Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9
Devanagari script
इन्द्र उवाच । उभावेतौ न सोमार्हौ नासत्याविति मे मतिः । भिषजौ देवतानां हि कर्मणा तेन गर्हितौ
Transliteration
indra uvāca | ubhāvetau na somārhau nāsatyāviti me matiḥ | bhiṣajau devatānāṃ hi karmaṇā tena garhitau
Translation
ইন্দ্ৰ ক’লে: “মোৰ মতে এই দুজন নাসত্য সোমৰ যোগ্য নহয়। কিয়নো তেওঁলোক দেৱতাসকলৰ চিকিৎসক; সেই কৰ্মৰ বাবে তেওঁলোক নিন্দিত বুলি গণ্য।”
Word by Word
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (Speaker/वक्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/वचनक्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
उभाव्both
उभाव्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; ‘एतौ’ इति विशेषणम्
एतौthese two
एतौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध)
सोमार्हौworthy of Soma
सोमार्हौ:
Karta (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसोम + अर्ह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; तत्पुरुषः (सोमस्य अर्हौ)
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध)
असत्यौthe Nāsatyas (Aśvins)
असत्यौ:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअसत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; अश्विनोः नाम (name of the Aśvins)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक)
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; मम (my)
मतिःopinion, view
मतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भिषजौphysicians
भिषजौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभिषज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
देवतानाम्of the gods
देवतानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
हिindeed, for
हि:
Sambandha (Reason/emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात; हेत्वर्थ/अवधारण)
कर्मणाby their act, by (that) work
कर्मणा:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण/हेतु-भावः (by/through action)
तेनby that, thereby
तेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; ‘कर्मणा’ इत्यस्य अन्वय (thereby)
गर्हितौcensured, blameworthy
गर्हितौ:
Karta (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगर्हित (कृदन्त; √गर्ह् (धातु), क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) — ‘निन्दितौ’
Speaker
Indra
Characters & Entities
I
IndraA
Aśvins (Nā́satyau)S
SomaD
DevatāsFAQs
Status and entitlement can be contested even among gods; dharma requires discerning the true worth of service and role.
Prabhāsa-kṣetra is the narrative setting where this pivotal Soma-right debate is recorded.
The issue concerns Soma-arhatva—who is entitled to receive the Soma-graha within the yajña.