राप्तः पार्थः परपुरंजयः । ज्ञातिक्षयोद्भवं पापं कथं नाशमगात्प्रभो

সূতে ক’লে: এই কথা কোৱা হ’লে দেৱীয়ে লোককল্যাণকাৰী শংকৰক ক’লে— “শত্ৰু-নগৰ জয়ী পাৰ্থে প্ৰায়শ্চিত্ত কেনেকৈ লাভ কৰিলে? হে প্ৰভু, আত্মীয়-ক্ষয়ৰ পৰা জন্মা পাপ কেনেকৈ নাশ হ’ল?”

Verse 17

एवमुक्तः पुनः प्राह विश्वेशो नीललोहितः । प्रायश्चित्तस्य संप्राप्तः कारणं तद्यथा स्थितम्

এনেদৰে সম্বোধিত হোৱাত বিশ্বেশ নীললোহিতে পুনৰ ক’লে আৰু যি দৰে সত্যই আছিল, সেইদৰে প্ৰায়শ্চিত্ত উদ্ভৱ হোৱাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিলে।

Verse 18

ईश्वर उवाच । शृणुष्वावहिता भद्रे कथां पातकनाशिनीम् । यां श्रुत्वा मानवो भक्त्या पवित्रात्मा प्रजायते

ঈশ্বৰে ক’লে: “হে ভদ্ৰে, মনোযোগে শুনা এই পাপ-নাশিনী কথা; ভক্তিভাৱে শুনিলে মানুহৰ অন্তৰাত্মা পবিত্ৰ হয়।”

Verse 19

योऽसौ देवि समाख्यातः किरीटी श्वेतवाहनः । स जित्वा कौरवान्सर्वान्संहृत्य हयकुञ्जरान्

“হে দেৱি, সেই প্ৰসিদ্ধ কিৰীটি—শ্বেত ৰথাৰূঢ়—সকলো কৌৰৱক জয় কৰি, তেওঁলোকৰ ঘোঁৰা আৰু হাতী ধ্বংস কৰিলে।”

Verse 20

पश्चात्सुयोधनं हत्वा भीमेन प्रययौ गृहान् । नारायणेन सहितो नरोऽसौ प्रस्थितो रणात्

“তাৰ পাছত ভীমে সুয়োধনক বধ কৰিলে; তেতিয়া সেই নৰ—নাৰায়ণসহ—ৰণভূমিৰ পৰা প্ৰস্থান কৰি ঘৰলৈ গ’ল।”

Verse 21

द्रष्टुं धर्मसुतं दृष्टः प्रणतः प्रांजलिः स्थितः । स विज्ञाय तदाऽयान्तौ नरनारायणावुभौ

ধৰ্মসুত (যুধিষ্ঠিৰ)ক দৰ্শন কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰি তেওঁ তাত নতশিৰে, কৰযোৰে থিয় হৈ দেখা দিলে। তেতিয়া ৰজাই বুজিলে যে আগন্তুক দুয়ো নৰ আৰু নাৰায়ণ।

Verse 22

राजा युधिष्ठिरः प्राह द्वारस्थान्द्वारपालकान् । भवद्भिरेतावायांतौ निषेध्यौ द्वारसंस्थितौ

ৰাজা যুধিষ্ঠিৰে দ্বাৰত নিযুক্ত দ্বাৰপালসকলক ক’লে— “এই দুজন আগন্তুক যি প্ৰৱেশদ্বাৰত থিয় আছে, তোমালোকে তেওঁলোকক ৰোধ কৰা।”

Verse 23

नर नारायणौ क्रूरौ पापपंकानुलेपिनौ । एवमेतदिति प्रोक्तौ तौ तदा द्वारमागतौ

“নৰ আৰু নাৰায়ণ নিষ্ঠুৰ, পাপৰ কাদাত লেপিত”—এইদৰে কোৱা হ’ল। তেতিয়া সেই দুয়ো সেই সময়তে দ্বাৰলৈ আহিল।

Verse 24

भवन्तौ नेच्छति द्रष्टुं राजा दुर्नयकारिणौ । तत्रस्थः पृष्टवान्भूयः प्रतीहारं नरः स्वयम्

“ৰাজাই তোমালোক দুয়োক দেখা নুচায়, কিয়নো তোমালোক দুঃআচৰণকাৰী।” তাতে থিয় হৈ নৰে নিজেই পুনৰ প্ৰতিাহাৰক সুধিলে।

Verse 25

आवां किं कारणं राजा नेक्षते वशवर्तिनौ । प्रोवाच प्रणतो राजा ततो द्वाःस्थं पुरःस्थितम्

“আমি দুয়ো সংযমী আৰু আজ্ঞাবহ; তেন্তে ৰজাই কিয় কাৰণে আমাক নেদেখে?” তেতিয়া নতশিৰে ৰজাই সন্মুখত থকা দ্বাৰস্থক ক’লে।

Verse 26

नारायणेन सहितं नरं नरकनिर्भयम् । दुर्योधनेन सहिता बांधवास्ते यतो हताः । पितृतुल्याश्च राजानस्तेन वै पापभाजनम्

নাৰায়ণসহ নৰ, নৰকৰো ভয় নকৰা, দোষাৰোপিত হয়; কিয়নো দুঃশাসন-দুৰ্যোধনৰ পক্ষত থকা তোমাৰ বান্ধৱসকল নিহত হ’ল আৰু বহুজনৰ পিতৃতুল্য ৰজাসকলও বধ হ’ল; সেয়ে তেওঁ নিশ্চয় পাপৰ পাত্ৰ বুলি গণ্য।

Verse 27

एवमुक्ते तु तेनाथ मुखमालोकितं हरेः । तेन प्रोक्तमिदं तथ्यं यत्ते राज्ञा प्रभाषितम्

এনেদৰে কোৱা হ’লে, প্ৰভুৱে হৰিৰ মুখলৈ দৃষ্টি দিলে। তাৰ পাছত তেওঁ সেই সত্য কথাই ঘোষণা কৰিলে—যি ৰজাই তোমাক কৈছিল।

Verse 28

एवमुक्ते नरः प्राह पुनरेव जनार्द्दनम् । कथयस्व कथं पापात्कृष्ण शुद्ध्यामहे वयम्

এনেদৰে কোৱা হ’লে নৰে পুনৰ জনাৰ্দনক ক’লে—“হে কৃষ্ণ, কোৱা, আমি পাপৰ পৰা কেনেকৈ শুদ্ধ হ’ম?”

Verse 29

तीर्थस्नानेन मे शुद्धिर्यथा स्यात्तद्वद स्फुटम् । तच्च गंगादिकं कृष्ण यथाऽस्याघस्य नाशनम्

“তীৰ্থস্নানেৰে মোৰ শুদ্ধি কেনেকৈ হয়, সেয়া স্পষ্টকৈ কোৱা। আৰু হে কৃষ্ণ, গঙ্গা আদি তীৰ্থই এই পাপ কেনেকৈ নাশ কৰে, সেয়াও বুজাই দিয়া।”

Verse 30

कृष्ण उवाच । मा गयां गच्छ कौंतेय मा गंगां मा च पुष्करम् । तत्र गच्छ कुरुश्रेष्ठ यत्र प्राची सरस्वती

কৃষ্ণে ক’লে—“হে কৌন্তেয়, গয়া নাযাবা; গঙ্গালৈও নাযাবা, পুষ্কৰলৈও নহয়। হে কুৰুশ্ৰেষ্ঠ, য’ত প্ৰাচী সৰস্বতী বয়, তাতেই যোৱা।”

Verse 31

ब्रह्मघ्नाश्च सुरा पाश्च ये चान्ये पापकारिणः । तत्र स्नात्वा विमुच्यंते यत्र प्राची सरस्वती

ব্ৰাহ্মণ-হন্তা, সুৰাপায়ী আৰু আন পাপকাৰীসকলেও—য’ত প্ৰাচী সৰস্বতী আছে, তাত স্নান কৰিলে—মুক্তি লাভ কৰে।

Verse 32

नारायणेन प्रोक्तोऽसौ नरस्तद्वचनाद्द्रुतम् । सहितस्तेन संप्राप्तः प्राचीनं तीर्थमुत्तमम्

নাৰায়ণৰ উপদেশ পাই সেই মানুহে তৎক্ষণাৎ—তাঁৰ বাক্য মানি—তাঁৰ সৈতে গৈ প্ৰাচীন উত্তম তীৰ্থত উপস্থিত হ’ল।

Verse 33

त्रिरात्रोपोषितः स्नातस्त्रिकालं नियतात्मवान् । तेन तस्माद्विनिर्मुक्तः पातकात्पूर्वसंचितात्

তিনিৰাতি উপবাস কৰি, ত্ৰিকাল নিয়মে স্নান কৰি, সংযমীচিত্ত হৈ তেওঁ তেনে কৰ্মে পূৰ্বে সঞ্চিত পাপৰ পৰা মুক্ত হ’ল।

Verse 34

विज्ञाय शुद्धमेनं तु राजा धर्मसुतो द्रुतम् । भ्रातृभिः सहितः प्राप्तस्तं द्रष्टुं नरपुंगवम्

তেওঁক শুদ্ধ বুলি জানি ধৰ্মসুত ৰজাই তৎক্ষণাৎ ভ্ৰাতৃসকলৰ সৈতে আহি সেই নৰপুঙ্গৱক দৰ্শন কৰিলে।

Verse 35

ततस्तं प्रणतं दृष्ट्वा धर्मपुत्रः पुरःस्थितम् । आलिलिंग प्रहृष्टात्मा पृष्टवांश्चाप्यनामयम्

তাৰ আগত নত হৈ থিয় থকা তেওঁক দেখি ধৰ্মপুত্ৰ আনন্দিতচিত্তে তেওঁক আলিঙ্গন কৰিলে আৰু কুশল-মঙ্গল সুধিলে।

Verse 36

भीमादिभिर्भ्रातृभिश्च तदा गुरुगणैर्वृतः । आलिंगितः प्रहृष्टैस्तु नरो गुणगणैर्वृतः

তেতিয়া ভীম আদি ভ্ৰাতৃসকল আৰু গুৰু-গণৰ দলেৰে বেষ্টিত, গুণসমূহে সমৃদ্ধ সেই নৰক আনন্দেৰে তেওঁলোকে আলিঙ্গন কৰিলে।

Verse 37

एतद्धि तन्महातीर्थं प्राचीनेति च शब्दितम् । स्नानक्रमेण मर्त्त्यानामन्येषामपि पावकम्

এইয়েই সেই মহাতীৰ্থ, যাক ‘প্ৰাচীন’ নামেৰে খ্যাত। ইয়াত স্নান-বিধি অনুসৰি স্নান কৰিলে ই মানুহৰ লগতে আনসকলৰো পবিত্ৰকাৰক হয়।

Verse 38

त्रिरात्रोपोषितः स्नातस्तीर्थेऽस्मिन्ब्रह्महाऽपि यः । विमुक्तः पातकात्तस्मान्मोदते दिवि रुद्रवत्

ব্ৰহ্মহত্যাৰ দোষী হলেও, যি তিনিৰাতি উপবাস কৰি এই তীৰ্থত স্নান কৰে, সি সেই পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ ৰুদ্ৰৰ দৰে স্বৰ্গত আনন্দ কৰে।

Verse 39

प्राचीने देव्यहं नित्यं वसामि सहितस्त्वया । प्रभासे तु महाक्षेत्रे विशेषात्तत्र भामिनि

হে দেবী, মই সদায় তোমাৰ সৈতে প্ৰাচীনত বাস কৰোঁ; আৰু হে ভামিনী, প্ৰভাসৰ মহাক্ষেত্ৰত মই বিশেষভাৱে তাত নিবাস কৰোঁ।

Verse 40

सरस्वत्युत्तरे तीरे यस्त्यजेदात्मनस्तनुम् । प्राचीने तु वरारोहे न चेहागच्छते पुनः

যি কোনোবাই সৰস্বতীৰ উত্তৰ তীৰত—প্ৰাচীনত, হে সুন্দৰ নিতম্বিনী—নিজ দেহ ত্যাগ কৰে, সি পুনৰ এই লোকলৈ নাহে।

Verse 41

आप्लुतो वाजिमेधस्य फलं प्राप्स्यति पुष्कलम् । नियमैश्चोपवासैश्च शोषयेद्देहमात्मनः

ইয়াত স্নান কৰিলে অশ্বমেধ যজ্ঞৰ সমান প্ৰচুৰ পুণ্যফল লাভ হয়। আৰু নিয়ম-উপবাসে তপস্যাৰ দ্বাৰা নিজৰ দেহক সংযমিত, যেন শুকাই তোলা উচিত।

Verse 42

जलाहारा वायुभक्षाः पर्णाहाराश्च तापसाः । यथा स्थंडिलगा नित्यं ये चान्यनियमाः पृथक्

জলাহাৰী, বায়ুভক্ষী (যেন বায়ুকেই আহাৰ কৰে), পাতেৰে জীৱন ধৰা তাপসসকল; আৰু যিসকলে সদায় উলঙ্গ মাটিত শয়ন কৰে—আৰু আন আন পৃথক নিয়ম পালন কৰা লোকসকল।

Verse 43

एवं मंक्याश्रमे येषां वसतां मृत्युरागतः । न ते मनुष्या देवास्ते सत्यमेतद्ब्रवीमि ते

এইদৰে মংক্যাশ্ৰমত বাস কৰা লোকসকলৰ ওচৰলৈ যেতিয়া মৃত্যু আহে, তেতিয়া তেওঁলোক কেৱল মানুহ নহয়—তেওঁলোক দেৱতা। এই সত্য মই তোমাক কওঁ।

Verse 44

अस्मिंस्तीर्थे तु यो दद्यात्त्रुटिमात्रं तु कांचनम् । श्रद्धया द्विजमुख्याय मेरुतुल्यं फलं लभेत्

এই তীৰ্থত যি কোনোবাই শ্ৰদ্ধাৰে কোনো শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ)ক সোনাৰ কেৱল ত্ৰুটি-মাত্ৰ দান কৰে, সি মেরু পৰ্বতৰ সমান ফল লাভ কৰে।

Verse 45

अस्मिंस्तीर्थे तु ये श्राद्धं करिष्यंति च मानवाः । एकविंशत्कुलोपेताः स्वर्गं यास्यंति ते ध्रुवम्

এই তীৰ্থত যিসকল মানুহে শ্ৰাদ্ধ কৰিব, তেওঁলোকে একুশটা কুলসহ নিশ্চিতভাৱে স্বৰ্গলৈ যাব।

Verse 46

पितॄणां वल्लभे तीर्थे पिण्डेनैकेन तर्प्पिताः । ब्रह्मलोकं गमिष्यंति गयाश्राद्धकृतो यथा

পিতৃসকলৰ প্ৰিয় এই তীৰ্থত একেটা পিণ্ড-অৰ্পণে তেওঁলোক তৃপ্ত হয়; গয়াত কৰা শ্ৰাদ্ধৰ দৰে তেওঁলোকে ব্ৰহ্মলোক লাভ কৰে।

Verse 47

कृष्णपक्षे चतुर्द्दश्यां स्नानं च विहितं सदा । पिण्याकैंगुदकेनापि पिंडं तत्र ददाति यः । पितॄणामक्षया तृप्तिः पितृलोकं स गच्छति

কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীত তাত সদায় স্নান বিধেয়। যিয়ে তেলখল আৰু পানীৰ দৰে সৰল দ্ৰব্যেৰেো তাত পিণ্ড দান কৰে, তাৰ পিতৃসকল অক্ষয় তৃপ্তি লাভ কৰে আৰু সি পিতৃলোকলৈ যায়।

Verse 48

भूयश्चान्नं प्रयच्छंति मोक्षमार्गं व्रजंति ते

আৰু যিসকলে অন্ন দান কৰে, তেওঁলোকে মোক্ষৰ পথত অগ্ৰসর হয়।

Verse 49

दधि दद्याद्योऽपि तत्र ब्राह्मणाय मनोरमम् । सोऽग्निलोकं समासाद्य भुंक्ते भोगान्सुशोभनान्

যিয়ে তাত ব্ৰাহ্মণক মনোৰম দধি দান কৰে, সি অগ্নিলোকত উপনীত হৈ অতি শোভন ভোগ ভোগ কৰে।

Verse 50

ऊर्णां प्रावरणं योऽपि भक्त्या दद्याद्द्विजोत्तमे । सोऽपि याति परां सिद्धिं मर्त्यैरन्यैः सुदुर्ल्लभाम्

যিয়ে ভক্তিসহ উত্তম ব্ৰাহ্মণক উণৰ প্ৰাৱৰণ (আৱৰণ) দান কৰে, সিও অন্য মৰ্ত্যসকলৰ বাবে অতি দুৰ্লভ সেই পৰম সিদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 51

ये चात्र मलनाशाय विशेयुर्मानवा जलम् । गोप्रदानसमं तेषां सुखेन फलमादिशेत्

যিসকল মানুহে ইয়াত অশুচিতা নাশ কৰিবলৈ এই জলত প্ৰৱেশ কৰে, তেওঁলোক সহজে গোধন (গো-দান)ৰ সমান পুণ্যফল লাভ কৰে বুলি ঘোষণা কৰিব লাগে।

Verse 52

भावेन यो नरस्तत्र कश्चित्स्नानं समाचरेत् । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

যি কোনো নৰে তাত ভক্তিভাৱে স্নান কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ ব্ৰহ্মলোকত সন্মানিত হয়।

Verse 53

तर्पणात्पिंडदानाच्च नरकेष्वपि संस्थिताः । स्वर्गं प्रयांति पितरः सुपुत्रेण हि तारिताः

তৰ্পণ আৰু পিণ্ড-দানৰ দ্বাৰা, নৰকত অৱস্থিত পিতৃসকলেও স্বৰ্গলৈ যায়; কিয়নো সুপুত্ৰে তেওঁলোকক নিশ্চয় উদ্ধাৰ কৰে।

Verse 54

प्राचीं सरस्वतीं प्राप्य याति तीर्थं हिमालयम् । स करस्थं समुत्सृज्य कूर्परेण समालिहेत्

পূবমুখী সৰস্বতীলৈ গৈ ই হিমালয়ৰ তীৰ্থলৈ যায়। হাতত যি আছে সেয়া এৰি দি, তাৰ পাছত কঁহিনীৰে মচি ল’ব।

Verse 55

यंयं काममभिध्याय तस्मिन्प्राणान्परित्यजेत् । तंतं सकलमाप्नोति तीर्थमाहात्म्ययोगतः

যি যি কামনা মনত ধৰি কোনোবাই তাত প্ৰাণ ত্যাগ কৰে, তীৰ্থ-মাহাত্ম্যৰ যোগে সি সেই কামনাই সম্পূৰ্ণৰূপে লাভ কৰে।

Verse 56

अन्यद्देवि पुरा गीतं गांगेयेन युधिष्ठिरे । सत्यमेव हि गंगायां वयं जाता युधिष्ठिर

হে দেবী, পূৰ্বতে গাংগেয়ই যুধিষ্ঠিৰক আন এটা বচন গাইছিল: ‘নিশ্চয়েই ই সত্য—হে যুধিষ্ঠিৰ, আমি গঙ্গাতেই জন্ম লৈছোঁ।’

Verse 58

सरस्वती सर्वनदीषु पुण्या सरस्वती लोकसुखावहा सदा । सरस्वतीं प्राप्य सुदुःखिता नराः सदा न शोचन्ति परत्र चेह च

সকলো নদীৰ মাজত সৰস্বতী পৰম পুণ্য; সৰস্বতী সদায় লোকসুখ দান কৰে। মহাদুঃখে পীড়িত মানুহো সৰস্বতীক প্ৰাপ্ত হৈ পুনৰ শোক নকৰে—ইহলোকো নহয়, পৰলোকোও নহয়।

Verse 97

याः काश्चित्सरितो लोके तासां पुण्या सरस्वती

জগতত যিমানেই নদী থাকক, সিহঁতৰ মাজত সৰস্বতীহে পুণ্যতম।