Adhyaya 239

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि हिरण्यापार्श्वतः स्थितम् । प्रत्युक्तं नागरादित्यं सर्वव्याधिविनाशनम्

ঈশ্বৰে ক’লে: “তেতিয়া, হে মহাদেৱী, হিৰণ্যাৰ কাষতে অৱস্থিত নাগৰাদিত্যৰ ওচৰলৈ যোৱা উচিত। সেই পূজ্য আদিত্য সকলো ব্যাধি বিনাশক বুলি খ্যাত।”

Verse 2

पुरा सत्राजिता राज्ञा द्वारवत्यां गतेन तु । आराधितो भास्करोऽभूद्यादवेन महात्मना

পূৰ্বে, মহাত্মা যাদৱ ৰজা সত্রাজিত দ্বাৰৱতীলৈ গৈ ভাস্কৰ (সূৰ্য)ক আৰাধনা কৰিছিল; সেই ভক্তিত সূৰ্যদেৱ সন্তুষ্ট হৈছিল।

Verse 3

महाव्रतमुपास्थाय निघ्नपुत्रेण धीमता । तस्य तुष्टस्तदा भानुः स्यमन्तकमणिं ददौ

নিঘ্নৰ বুদ্ধিমান পুত্ৰে মহাব্ৰত অৱলম্বন কৰি উপাসনা সম্পন্ন কৰিলে; তেতিয়া ভানু (সূৰ্য) সন্তুষ্ট হৈ তেওঁক স্যমন্তক মণি দান কৰিলে।

Verse 4

स मणिः सवते नित्यं भारानष्टौ दिनेदिने सुवर्णस्य सुशुद्धस्य भक्त्या व्रततपोयुतः

সেই মণিয়ে নিত্য, দিনেদিনে, অতি শুদ্ধ স্বৰ্ণৰ আঠ ভাৰ উৎপন্ন কৰিছিল—ভক্তি, ব্ৰত আৰু তপস্যাৰে যুত ভক্তলৈ এই ফল প্ৰাপ্ত হৈছিল।

Verse 5

भूयोऽपि भानुना प्रोक्तो वरं ब्रूहि वरानने । स चाह देवदेवेशं भास्करं वारितस्करम्

পুনৰ ভানুৱে ক’লে, “হে সুন্দৰ-মুখী, এটা বৰ কোৱা।” তেতিয়া সত্রাজিতে দেৱদেৱেশ ভাস্কৰক—চোৰ-দমনকাৰী—নমস্কাৰ কৰি প্ৰাৰ্থনা জনালে।

Verse 6

यदि तुष्टोऽसि मे देव वरदानं करोषि च । अत्रैव चाश्रमे पुण्ये नित्यं संनिहितो भव

“হে দেৱ, যদি তুমি মোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট আৰু বৰ দান কৰ, তেন্তে ইয়াতেই—এই পুণ্য আশ্ৰমত—সদায় নিত্য সংনিহিত হৈ থাকিবা।”

Verse 7

एवं भविष्यतीत्युक्त्वा सूर्यः सत्राजितं नृपम् । अभिनंद्य वरं तस्य तत्रैवादर्शनं गतः

“এনেদৰে হ’ব,” বুলি কৈ সূৰ্যই নৃপ সত্রাজিতক সন্মান জনালে আৰু তেওঁৰ বৰক স্বীকাৰ কৰিলে; তাৰ পাছত তাতেই সূৰ্য অদৃশ্য হৈ গ’ল।

Verse 8

तेनापि निघ्नपुत्रेण देवदेवस्य भास्वतः । स्थापिता प्रतिमा शुभ्रा तत्रैव वरवर्णिनि

আৰু নিঘ্নৰ পুত্ৰ সত্রাজিতেও, হে সুন্দৰ-বৰ্ণা, তাতেই দেৱদেৱৰ দীপ্তিমান সূৰ্যৰ উজ্জ্বল আৰু মঙ্গলময় প্ৰতিমা স্থাপন কৰিলে।

Verse 9

शंखदुंदुभिनिर्घोषैर्ब्रह्मघोषैश्चपुष्कलैः । ततस्तुनागरान्सर्वान्समाहूय द्विजोत्तमान् । अब्रवीत्प्रणतो भूत्वा दत्त्वा वृत्तिमनुत्तमाम्

শঙ্খ-দুন্দুভিৰ গম্ভীৰ ধ্বনি আৰু প্ৰচুৰ ব্ৰহ্মঘোষৰ মাজত, তেওঁ পাছত সকলো নগৰবাসী আৰু শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলক মাতিলে। প্ৰণাম কৰি, তেওঁলোকক উত্তম জীৱিকা-সহায় দান কৰি, তেওঁ ক’লে।

Verse 10

युष्मत्पादप्रसादेन सूर्यस्यानुग्रहेण वै । साधयित्वा तपश्चोग्रं स्थापिता प्रतिमा मया

আপোনালোকৰ চৰণ-প্ৰসাদে আৰু সূৰ্যদেৱৰ অনুগ্ৰহে, উগ্ৰ তপস্যা সম্পন্ন কৰি মই এই প্ৰতিমা স্থাপন কৰিলোঁ।

Verse 11

इंद्रलोकादिहानीता जित्वा शक्रं सुरारिणा । दशाननस्य पुत्रेण लंकायां स्थापिता पुरा

এবাৰ দেৱশত্ৰুৱে শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ক জয় কৰি ইন্দ্ৰলোকৰ পৰা ইয়াক আনিলে; আৰু দশানন (ৰাৱণ)ৰ পুত্ৰে বহু আগতেই লংকাত স্থাপন কৰিছিল।

Verse 12

तं निहत्य तु रामेण लक्ष्मणानुगतेन वै । अयोध्यायां समानीता सौमित्रिजयलक्षिका

তাৰ পিছত ৰামে—লক্ষ্মণৰ সৈতে—তাক বধ কৰি, ইয়াক অযোধ্যালৈ আনিলে; ই সৌমিত্ৰী (লক্ষ্মণ)ৰ বিজয়ৰ প্ৰত্যক্ষ লক্ষণ হ’ল।

Verse 13

मित्रावरुणपुत्राय वसिष्ठाय समर्पिता । तेनापि मम तुष्टेन द्वारकायां निवेदिता

ইয়াক মিত্ৰ আৰু বৰুণৰ পুত্ৰ বশিষ্ঠক সমৰ্পণ কৰা হ’ল; আৰু তেওঁও—মোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হৈ—ইয়াক দ্বাৰকাত নিবেদন কৰিলে।

Verse 14

मयापि स्थापिता चात्र ज्ञात्वा क्षेत्रमनुत्तमम् । किमत्र बहुनोक्तेन भवद्भिः सर्वथैव हि

এই ক্ষেত্ৰ অনুত্তম বুলি জানি মইও ইয়াত ইয়াক স্থাপন কৰিলোঁ। ইয়াত অধিক ক’বলৈ কি প্ৰয়োজন? নিশ্চয়েই সকলো দিশে ই আপোনালোকৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ।

Verse 15

परिपाल्या प्रयत्नेन यावच्चंद्रार्कतारकम् । तस्माद्युष्माकमादिष्टा प्रतिमेयं मया शुभा

চন্দ্ৰ, সূৰ্য আৰু তৰা যিমান দিন থাকে, তিমান দিনলৈ এইটোক অতি যত্নেৰে ৰক্ষা কৰিব লাগে। সেয়েহে মই তোমালোকক এই শুভ প্ৰতিমা আদেশস্বৰূপে সঁপিলোঁ—ইয়াক সংৰক্ষণ আৰু পালন কৰা।

Verse 16

नागराणां तु विप्राणां सोमेशपुरवासिनाम् । तस्मान्नाम मया दत्तं नागरादित्यमेव हि

সোমেশপুৰত বাস কৰা নাগৰ ব্ৰাহ্মণসকলৰ সৈতে ইয়াৰ সম্পৰ্ক থকাৰ বাবে, মই নিশ্চয়কৈ ইয়াৰ নাম ‘নাগৰাদিত্য’ দিছোঁ।

Verse 17

ब्राह्मणा ऊचुः । सर्वमेव करिष्यामो देवस्य परिपालनम् । यावन्मही च चंद्रार्कौ यावत्तिष्ठति सागरः । तावत्ते ह्यक्षया कीर्तिः स्थाने चास्मिन्भविष्यति

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে: “দেৱতাৰ ৰক্ষা আৰু পালনাৰ্থে আমি সকলো কৰিম—যিমান দিন ধৰণী, চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য থাকে, যিমান দিন সাগৰ স্থিৰ থাকে। তিমান দিন তোমাৰ কীৰ্তি অক্ষয় হৈ এই স্থানতেই স্থিত থাকিব।”

Verse 18

एवमुक्त्वा तु ते सर्वे नागरा द्विजपुंगवाः । राजापि तुष्टः प्रययौ तदा द्वारवतीं पुरीम्

এইদৰে কৈ তেওঁলোক সকলো নাগৰ, দ্বিজসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ, তাতৰ পৰা বিদায় ল’লে; আৰু ৰজাও সন্তুষ্ট হৈ তেতিয়াই দ্বাৰৱতী নগৰলৈ যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 19

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि तस्मिन्दृष्टे तु यत्फलम् । गोशतस्य प्रयागेषु सम्यग्दत्तस्य यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति नागरार्कस्य दर्शनात्

ঈশ্বৰে ক’লে: “শুনা, হে দেবী, মই তাৰ দর্শনৰ ফল ক’ম। প্ৰয়াগসমূহত বিধিপূৰ্বক একশ গৰু দান কৰিলে যি পুণ্য হয়, নাগৰাৰ্কৰ দর্শন কৰিলে সেই একে পুণ্য লাভ হয়।”

Verse 20

दारिद्र्यदुःखशोकार्त्तेः कोन्योस्ति हरणक्षमः । प्रभासे पावने क्षेत्रे मुक्त्वा नागरभास्करम्

দাৰিদ্ৰ্য, দুখ, শোক আৰু আৰ্তি হৰণ কৰিবলৈ নাগৰভাস্কৰৰ বাহিৰে আন কোন সক্ষম? বিশেষকৈ পাৱন প্ৰভাস ক্ষেত্ৰত।

Verse 21

बंधकुष्ठादिकं दुःखं ये भजंत्यल्पबुद्धयः । तत्र ते नैव जानंति वैद्यं नागरभास्करम्

অল্পবুদ্ধি যিসকলে বন্ধন, কুষ্ঠ আদি দুখ ভোগ কৰে, সিহঁতে সেই অৱস্থাতেই সত্য বৈদ্য নাগৰভাস্কৰক চিনিব নোৱাৰে।

Verse 22

स्नात्वा हिरण्यातोयेन यस्तं पूजयते नरः । कल्पकोटिसहस्राणि सूर्यलोके महीयते

যি নৰে ‘সুৱৰ্ণজল’ৰে স্নান কৰি তেঁওক পূজা কৰে, সি সহস্ৰ কোটি কল্প পৰ্যন্ত সূৰ্যলোকত মহিমান্বিত হয়।

Verse 23

शुक्लपक्षे तु सप्तम्यां यदा संक्रमते रविः । महाजया तदा ख्याता सप्तमी भास्करप्रिया

শুক্লপক্ষৰ সপ্তমীত যেতিয়া ৰবি সংক্ৰান্তি কৰে, তেতিয়া সেই সপ্তমী ‘মহাজয়া’ নামে খ্যাত হয়, ভাস্কৰৰ প্ৰিয়।

Verse 24

स्नानं दानं जपो होमः पितृदेवाभिपूजनम् । सर्वं कोटिगुणं प्रोक्तं भास्करस्यवचो यथा

স্নান, দান, জপ, হোম আৰু পিতৃ-দেৱ পূজন—এই সকলো ভাস্কৰৰ বচন অনুসাৰে কোটি গুণ পুণ্যফলদায়ক বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 25

एकं यो भोजयेत्तत्र ब्राह्मणं सूर्यसंनिधौ । कोटिभोज्यं कृतं तेन इत्याह भगवान्हरिः

যি তাত সূৰ্যদেৱৰ সন্নিধানত এজন ব্ৰাহ্মণক ভোজন কৰায়, তেনে জনে যেন কোটিজনক ভোজন কৰালে—এইদৰে ভগৱান হৰিয়ে ঘোষণা কৰে।

Verse 26

एतन्मया ते कथितं पुरा नोक्तं वरानने । यः शृणोति नरो भक्त्या स गच्छेद्भास्करं पदम्

এই কথা মই তোমাক ক’লোঁ, হে সুন্দৰ-মুখী, যি আগতে কোৱা হোৱা নাছিল। যি নৰ ভক্তিৰে শোনে, সি ভাস্কৰৰ ধামলৈ গমন কৰে।

Verse 27

सूर्यस्य देवि नामानि रहस्यानि शृणुश्व मे । अलं नामसहस्रेण पठस्वैनं शुभं स्तवम्

হে দেবী, সূৰ্যৰ গোপন নামসমূহ মোৰ পৰা শুনা। সহস্ৰ নামৰ প্ৰয়োজন নাই—এই শুভ স্তৱ পাঠ কৰা।

Verse 28

विकर्त्तनो विवस्वांश्च मार्त्तंडो भास्करो रविः । लोकप्रकाशकः श्रीमांल्लोकचक्षुर्ग्रहेश्वरः

বিকর্তন, বিবস্বান, মাৰ্তণ্ড, ভাস্কৰ, ৰবি—তেওঁ লোকসমূহৰ প্ৰকাশক, শ্ৰীমন্ত দীপ্তিমান, জগতৰ চকু, গ্ৰহসমূহৰ ঈশ্বৰ।

Verse 29

लोकसाक्षी त्रिलोकेशः कर्त्ता हर्त्ता तमिस्रहा । तपनस्तापनश्चैव शुचिः सप्ताश्ववाहनः

তেওঁ লোকসাক্ষী, ত্ৰিলোকেশ, কৰ্তা আৰু হৰ্তা, অন্ধকাৰ-নাশক; তাপন আৰু তপন, শুচি, আৰু সপ্ত অশ্ববাহন ৰথধাৰী।

Verse 30

गभस्तिहस्तो ब्रह्मा च सर्वदेवनमस्कृतः । एकविंशक इत्येष नागरार्कस्तवः स्मृतः

গভস্তিহস্ত আৰু ব্ৰহ্মা—যাক সকলো দেৱতাই নমস্কাৰ কৰে—এই স্তৱ ‘একবিংশক’ বুলি স্মৃত, অৰ্থাৎ নাগৰাৰ্ক-স্তৱ (নাগৰ সূৰ্য-স্তুতি)।

Verse 31

स्तवराज इति ख्यातः शरीरारोग्यवृद्धिदः

ই ‘স্তৱৰাজ’—স্তৱৰ ৰজা—বুলি খ্যাত; ই দেহৰ আৰোগ্য বৃদ্ধি কৰে আৰু ৰোগমুক্তি দান কৰে।

Verse 32

य एतेन महादेवि द्वे संध्येऽस्तमनोदये । नागरार्कं तु संस्तौति स लभेद्वांछितं फलम्

হে মহাদেৱী, যি কোনো এই (স্তৱ) লৈ দুয়োটা সন্ধ্যাত—সূৰ্যাস্ত আৰু সূৰ্যোদয়ত—নাগৰাৰ্কক স্তৱ কৰে, সি ইচ্ছিত ফল লাভ কৰে।

Verse 239

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये नागरार्कमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमो ऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশি হাজাৰ শ্লোক-সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যত ‘নাগৰাৰ্ক-মাহাত্ম্য বৰ্ণন’ নামৰ দু-শ উনচল্লিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।