Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 76

Devanagari script

इत्येवं कथितं देवि रामेश्वरमहोदयम् । यच्छ्रुत्वा मानवः सम्यक्छ्रद्धावान्प्राप्नुयाद्दिवम्

Transliteration

ityevaṃ kathitaṃ devi rāmeśvaramahodayam | yacchrutvā mānavaḥ samyakchraddhāvānprāpnuyāddivam

Translation

এইদৰে, হে দেৱী, ৰামেশ্বৰৰ মহামহিমা বৰ্ণনা কৰা হ’ল। যি মানুহে ইয়াক যথাযথভাৱে শ্ৰদ্ধাৰে শুনে, সি স্বৰ্গ লাভ কৰে।

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-निपात (quotative)

• एवम्: in this way
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb)

• कथितम्: has been told
• कथितम्: Kriya (Predicative/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: कथ् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• रामेश्वरमहोदयम्: the great glory of Rāmeśvara
• रामेश्वरमहोदयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रामेश्वर (प्रातिपदिक) + महोदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (रामेश्वरस्य महोदयम् = the great glory/benefit of Rāmeśvara)

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम (relative)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + क्त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund) ‘having heard’

• मानवः: a man
• मानवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• श्रद्धावान्: faithful
• श्रद्धावान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक) + वत् (मतुप्/वतुप्-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वतुप्-प्रत्ययान्त विशेषण (possessing faith)

• प्राप्नुयात्: would attain
• प्राप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• दिवम्: heaven
• दिवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāmeśvara (Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A sage-like narrator reciting the Rāmeśvara glory to Devī; listeners seated with folded hands; a subtle vision of a radiant heavenly path above, indicating ‘divam’.

Characters & Entities

• Devī
• Rāmeśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śravaṇa (devout listening) to tīrtha-māhātmya itself becomes a meritorious spiritual practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāmeśvara in Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Hearing the māhātmya with śraddhā (faith) is presented as a merit-bearing observance (phalaśruti).