Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 84
Devanagari script
उवाच कौशिकस्तेषु गोत्राणां प्रथमो द्विजः । साधूपदिष्टमस्माकं द्विजराजेन सर्वथा
Transliteration
uvāca kauśikasteṣu gotrāṇāṃ prathamo dvijaḥ | sādhūpadiṣṭamasmākaṃ dvijarājena sarvathā
Translation
তেতিয়া তেওঁলোকৰ মাজত গোত্ৰসমূহৰ প্ৰথম দ্বিজ কৌশিকে ক’লে—“দ্বিজৰাজে আমাক যি উপদেশ দিলে, সেয়া সকলো দিশে যথাযথ আৰু শ্ৰেয়স্কৰ।”
Word by Word
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कौशिकःKauśika
कौशिकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकौशिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेषुamong them
तेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
गोत्राणाम्of the lineages (gotras)
गोत्राणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
प्रथमःthe first
प्रथमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं ‘द्विजः’
द्विजःBrahmin
द्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
साधुwell, properly
साधु:
Kriya (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb)
उपदिष्टम्(this is) instructed/taught
उपदिष्टम्:
Karta (Predicate nominal/विधेय)
TypeAdjective
Rootउपदिष्ट (कृदन्त; उप-√दिश् (धातु) क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (अध्याहृतं ‘एतत्’)
अस्माकम्for us / of us
अस्माकम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
द्विजराजेनby the king of Brahmins
द्विजराजेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootद्विज-राज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्ता-हेतु), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (द्विजानां राजा)
सर्वथाin every respect
सर्वथा:
Kriya (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootसर्वथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारवाचक (adverb: in every way)
Speaker
Kauśika (a leading dvija)
Characters & Entities
K
KauśikaG
gotraD
dvija-rājaFAQs
Dharma is strengthened when learned leaders confirm and commit to righteous instruction in unity.
Prabhāsa-kṣetra, where dharmic governance is affirmed by leading dvijas.
No specific rite; it records formal assent to dharmic instructions given by the dvija leadership.