Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

Devanagari script

विकर्त्तनो विवस्वांश्च मार्त्तंडो भास्करो रविः । लोकप्रकाशकः श्रीमांल्लोकचक्षुर्ग्रहेश्वरः

Transliteration

vikarttano vivasvāṃśca mārttaṃḍo bhāskaro raviḥ | lokaprakāśakaḥ śrīmāṃllokacakṣurgraheśvaraḥ

Translation

বিকর্তন, বিবস্বান, মাৰ্তণ্ড, ভাস্কৰ, ৰবি—তেওঁ লোকসমূহৰ প্ৰকাশক, শ্ৰীমন্ত দীপ্তিমান, জগতৰ চকু, গ্ৰহসমূহৰ ঈশ্বৰ।

Word by Word

• विकर्त्तनः: Vikartana (a name of the Sun)
• विकर्त्तनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विकर्त्तन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• विवस्वान्: Vivasvān (the radiant one; Sun)
• विवस्वान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विवस्वत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; शतृदन्त-प्रातिपदिक (present participial stem)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• मार्त्तण्डः: Mārtaṇḍa (Sun)
• मार्त्तण्डः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मार्त्तण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भास्करः: Bhāskara (Sun)
• भास्करः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• रविः: Ravi (Sun)
• रविः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रवि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• लोकप्रकाशकः: illuminator of the worlds
• लोकप्रकाशकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + प्रकाशक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लोकस्य प्रकाशकः)

• श्रीमान्: splendid, glorious
• श्रीमान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: श्रीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier)

• लोकचक्षुः: eye of the world
• लोकचक्षुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + चक्षुस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लोकस्य चक्षुः)

• ग्रहेश्वरः: lord of the planets
• ग्रहेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ग्रह (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ग्रहाणाम् ईश्वरः)

Speaker

Unspecified (stotra section within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Sūrya-stava: nāmāvali segment)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: A radiant Sūrya with multiple epithets inscribed as a halo; rays illuminate the three worlds; planets orbit subtly; the ‘eye of the world’ motif is shown as a cosmic gaze.

Characters & Entities

• Vikartana
• Vivasvān
• Mārtaṇḍa
• Bhāskara
• Ravi
• Grahas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sūrya is praised as cosmic witness and sustainer—devotion aligns one with light, order, and clarity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The praise occurs in the Prabhāsakṣetra Māhātmya context, tying Sūrya’s glory to Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicit prescription: stotra-recitation by listing and contemplating Sūrya’s epithets.