Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

एवंविधं समालोक्य सा देवी ब्रह्मणः सुता । सरस्वती जलनिधिमुवाचेदं शुचिस्मिता

Transliteration

evaṃvidhaṃ samālokya sā devī brahmaṇaḥ sutā | sarasvatī jalanidhimuvācedaṃ śucismitā

Translation

এনেদৰে সেই ৰূপ দেখি, ব্ৰহ্মাৰ কন্যা দেৱী সৰস্বতীয়ে পবিত্ৰ মৃদু হাসি মেলি জলনিধি (সাগৰ)ক এই বাক্য ক’লে।

Word by Word

• एवंविधम्: of this kind
• एवंविधम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एवंविध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (एतत्/दृश्यं वस्तु)

• समालोक्य: having seen
• समालोक्य: Kriya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-आ-√लोक् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त-अव्यय)
• Form: क्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• देवी: the goddess
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘सा’ इत्यस्य विशेष्य/अप्पोजिशन

• ब्रह्मणः: of Brahmā
• ब्रह्मणः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (ब्रह्मा), षष्ठी विभक्ति, एकवचन

• सुता: daughter
• सुता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘देवी’ इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन

• सरस्वती: Sarasvatī
• सरस्वती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्तृपद-विशेषण (देवी)

• जलनिधिम्: the ocean (treasury of waters)
• जलनिधिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक) + निधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (जलस्य निधिः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; वाक्यवस्तु-निर्देश (quoted speech)

• शुचिस्मिता: she who smiled purely
• शुचिस्मिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक) + स्मित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘शुचि स्मितं यस्याः सा’ (having a pure smile); कर्तृपद-विशेषण

Speaker

Sarasvatī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sages/pilgrims (implied)

Visual Art Cues

Scene: Sarasvatī, Brahmā’s daughter, smiles gently and begins to speak to the ocean—now a radiant, ornamented deity—on the luminous Prabhāsa shore.

Characters & Entities

• Sarasvatī
• Brahmā
• Jalanidhi (Samudra/Ocean)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is advanced through right counsel and divine speech; Sarasvatī embodies sacred wisdom guiding cosmic order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, portrayed as a place where Sarasvatī’s presence and instruction shape events.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it introduces Sarasvatī’s instruction that follows.