Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 46

Devanagari script

ये समाना इति द्वाभ्यामेतच्छ्राद्धं सपिण्डनम् । अमावास्यां तु यच्छ्राद्धं तत्पार्वणमुदाहृतम्

Transliteration

ye samānā iti dvābhyāmetacchrāddhaṃ sapiṇḍanam | amāvāsyāṃ tu yacchrāddhaṃ tatpārvaṇamudāhṛtam

Translation

‘য়ে সমানা…’ বুলি আৰম্ভ হোৱা দুটা মন্ত্র-পংক্তিৰ দ্বাৰা যি শ্ৰাদ্ধ সপিণ্ডন (পিতৃসমূহক পিণ্ড-অৰ্পণত একত্ৰ কৰা) ৰ সৈতে যুক্ত, সেয়া সূচিত। আৰু অমাৱস্যাৰ দিনা যি শ্ৰাদ্ধ কৰা হয়, তাক ‘পাৰ্বণ-শ্ৰাদ্ধ’ বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय

• समाना: equal/same
• समाना: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/इत्यर्थक-निपात (quotative particle)

• द्वाभ्याम्: by two (words/verses)
• द्वाभ्याम्: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), द्विवचन; संख्यावाचक

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सपिण्डनम्: the sapiṇḍana (rite of joining into the piṇḍa lineage)
• सपिण्डनम्: Visheshya-Predicate (Predicate noun/विधेय)
• Type: Noun
• Root: स + पिण्डन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष/सह-सम्बन्धः (पिण्डनं सह)

• अमावास्याम्: on the new-moon day
• अमावास्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अमावास्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देश

• पार्वणम्: the pārvaṇa (new-moon/fortnightly śrāddha)
• पार्वणम्: Visheshya-Predicate (Predicate noun/विधेय)
• Type: Noun
• Root: पार्वण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उदाहृतम्: is stated/declared
• उदाहृतम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद् + आ + हृ (धातु) → उदाहृत (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Night-to-dawn amāvāsyā setting at a tīrtha: the yajamāna and priest recite ‘ye samānā…’ while offering piṇḍas; a subtle ancestral presence is suggested; lamps flicker near water’s edge.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ancestral rites are not generic; specific śrāddhas have specific liturgical markers and timings, preserving correctness and reverence toward the Pitṛs.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within the Prabhāsakṣetra-māhātmya, tying orthodox Pitṛ-dharma to the sanctified landscape of Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Sapiṇḍana-śrāddha is identified via the “ye samānā…” mantras; śrāddha done on Amāvasyā is defined as pārvaṇa-śrāddha.