Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 132
Devanagari script
सुखासीनस्ततः पश्येद्रवेरभिमुखे स्थितः । एकं सिद्धार्थकं कृत्वा हस्ते पानीयसंयुतम्
Transliteration
sukhāsīnastataḥ paśyedraverabhimukhe sthitaḥ | ekaṃ siddhārthakaṃ kṛtvā haste pānīyasaṃyutam
Translation
তাৰ পাছত সুখে বহি, সূৰ্যৰ সন্মুখে মুখ কৰি চাব। এটা সিদ্ধাৰ্থক (বগা সৰিষাৰ দানা) পানীৰ সৈতে সাজি হাতত ধৰি ৰাখিব।
Word by Word
सुखासीनःseated comfortably
सुखासीनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुख (प्रातिपदिक) + आसीन (कृदन्त-प्रातिपदिक, √आस् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—सुखेन आसीनः (तृतीया-तत्पुरुष); कृदन्तः—क्त (past participle)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/अपादान-अव्यय (then/from there)
पश्येत्should see / should look
पश्येत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formविधिलिङ् (injunctive/optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
रवेःof the Sun
रवेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
अभिमुखेfacing / in front
अभिमुखे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअभिमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘in front/face-to-face’
स्थितःstanding / positioned
स्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्तः—क्त (past participle)
एकम्one
एकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्—सिद्धार्थकम्
सिद्धार्थकम्white mustard seed (siddhārthaka)
सिद्धार्थकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक) + अर्थक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—सिद्धः अर्थः यस्य/सिद्धार्थकः (कर्मधारय; अर्थे ‘white mustard seed’)
कृत्वाhaving taken/made
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
हस्तेin the hand
हस्ते:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
पानीयसंयुतम्accompanied with water
पानीयसंयुतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपानीय (प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त-प्रातिपदिक, √युज् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—पानीयेन संयुतम् (तृतीया-तत्पुरुष); कृदन्तः—क्त (past participle)
Speaker
Skanda (deduced from Prabhāsakṣetramāhātmya dialogue style)
Characters & Entities
R
Ravi (Sūrya)A
ArkasthalaS
siddhārthaka (mustard seed)W
water (pānīya)FAQs
Reverence becomes embodied through disciplined posture, orientation, and simple ritual implements.
Arkasthala at Prabhāsa-kṣetra, approached through a Sun-facing observance.
Sit comfortably facing the Sun, and hold water with a siddhārthaka (mustard seed) as part of the rite.