Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

प्रोक्ता भवद्भि र्यज्ञेऽस्मिन्ननुगृह्योऽस्मि सर्वदा । पत्नी ममेयं गायत्री यज्ञेऽस्मिन्ननुगृह्यताम्

proktā bhavadbhi ryajñe'sminnanugṛhyo'smi sarvadā | patnī mameyaṃ gāyatrī yajñe'sminnanugṛhyatām

এই যজ্ঞত আপোনালোকৰ দ্বাৰা যি বাক্য কোৱা আৰু বিধান দিয়া হ’ল, তাতে মই সদায় অনুগৃহীত। এইগৰাকী মোৰ পত্নী গায়ত্ৰী—এই যজ্ঞত তাকো কৃপাপূৰ্বক গ্ৰহণ কৰা হওক।

प्रोक्ताः(you) have been told/addressed
प्रोक्ताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त) ‘प्रोक्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘(you all) have been addressed/said’ → भावे/कर्मणि प्रयोगः
भवद्भिःby you (all)
भवद्भिः:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अनुगृह्यःto be favored/blessed
अनुगृह्यः:
Kriya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootअनु√ग्रह् (धातु) + यत् (कृदन्त/gerundive)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/यत्) ‘अनुगृह्य’ = ‘to be favored’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषणम् (अहम्)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष? (actually उत्तमपुरुष/1st person), एकवचन; परस्मैपद
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
पत्नीwife
पत्नी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
इयम्this (she)
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गायत्रीGāyatrī
गायत्री:
Samana-adhikarana (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootगायत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पत्नी-सम्बन्धे नाम
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अनुगृह्यताम्let (her) be blessed/favored
अनुगृह्यताम्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु√ग्रह् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः—‘let (her) be favored’

Brahmā (most consistent with ‘my wife is Gāyatrī’ within the preceding consecration/marriage context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Inside a consecrated yajña-maṇḍapa at Prabhāsa, Brahmā addresses the assembled ṛtviks, expressing gratitude and formally presenting his wife Gāyatrī for acceptance into the rite; fire-altar glows, ladles and kuśa arranged, priests attentive.

B
Brahmā
G
Gāyatrī
Y
Yajña

FAQs

A yajña becomes complete through śakti and sanctified partnership; grace (anugraha) is central to spiritual fruition.

Prabhāsa-kṣetra, where Gāyatrī’s acceptance in the yajña is narrated as a sacred, place-linked event.

The formal acceptance of the patnī (wife) into the yajña—patnī-saṃyoga as a condition of ritual completeness.