Adhyaya 334

Verse 1

ईश्वर उवाच । भगवन्देवदेवेश संसारार्णवतारक पृच्छामि त्वामहं भक्त्या किञ्चित्कौतूहलात्पुनः

ঈশ্বৰে ক’লে: হে ভগৱান, দেৱদেৱেশ, সংসাৰ-সাগৰ পাৰ কৰোৱা তাৰক! ভক্তিৰে মই তোমাক পুনৰ সুধিছোঁ, অলপ কৌতূহলৰ প্ৰেৰণা লৈ।

Verse 2

यत्त्वया कथितं देव तलस्वामिमहोदयम् । किं तत्र कारणं देव तलो येन निपातितः

হে দেৱ! তুমি যি তাল-স্বামীৰ মহোদয়, অৰ্থাৎ মহান প্ৰকাশৰ কথা কৈছিলা—তাত কাৰণ কি আছিল, হে দেৱ, যাৰ ফলত তাল পতিত হ’ল?

Verse 3

कोऽसौ तलः समाख्यातः किंवीर्यः किंपरायणः । कस्मात्स्थानात्समुत्पन्नः कथं जातश्च मे वद

‘তাল’ বুলি যাক কোৱা হয়, সেইজন কোন? তেওঁৰ শক্তি কি, আৰু তেওঁ কাক আশ্ৰয় কৰি আছে? কোন ঠাইৰ পৰা তেওঁ উদ্ভৱ হ’ল, আৰু কেনেকৈ জন্মিল—মোক কোৱা।

Verse 4

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि रहस्यं पापनाशनम् । यन्न कस्यचिदाख्यातं तत्ते वक्ष्याम्य शेषतः

ঈশ্বৰে ক’লে: শুনা, হে দেবী! মই পাপ নাশ কৰা এক গোপন ৰহস্য ক’ম—যি সকলোকে কোৱা নহয়। তোমাক মই সম্পূৰ্ণকৈ সকলো বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 5

देवा अपि न जानंति तलसोत्पत्तिकारणम् । पूर्वं कृतयुगे देवि गोविन्देति प्रकीर्तितः

দেৱতাসকলেও তালাৰ উৎপত্তিৰ কাৰণ নাজানে। হে দেৱী, পূৰ্বে কৃতযুগত তেওঁ ‘গোবিন্দ’ নামে প্ৰখ্যাত আছিল।

Verse 6

त्रेतायां वामनः स्वामी स्तुतिस्वामी तृतीयके । कलौ युगे महादेवि तलस्वामी प्रकीर्तितः

হে মহাদেৱী, ত্ৰেতাযুগত ইয়াত প্ৰভু ‘বামন-স্বামী’ নামে প্ৰখ্যাত; তৃতীয় যুগ (দ্বাপৰ)ত ‘স্তুতি-স্বামী’ বুলি স্তৱিত; আৰু কলিযুগত ‘তাল-স্বামী’ বুলি মহিমা কীৰ্তিত।

Verse 7

तथा तप्तोदकस्वामी तस्य नामांतरं प्रिये । अधुना संप्रवक्ष्यामि तलोत्पत्तिं तव प्रिये

হে প্ৰিয়ে, সেই প্ৰভুৰ আন এটা নাম ‘তপ্তোদক-স্বামী’ও। এতিয়া, হে প্ৰিয়, মই তোমাক তালাৰ উৎপত্তি সম্পূৰ্ণকৈ বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 8

आसीन्महेन्द्रनामा च दानवो रौद्ररूपधृक् । कोटिवर्षाणि तेनैव तपस्तप्तं पुरा प्रिये

পুৰাতন কালত, হে প্ৰিয়ে, মহেন্দ্ৰ নামৰ এজন দানৱ আছিল, যাৰ ৰূপ আছিল ভয়ংকৰ। হে প্ৰিয়, তেওঁ কোটি বছৰৰ বাবে কঠোৰ তপস্যা কৰিছিল।

Verse 9

स तपोबलमाविष्टो जिग्ये देवान्सवासवान् । जित्वा देवांस्ततः सर्वांस्ततः काले समागतः

তপস্যাৰ বলত পৰিপূৰ্ণ হৈ তেওঁ ইন্দ্ৰসহ দেৱতাসকলক জয় কৰিলে। সকলো দেৱতাক পৰাজিত কৰি, সময় হোৱাত তেওঁ আগবাঢ়ি আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 10

युद्धं स प्रार्थयामास मया सार्द्धं सुभीषणम् । ततोऽभवन्महायुद्धं ब्रह्माण्डक्षयकारकम्

সেয়ে মোৰ সৈতে ভয়ংকৰ যুদ্ধ প্ৰাৰ্থনা কৰিলে; তেতিয়া এক মহাযুদ্ধ উদ্ভৱ হ’ল, যি ব্ৰহ্মাণ্ড-ধ্বংসকাৰী হ’বলৈ সক্ষম।

Verse 11

ततः कोपान्महायुद्धे मम देहाद्वरानने । ज्वाला तत्र समुत्पन्ना तन्मध्ये स तलोऽभवत्

তাৰ পাছত মহাযুদ্ধত, হে সুন্দৰ-মুখী, ক্ৰোধবশত মোৰ দেহৰ পৰা এক জ্বালা উদ্ভৱ হ’ল; সেই অগ্নিৰ মাজতেই তলা জন্মিল।

Verse 12

तेन दृष्टो महेन्द्रोऽसौ गर्जन्गिरिगुहाश्रयः

তলাে তাক দেখা পাই সেই মহেন্দ্ৰ গর্জন কৰিলে আৰু পৰ্বতৰ গুহাত আশ্ৰয় ল’লে।

Verse 13

कथं गर्जसि हे मूढ युद्धं कुरु मया सह । इत्युक्ते तत्र देवेशि तेन युद्धमवर्तत

“হে মূৰ্খ, কিয় গর্জন কৰিছা? মোৰ সৈতে যুদ্ধ কৰ!”—এই কথা কোৱা হতেই, হে দেৱেশী, সিয়ে তাত যুদ্ধত প্ৰবৃত্ত হ’ল।

Verse 14

तत्र प्रवर्त्तिते युद्धे तलमाहेन्द्रयोस्तयोः

তাত যেতিয়া যুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল, সেই দুজন—তলা আৰু মহেন্দ্ৰ—ৰ মাজত।

Verse 15

रुद्रवीर्यस्य युक्तेन तलेनोदारकर्मणा । मल्लयुद्धेन बलिना महेन्द्रो विनिपातितः

ৰুদ্ৰৰ বীৰ্যৰে সংযুক্ত, উদাৰ কৰ্মে মহাবলী তালোৱে মল্লযুদ্ধৰ প্ৰচণ্ড বলত মহেন্দ্ৰক ভূমিত নিপাত কৰিলে।

Verse 16

ततस्तं पतितं दृष्ट्वा विस्मयं स तलो गतः । गतप्राणं तदा ज्ञात्वा हर्षान्नृत्यमथाकरोत्

তাৰ পাছত তেওঁক পতিত দেখি তালো বিস্মিত হ’ল; আৰু তেওঁ নিঃপ্ৰাণ বুলি জানি আনন্দত নৃত্য কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 17

तस्मिन्संनृत्यमाने तु सर्वे स्थावरजंगमम् । चकंपे तु वरारोहे प्रभावात्तस्य वीर्यतः

সেইদৰে তেওঁ নৃত্য কৰি থাকোঁতে, হে সুন্দৰী, স্থাৱৰ-জংগম সকলোই তেওঁৰ শক্তি-পৰাক্ৰমৰ প্ৰভাৱত কঁপিবলৈ ধৰিলে।

Verse 18

ततो भारभराकान्ता धरणी तलपीडिता । अतीवभयसंत्रस्ताः सदेवासुरमानुषाः

তাৰ পাছত তালোৰ পদাঘাতে পীড়িত ধৰণী ভাৰৰ তলত অতিশয় দমি গ’ল; আৰু দেৱ-অসুৰ-মানৱ সকলোৱে অতিভয়ত কঁপিবলৈ ধৰিলে।

Verse 19

क्षुभिता गिरयः सर्वे विद्रुताश्च महार्णवाः । तरवो निधनं जग्मुर्नद्यो वाहांश्च तत्यजुः

সকলো পৰ্বত কঁপিল, মহাসাগৰবোৰ উত্তাল হৈ উন্মত্তভাৱে ধাৱমান হ’ল; গছ-গছনি বিনাশলৈ গ’ল, আৰু নদীবোৰে নিজৰ সোঁত ত্যাগ কৰিলে।

Verse 20

गतप्रभावाः सूर्याद्या ज्योतींषि न विरेजिरे । त्रैलोक्यं व्याकुलीभूतं तलनृत्यप्रभावतः

সূৰ্য আদি সকলো জ্যোতিষ্কে নিজৰ প্ৰভা হেৰুৱাই উজ্বল নহ’ল; তালোৰ নৃত্যৰ প্ৰভাৱত ত্ৰিলোক ব্যাকুলতা আৰু দুঃচিন্তাত পৰিল।

Verse 21

ततो देवगणाः सर्वे शरणं रुद्रमाययुः । वृत्तं यथावत्कथितं ततो रुद्र उवाच तान्

তেতিয়া সকলো দেবগণে ৰুদ্ৰৰ শৰণ ল’লে। ঘটনাবলী যিদৰে ঘটিছিল ঠিক তেনেদৰে বৰ্ণনা কৰা হ’ল; তাৰ পাছত ৰুদ্ৰে তেওঁলোকক ক’লে।

Verse 22

अवध्यो मे तलो देवाः पुत्रत्वे हि प्रतिष्ठितः । एवमुक्त्वा हृषीकेशं प्रभासक्षेत्रवासिनम्

ৰুদ্ৰে ক’লে— ‘হে দেবসকল, তালো মোৰ দ্বাৰা বধযোগ্য নহয়, কিয়নো সি মোৰ পুত্ৰত্বৰ স্থিতিত প্ৰতিষ্ঠিত।’ এইদৰে কৈ তেওঁ প্ৰভাসক্ষেত্ৰত নিবাসী হৃষীকেশ প্ৰভুৰ প্ৰতি মন দিলেহি।

Verse 23

स्तुतिस्वामीतिनामानं स्थितं दुर्वाससः पुरः । प्रभासक्षेत्रसामीप्ये पूर्वभागे प्रतिष्ठितम्

তেওঁ ‘স্তুতিস্বামী’ নামধাৰীজনক দেখুৱালে, যি দুৰ্ব্বাসাৰ আশ্ৰমৰ সন্মুখত অৱস্থিত; প্ৰভাসক্ষেত্ৰৰ সন্নিধানত, পূৰ্বভাগত প্ৰতিষ্ঠিত।

Verse 24

तप्तोदकुंडसामीप्ये तत्र गच्छत भोः सुराः । कल्पेकल्पे तु तेनैव विध्यतेऽसौ हि दानवः

তপ্তোদক কুণ্ডৰ সন্নিধানলৈ—তাতেই যোৱা, হে সুৰসকল। প্ৰত্যেক কল্পতেই সেই (স্তুতিস্বামী) দ্বাৰাই এই দানৱ আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ দমন হয়।

Verse 25

एवमुक्ते तदा देवाः प्रभासं क्षेत्रमागताः । तत्र ते विबुधा जग्मुर्यत्र तप्तोदकाधिपः

এই কথা কোৱা হ’তেই তেতিয়া দেৱসকলে পবিত্ৰ প্ৰভাস ক্ষেত্ৰলৈ আহিল। তাত সেই বিবুধসকলে সেই স্থানলৈ গ’ল, য’ত তপ্তোদকৰ অধিপতি প্ৰভু নিবাস কৰে।

Verse 26

दृष्ट्वा नारायणं तत्र देवाः श्रद्धासमन्विताः । तुष्टुवुः परया भक्त्या देवदेवं जनार्द्दनम्

তাত নাৰায়ণক দেখি, শ্ৰদ্ধাৰে পৰিপূৰ্ণ দেৱসকলে পৰম ভক্তিৰে দেৱদেৱ জনাৰ্দ্দনৰ স্তৱ গাইলে।

Verse 27

वैकुंठ त्राहि नो देवांस्तलेनोच्चाटिता वयम् । महेन्द्रक्रोधसंभूतरुद्रतेजोद्भवेन वै

“হে বৈকুণ্ঠ! আমাক দেৱসকলক ৰক্ষা কৰা; আমি আমাৰ স্থানৰ পৰা আঘাতে উচ্ছাটিত হ’লোঁ—মহেন্দ্ৰৰ ক্ৰোধত জন্মা, ৰুদ্ৰৰ তেজৰ পৰা উদ্ভূত জনৰ দ্বাৰা।”

Verse 28

अस्माभी रुद्रसामीप्ये कार्यं सर्वं निवेदितम् । ततः प्रस्थापिताः सर्वे रुद्रेण परमेष्ठिना । तव पार्श्वे महादेव नस्त्वं देव गतिर्भव

“ৰুদ্ৰৰ সান্নিধ্যত আমি আমাৰ সকলো বিষয় নিবেদন কৰিলোঁ। তাৰ পাছত পৰমেষ্ঠী ৰুদ্ৰে আমাক সকলোকে আগবঢ়াই পঠিয়ালে। এতিয়া তোমাৰ কাষত, হে মহাদেৱ, তুমিয়েই আমাৰ গতি আৰু আশ্ৰয় হোৱা।”

Verse 29

इति श्रुत्वा वचस्तेषां देवदेवो जनार्द्दनः । दानवस्यवधार्थाय देवानां रक्षणाय च । चक्रे यत्नं महाबाहुः प्रभासक्षेत्रवल्लभः

তেওঁলোকৰ বাক্য শুনি দেৱদেৱ জনাৰ্দ্দনে দানৱৰ বধ আৰু দেৱসকলৰ ৰক্ষাৰ বাবে প্ৰয়াস আৰম্ভ কৰিলে। মহাবাহু, প্ৰভাস ক্ষেত্ৰৰ প্ৰিয় প্ৰভুৱে সেই কাৰ্যত মনোনিবেশ কৰিলে।

Verse 30

समाहूय तदा दैत्यं प्रभासक्षेत्रमध्यतः । युद्धं चक्रे ततो देवि विश्वप्रलयकारकम्

তেতিয়া তেওঁ দৈত্যক প্ৰভাসক্ষেত্ৰৰ একেবাৰে মাজলৈ আহ্বান কৰি, হে দেবী, জগত-প্ৰলয় ঘটাব পৰা যেন ভয়ংকৰ যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 31

ततस्तु देवाः सर्वे च स्वसैन्यपरिवारिताः । चक्रुर्युद्धं च दैत्येन सुमहल्लोमहर्षणम्

তাৰ পাছত সকলো দেৱতা নিজ নিজ সেনাবাহিনীৰে পৰিবেষ্টিত হৈ দৈত্যৰ সৈতে এক মহাযুদ্ধ কৰিলে, যি ৰোমাঞ্চ জগাই তুলিছিল।

Verse 32

ततः पर्वतसंकाशं दृष्ट्वा दैत्यं महाबलम् । उवाच चपलापांगो गरुडकृतवाहनः

তাৰ পাছত পৰ্বতৰ দৰে দেহধাৰী অতি বলৱান দৈত্যক দেখি, চপল দৃষ্টিযুক্ত—যাৰ বাহন গৰুড়—সেই প্ৰভুৱে ক’লে।

Verse 33

अहो दैत्य महाबाहो मल्लयुद्धं ददस्व मे । त्वद्बाहुयुगलं दृष्ट्वा न युद्धे वांछितं मम

“আহা, হে মহাবাহু দৈত্য! মোক মল্লযুদ্ধ দিয়া। তোৰ দুয়ো বাহু দেখি, যুদ্ধৰ আন কোনো ৰূপ মোৰ ইচ্ছা নহয়।”

Verse 34

नारायणवचः श्रुत्वा करमुद्यम्य दानवः । अभ्यधावत्तदा दैत्यः कालान्तकसमप्रभः

নাৰায়ণৰ বাক্য শুনি দানৱে হাত উঠাই দৌৰি আহিল; তেতিয়া সেই দৈত্য কালান্তকৰ দৰে দীপ্তিমান হৈ আক্রমণ কৰিলে।

Verse 35

ततः प्रवर्तितं युद्धमन्योन्यं जयकांक्षिणोः । जंघाभ्यां पादबन्धेन बाहुभ्यां बाहुबंधनम्

তেতিয়া জয়লাভৰ আকাঙ্ক্ষাৰে দুয়ো পৰস্পৰ যুদ্ধত প্ৰবৃত্ত হ’ল; জঙ্ঘাৰে পাদ বেঁধি, বাহুৰে বাহু বেঁধি ঘন কুস্তিত জড়াই ধৰিলে।

Verse 36

कंठेन बन्धयन्कंठमुदरेणोदरं तथा एतस्मिन्नन्तरे देवाः सभयाः संबभूविरे

গলাৰে গলা বেঁধি আৰু উদৰে উদৰ জোৰাই ঘন কুস্তিত লিপ্ত হ’ল; সেই মুহূর্ততে দেৱতাসকল ভয়াকুল হৈ পৰিল।

Verse 37

ततः पीडासमाक्रांतो विष्णुः संस्मरते हरम् । तत्क्षणादागतो रुद्रः किं करोमि महाबलः

তেতিয়া পীড়াত দবিত বিষ্ণুৱে হৰ (শিৱ)ক স্মৰণ কৰিলে; সেই ক্ষণতে ৰুদ্ৰ আহি ক’লে, “হে মহাবলী, মই কি কৰিম?”

Verse 38

विष्णुरुवाच । श्रांतोऽहं देवदेवेश मल्लयुद्धेन शंकर । तप्तोदकं कुरुष्वेह श्रमनाशाय सांप्रतम्

বিষ্ণুৱে ক’লে: “হে দেৱদেৱেশ, হে শংকৰ! এই মল্লযুদ্ধত মই ক্লান্ত। এতিয়াই ইয়াত মোৰ শ্ৰম নাশ কৰিবলৈ তপ্ত জল সৃষ্টি কৰা।”

Verse 39

ततस्तलं हनिष्यामि क्षण मात्रेण भैरवम्

“তেতিয়া মই এক ক্ষণমাত্ৰতে ভূমিত আঘাত কৰিম আৰু ভৈৰৱ-শক্তি প্ৰকাশ কৰিম।”

Verse 40

ईश्वर उवाच । आदौ कृतयुगे कृष्ण उमया यत्कृतं पुरा । ऋषीणां श्रमनाशार्थं तप्तोदं तत्र निर्मितम्

ঈশ্বৰে ক’লে: “হে কৃষ্ণ! আদিতে—কৃতযুগত—উমাই পূৰ্বে যি কৰিছিল, ঋষিসকলৰ শ্ৰম নাশ কৰিবলৈ তাত তপ্ত জলৰ কুণ্ড সৃষ্টি কৰা হৈছিল।”

Verse 41

तद्दैत्यपापमाहात्म्यात्पुनः शीतलतां गतम् । पुनस्तदुष्णतां नीतं ततः कल्पांतसंस्थितौ

দৈত্যৰ পাপৰ প্ৰভাৱত সেয়া পুনৰ শীতল হৈ গ’ল; পাছত আকৌ তাপলৈ নিয়া হ’ল—এইদৰে কল্পান্ত পৰ্যন্ত তেনেই স্থিত থাকিল।

Verse 42

एवमुक्त्वा तदा देवं वीक्षांचक्रे महेश्वरः । तृतीय लोचनेनैव ज्वालामालोपशोभिना

এইদৰে কৈ মহেশ্বৰে তেতিয়া সেই দেৱতালৈ দৃষ্টি স্থিৰ কৰিলে—তৃতীয় লোচনেৰে, জ্বালামালাৰে শোভিত।

Verse 43

तेन ज्वालासमूहेन व्याप्तं कुण्डं चतुर्दिशम् । तप्तोदकुण्डमभवत्तेन ख्यातं धरातले

সেই জ্বালাৰ সমূহে কুণ্ডটো চাৰিও দিশে ব্যাপ্ত হ’ল। সেয়া তপ্তোদকুণ্ড হ’ল, আৰু সেই নামেই পৃথিৱীত খ্যাতি লাভ কৰিলে।

Verse 44

ततो नारायणेनेह क्षालितं गात्रसुत्तमम् । क्षालनात्तस्य देवस्य श्रमो नाशमुपागमत्

তাৰ পাছত নাৰায়ণে ইয়াত নিজৰ উত্তম দেহ স্নান কৰি ধুই পেলালে। সেই দেৱতাৰ সেই স্নান-ধোৱাত তেওঁৰ শ্ৰম নাশ হ’ল।

Verse 45

ततस्तुष्टमना देवस्तीर्थानां दशकोटिकाः । स स्मृत्वा तत्र विधिवत्क्षिप्त्वा स्नात्वा वरानने

তেতিয়া দেৱতা অন্তৰে সন্তুষ্ট হৈ দশ কোটি তীৰ্থ স্মৰণ কৰিলে। হে সু-মুখী, তাত বিধি অনুসাৰে অৰ্ঘ্যাদি অৰ্পণ কৰি স্নান কৰি, তেওঁ ক্ৰমে ক্ৰমে বিধান সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 46

ततश्चक्रे महायुद्धं तलेनातिभयंकरम् । जघान स तलं दैत्यं मुष्टिघातेन मस्तके

তাৰ পিছত তলৰ সৈতে এক মহাযুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল, অতি ভয়ংকৰ। তেওঁ মুষ্টিঘাতে দানৱ তলৰ মূৰত আঘাত কৰি তাক নিধন কৰিলে।

Verse 47

तस्मिन्प्रवृत्ते तुमुले तु युद्धे चकंपिरे भूभिसमेतलोकाः । वित्रस्तदेवा न दिशो विरेजुर्महांधकारावृतमूर्छितं जगत्

সেই তুমুল ভয়ংকৰ যুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাত, পৃথিৱীৰ সৈতে সকলো লোক কঁপিবলৈ ধৰিলে। দেৱতাসকল ভীত হ’ল; দিশাসমূহৰ দীপ্তি নোহোৱা হ’ল, আৰু মহা অন্ধকাৰত আৱৃত জগত মূৰ্ছিত যেন হ’ল।

Verse 48

नष्टाश्च सिद्धा जगतोऽस्य शांतिं करोतु वै पापविनाशनो हरिः । त्राहीति देवेशि महर्षिसंघा भूतानि भीतानि तथा वदन्ति

সিদ্ধসকল ছিটকি পৰিল আৰু চিঞৰি ক’লে: “পাপবিনাশক হৰিয়ে এই জগতত শান্তি আনক! হে দেৱেশ, আমাক ৰক্ষা কৰা!” এইদৰে মহর্ষিসংঘ আৰু ভীত প্ৰাণীসমূহে ক’লে।

Verse 49

ततो वै मल्लयुद्धेन पातितो भुवि दानवः । कंठमाक्रम्य पादेन खङ्गेन परिपीडितः

তাৰ পিছত মল্লযুদ্ধত দানৱক পৃথিৱীত পেলাই দিয়া হ’ল। পাৱেৰে তাৰ কণ্ঠ চেপি ধৰি, খড়্গেৰে তীব্ৰভাৱে পীড়িত কৰা হ’ল।

Verse 50

हास्यं चकार दैत्योऽथ विष्णुनाऽक्रांतकंधरः । तमाह पुण्डरीकाक्ष किमेतद्धास्यकारणम्

তেতিয়া দানৱজন—বিষ্ণুৰ পদতলত গৰ্দান দবাই থকা—হাঁহি উঠিল। পুণ্ডৰীকাক্ষ, কমলনয়ন প্ৰভুৱে তাক ক’লে: “এই হাঁহিৰ কাৰণ কি?”

Verse 51

वृद्धौ हर्षमवाप्नोति क्षये भवति दुःखितः । इत्येषा लौकिकी गाथा तत्ते दैत्य विपर्ययः

“বৃদ্ধিত আনন্দ লাভ হয়, ক্ষয়ত দুঃখ হয়”—এইটো জগতৰ সাধাৰণ কথা। কিন্তু হে দানৱ, তোৰ ক্ষেত্ৰত ই একেবাৰে উলটা।

Verse 52

इत्युक्तस्तु तदा दैत्यः प्रत्युवाच जनार्द्दनम् । अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैवेदाभ्यासैरनेकधा

এইদৰে কোৱা হ’লে দানৱজনে তেতিয়া জনাৰ্দনক উত্তৰ দিলে: “অগ্নিষ্টোম আদি যজ্ঞসমূহেৰে, আৰু বহু প্ৰকাৰৰ বেদাভ্যাসেৰে…”

Verse 53

नित्योपवासनियमैः स्नानदानैर्जपादिभिः । निर्मलैर्योगयुक्तैश्च प्राप्यते यत्परं पदम्

“নিত্য উপবাস-নিয়মেৰে, স্নান-দান, জপ আদি কৰ্মেৰে—যোগেৰে যুক্ত নিৰ্মল আচৰণেৰে—সেই পৰম পদ লাভ হয়।”

Verse 54

तन्मया दुष्टभावेन प्राप्तं विष्णोः परं पदम् । इत्युक्ते भगवान्विष्णुर्वरदानपरोऽभवत्

“তথাপি মই, দুষ্ট ভাব লৈ, বিষ্ণুৰ পৰম পদ লাভ কৰিলোঁ।” এই কথা কোৱা হ’তেই ভগৱান বিষ্ণু বৰ দান কৰিবলৈ উদ্যত হ’ল।

Verse 55

उवाच परमं वाक्यं तलं दैत्याधिनायकम् । वरं वरय दैत्येंद्र यत्ते मनसि संस्थितम्

তেওঁ দানৱৰ অধিনায়ক তালক পৰম বাক্য ক’লে— “হে দৈত্যেন্দ্ৰ! তোমাৰ মনত যি স্থিৰ আছে, সেই বৰ বাছি লোৱা।”

Verse 56

इति विष्णोर्वचः श्रुत्वा प्रार्थयामास दानवः । ममाख्या वर्त्तते लोके तथा कुरु महीधर

এইদৰে বিষ্ণুৰ বচন শুনি দানৱে প্ৰাৰ্থনা কৰিলে— “হে মহীধৰ! মোৰ নাম যেন লোকত স্থায়ী হৈ প্ৰচলিত থাকে, তেনে কৰাঁ।”

Verse 57

मार्गमासे तु शुक्लायामेकादश्यां समाहितः । यस्त्वां पश्यति भावेन तस्य पापं विनश्यतु

মাৰ্গশীৰ্ষ মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ একাদশীত, একাগ্ৰচিত্তে— যি ভক্তিভাৱে তোমাক দৰ্শন কৰে, তাৰ পাপ বিনাশ হওক।

Verse 58

एवं भविष्यतीत्युक्त्वा देवो हर्षमुपागतः । नानादुंदुभयो नेदुः पुष्पवर्षं पपात च

“এনেই হ’ব” বুলি কৈ দেৱতা আনন্দিত হ’ল। নানা দিৱ্য দুন্দুভি বাজিল আৰু ওপৰৰ পৰা পুষ্পবৃষ্টি পৰিল।

Verse 59

विष्णोर्मूर्ध्नि महाभागे लोकाः स्वस्था बभूविरे । ततो देवगणाः सर्वे नृत्यंति च मुदान्विताः । वदंति हर्षसंयुक्ता नारायणपरायणाः

বিষ্ণুৰ মহাভাগ্যশালী মূৰ্ধ্নিত লোকসমূহ স্বস্থ আৰু শান্ত হ’ল। তাৰপিছত সকলো দেৱগণে আনন্দে নৃত্য কৰিলে আৰু হর্ষে কথা ক’লে— নাৰায়ণকেই পৰম আশ্ৰয় কৰি।

Verse 60

एतत्तीर्थं महातीर्थं सर्वपापप्रणाशनम् । श्रमापनोदनं विष्णोर्ब्रह्महत्यादिशोधनम्

এই তীৰ্থ মহাতীৰ্থ, সকলো পাপ বিনাশক; শ্ৰমো অপনোদন কৰে; বিষ্ণুৰ দ্বাৰা পবিত্ৰ, আৰু ব্ৰহ্মহত্যা আদি মহাদোষো শোধনকাৰী।

Verse 61

स्थितो नारायणस्तत्र भैरवस्तत्र शंकरः । क्षेत्रपालस्वरूपेण कालमेघेति विश्रुतः

তাত নাৰায়ণ অৱস্থিত; তাতেই শংকৰ ভৈৰৱৰূপে আছে—ক্ষেত্ৰপাল-স্বৰূপে ‘কালমেঘ’ নামে বিশ্ৰুত।

Verse 62

तस्य यात्राविधिं वक्ष्ये गत्वा तत्र शुचिर्नरः । स्मरेद्विष्णुं महादेवि तलस्वामीति यः श्रुतः

মই তাৰ যাত্ৰাবিধি ক’ম। তাত গৈ শুচি হোৱা নৰে, হে মহাদেৱী, বিষ্ণুক স্মৰণ কৰিব—যি তাত ‘তলস্বামী’ নামে শুনা যায়।

Verse 63

स्तुयाद्विष्णुं महादेवि इदं विष्णुऋचा प्रिये । सहस्रशीर्षामंत्रेण तर्पणादि प्रकारयेत्

হে মহাদেৱী, প্ৰিয়ে, এই বিষ্ণু-ঋচাৰে বিষ্ণুক স্তৱ কৰিব; আৰু ‘সহস্ৰশীৰ্ষা’ মন্ত্ৰে তৰ্পণ আদি কৰ্ম বিধিমতে সম্পন্ন কৰিব।

Verse 64

एवं स्नात्वा विधानेन दत्त्वा चार्घ्यं जनार्द्दने । संपूज्य गंधपुष्पैश्च वस्त्रैः पुष्पानुलेपनैः

এইদৰে বিধিমতে স্নান কৰি, জনাৰ্দ্দনলৈ অৰ্ঘ্য দান কৰিব; তাৰ পাছত গন্ধ-পুষ্প, বস্ত্ৰ, আৰু পুষ্পানুলেপনেৰে সম্পূৰ্ণ পূজা কৰিব।

Verse 65

मधुनेक्षुरसेनैव कुंकुमेन विलेपयेत् । कर्पूरोशीरमिश्रेण मृगनाभियुतेन च

তেওঁ মধু আৰু ইক্ষুৰস (গণাৰ ৰস)ৰে, আৰু কুঙ্কুমেৰে লেপন কৰিব; লগতে কৰ্পূৰ আৰু উশীৰৰ মিশ্ৰণত মৃগনাভি (কস্তূৰী) মিলাই অঞ্জন কৰিব।

Verse 66

वस्त्रैः संवेष्टयेत्पश्चाद्दद्यान्नैवेद्यमुत्तमम् । धर्मश्रवणसंयुक्तं कार्यं जागरणं ततः

তাৰ পাছত বস্ত্ৰেৰে আৱৰণ কৰি উত্তম নৈবেদ্য অৰ্পণ কৰিব। তাৰপিছত ধৰ্মশ্ৰৱণসহিত জাগৰণ (ৰাত্ৰি জাগি থকা) কৰিব লাগে।

Verse 67

वृषभस्तत्र दातव्यः सुवर्णं वस्त्रयुग्मकम् । विप्राय वेदयुक्ताय श्रोत्रियाय प्रदापयेत्

তাত এটা বৃষভ দান কৰিব, লগতে সোণ আৰু বস্ত্ৰযুগ্ম। এই সকলো বেদবিদ্‌ আৰু শ্ৰোত্ৰিয় বিপ্ৰক প্ৰদান কৰিব।

Verse 68

उपवासं ततः कुर्यात्तस्मिन्नहनि भामिनि । रुक्मिणीं च प्रपश्येत नमस्कृत्य जनार्द्दनम्

তাৰ পাছত, হে সুন্দৰী, সেই দিনা উপবাস কৰিব। জনাৰ্দনক নমস্কাৰ কৰি ৰুক্মিণীকো দৰ্শন কৰিব।

Verse 69

एवं कृत्वा नरो भक्त्या लभते जन्मजं फलम् । सर्वेषामेव यज्ञानां दानानां लभते फलम्

এইদৰে ভক্তিৰে কৰা নৰে জন্মজন্মান্তৰলৈ লগ ধৰা ফল লাভ কৰে; সি সকলো যজ্ঞ আৰু সকলো দানৰ পুণ্যফল লাভ কৰে।

Verse 70

तथा च सर्वतीर्थानां व्रतानां लभते फलम् । उद्धरेत्तु पितुर्वर्गं मातृवर्गं तथैव च

এইদৰে সকলো তীৰ্থযাত্ৰা আৰু সকলো ব্ৰতৰ ফল লাভ হয়; আৰু তেওঁ পিতৃকুলকো, তেনেদৰে মাতৃকুলকো উদ্ধাৰ কৰে।

Verse 71

जन्मप्रभृतिपापानां कृतानां नाशनं भवेत् । न दुःखं च न दारिद्र्यं दुर्भगत्वं न जायते

জন্মৰ পৰা কৰি অহা পাপসমূহ নাশ হয়। দুখো নুঠে, দাৰিদ্ৰ্যো নাহে, আৰু দুর্ভাগ্যও জন্ম নলয়।

Verse 72

सप्त जन्मांतरं यावत्तलस्वामिप्रदर्शनात् । सुवर्णानां सहस्रेण ब्राह्मणे वेदपारगे । दत्तेन यत्फलं देवि तत्कुण्डे स्नानतो लभेत्

হে দেবী! তালস্বামীৰ কেৱল দৰ্শনমাত্ৰতেই সাত জন্মান্তৰ পৰ্যন্ত সেই ফল লাভ হয়, যি বেদপাৰগ ব্ৰাহ্মণক হাজাৰটা স্বৰ্ণ দান কৰিলে হয়; আৰু সেই একে পুণ্য এই কুণ্ডত স্নান কৰিলেই পোৱা যায়।

Verse 73

एवं तलस्वामिचरित्रमुत्तमं श्रुतं पुरा सिद्धमहर्षिसंघैः । श्रुत्वा प्रभावं तलदेवसन्निधौ प्राप्नोति सर्वं मनसा यदीप्सितम्

এইদৰে তালস্বামীৰ এই উত্তম চৰিত্ৰ পূৰ্বে সিদ্ধ মহর্ষিসকলৰ সমূহে শুনিছিল। তালদেৱৰ সন্নিধানত তেওঁৰ প্ৰভাৱ শুনিলে, মানুহে মনত যি ইচ্ছা কৰে সেয়া সকলো লাভ কৰে।

Verse 334

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये तलस्वामिमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुस्त्रिंशदुत्तरत्रिशततमो ऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশি-হাজাৰ শ্লোকীয়া সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যত “তালস্বামী-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা” নামক তিনিশ চৌত্রিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।