
ঈশ্বৰে দেৱীক প্ৰভাসক্ষেত্ৰত জাঁবৱতী নদীৰ সৈতে জড়িত এক পুণ্যস্থানলৈ দৃষ্টি দিবলৈ কোৱে। পুৰাণ-পরম্পৰাত জাঁবৱতী বিষ্ণুৰ প্ৰিয় পত্নী হিচাপে স্মৰণীয়। সংলাপত জাঁবৱতীয়ে অৰ্জুনক বৰ্তমান ঘটনাৰ কথা সোধে; শোকাকুল অৰ্জুনে যাদৱবংশত হোৱা মহাবিপৰ্যয় বৰ্ণনা কৰে—বলদেৱ, সাত্যকি আদি প্ৰধান যাদৱৰ পতন আৰু সমগ্ৰ যাদৱসমাজৰ ভাঙনক তেওঁ নৈতিক-ঐতিহাসিক এক ডাঙৰ বিচ্ছেদ বুলি কয়। স্বামীৰ মৃত্যুসংবাদ শুনি জাঁবৱতীয়ে গঙ্গাতীৰত আত্মদাহ কৰে, চিতাভস্ম সংগ্ৰহ কৰে আৰু তাৰ পিছত অলৌকিক ৰূপান্তৰে নদীৰূপ ধৰি সাগৰৰ ফালে প্ৰবাহিত হয়। এইদৰে সেই জলধাৰা তীৰ্থৰূপে পবিত্ৰ হয়। ফলশ্ৰুতিত কোৱা হৈছে—ভক্তিভাৱে তাত স্নান কৰা নাৰীসকল আৰু তেওঁলোকৰ বংশৰ নাৰীসকল বৈধব্যদুঃখত নপৰে; আৰু পুৰুষ হওক বা নাৰী হওক, পূৰ্ণ প্ৰয়াসে তাত স্নান কৰিলে পৰম গতি লাভ কৰে।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र जांबवती नदी । पुरा जांबवतीनाम विष्णोर्या महिषीप्रिया । अपृच्छदर्जुनं साध्वी वद वार्तां कुरू द्वह
ঈশ্বৰ ক’লে: “তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, য’ত জাঁবৱতী নদী বৈ যায়, সেই ঠাইলৈ যাব লাগে। পূৰ্বে ‘জাঁবৱতী’ নামৰ সতী—বিষ্ণুৰ প্ৰিয় মহিষী—অৰ্জুনক সুধিছিল: ‘খবৰ ক’বা; সত্যকৈ, একো নলুকুৱাই বৰ্ণনা কৰা।’”
Verse 2
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा अर्जुनो निश्वसन्मुहुः । वाष्पगद्गदया वाचा इदं वचनमब्रवीत्
তাইৰ কথা শুনি অৰ্জুনে বাৰে বাৰে দীঘল নিশ্বাস এৰিলে; আৰু চকুপানীৰে গলা ৰুদ্ধ হোৱা কণ্ঠে এই বাক্য ক’লে।
Verse 3
बलदेवस्य वीरस्य सात्यकेश्च महात्मनः
(তেওঁ ক’লে) বীৰ বলদেৱৰ কথা, আৰু মহাত্মা সাত্যকীৰ কথাও।
Verse 4
अन्येषां यदुवीराणां पापकर्मातिनिर्घृणः । जिजीविषुरिह प्राप्तो वासुदेवनिराकृतः
আন আন যদুবীৰসকলৰ কথা—যিসকল পাপকর্মত লিপ্ত আৰু দয়াহীন। জীৱন আঁকোৱালি ধৰি বাঁচিব খুজি মই ইয়ালৈ আহিলোঁ, যেন বাসুদেৱে মোক ত্যাগ কৰিছে।
Verse 5
सा श्रुत्वा भर्तृनिधनमर्जुनाच्च महासती । गंगातीरे समुत्पाद्य पावकं पावकप्रभा । समुत्सृज्य महाकायं नदीभूत्वा विनिर्ययौ
অৰ্জুনৰ পৰা স্বামীৰ মৃত্যুৰ সংবাদ শুনি সেই মহাসতী—অগ্নিৰ দৰে দীপ্তিময়ী—গঙ্গাৰ তীৰত অগ্নি জ্বলাইলে। বৃহৎ দেহ ত্যাগ কৰি সি নদী হৈ বাহিৰলৈ গ’ল।
Verse 6
सा गृहीत्वा सती भर्तुर्भस्म सर्वं चितेस्तथा । प्रविष्टा सागरं देवि तदा जांबवती शुभा
সেই সতী নাৰীয়ে স্বামীৰ আৰু চিতাৰ সকলো ভস্ম গ্ৰহণ কৰি, হে দেবী, তেতিয়া সাগৰত প্ৰৱেশ কৰিলে; তদুপৰি সি শুভা জাঁবৱতী (নদী) হৈ উঠিল।
Verse 7
या नारी तत्र देवेशि भक्त्या स्नानं समाचरेत् । तदन्वयेपि काचित्स्त्री न वैधव्यमवाप्नुयात्
হে দেৱেশী, যি নাৰী তাত ভক্তিভাৱে স্নান কৰে, তাৰ বংশধাৰাতো কোনো স্ত্ৰী বৈধব্য দুখ নাপায়।
Verse 8
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत् । नरो वा यदि वा नारी प्राप्नोति परमां गतिम्
সেয়ে, সৰ্বপ্ৰযত্নে তাত স্নান কৰা উচিত। নৰ হওক বা নাৰী—সকলোয়ে পৰম গতি লাভ কৰে।
Verse 9
परित्यक्ता वयं भद्रे यादवैः सुमहात्मभिः
হে ভদ্ৰে, মহাত্মা যাদৱসকলে আমাক পৰিত্যাগ কৰিছে।