Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 83
Devanagari script
इषेत्वेति च मन्त्रेण उत्तमांगं सदार्चयेत् । अग्निमीऌएति मन्त्रेण पूजयेद्दक्षिणं करम्
Transliteration
iṣetveti ca mantreṇa uttamāṃgaṃ sadārcayet | agnimīḷeti mantreṇa pūjayeddakṣiṇaṃ karam
Translation
“‘ইষেত্ব…’ মন্ত্ৰে সদায় উত্তমাঙ্গ (শিৰ) অর্চনা কৰিব। ‘অগ্নিমীঌে…’ মন্ত্ৰে দক্ষিণ হাত পূজা কৰিব।”
Word by Word
इषेत्वेति“iṣetva” (as the mantra)
इषेत्वेति:
Sambandha (Quotation marker context)
TypeIndeclinable
Rootइषेत्व (मन्त्र-पद/उद्धृत-शब्द)
Formइति-समाप्ति सहितं मन्त्र-उद्धरणम् (quoted mantra phrase)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
मन्त्रेणwith the mantra
मन्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
उत्तमाङ्गम्the head (best limb)
उत्तमाङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउत्तम + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः—उत्तमम् अङ्गम् (कर्मधारय)
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Prescriptive action/विधि)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अग्निमीळेति“agnim īḷe” (as the mantra)
अग्निमीळेति:
Sambandha (Quotation marker context)
TypeIndeclinable
Rootअग्निमीळे (मन्त्र-पद/उद्धृत-शब्द)
Formइति-समाप्ति सहितं मन्त्र-उद्धरणम्
मन्त्रेणwith the mantra
मन्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Prescriptive action/विधि)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
दक्षिणम्right
दक्षिणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
करम्hand
करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
Speaker
Īśvara (Śiva)
Characters & Entities
Ī
Īśvara (Śiva)B
Bhāskara (implied as the worshipped deity)FAQs
Pūjā becomes structured and sanctified when each limb is honored with appropriate mantra-recitation.
Prabhāsa-kṣetra, where Sūrya worship is detailed as a meritorious practice.
Aṅga-pūjā: worship the head with ‘iṣetv…’ and the right hand with ‘agnim īḷe…’.