Adhyaya 153

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि हिरण्येश्वरमुत्तमम् । ब्रह्मकुण्डस्य वायव्ये धनुषां द्वितये स्थितम्

ঈশ্বৰে ক’লে: “তেতিয়া, হে মহাদেৱী, ব্ৰহ্মকুণ্ডৰ বায়ব্য (উত্তৰ-পশ্চিম) দিশত, দুটা ধনুৰ দূৰত অৱস্থিত উত্তম হিৰণ্যেশ্বৰলৈ গমন কৰা উচিত।”

Verse 2

सर्वपापप्रशमनं दारिद्र्यौघविनाशनम् । कृतस्मराच्च परतो ह्यग्नितीर्थाच्च पूर्वतः

ই সকলো পাপ শান্ত কৰে আৰু দাৰিদ্ৰ্যৰ ঢল ধ্বংস কৰে; কৃতস্মৰাৰ পশ্চিমে আৰু অগ্নিতীৰ্থৰ পূৰ্বে অৱস্থিত।

Verse 3

यमेश्वराच्च नैरृत्ये समुद्रस्योत्तरे तथा । तस्य लिंगस्य प्राग्भागे ब्रह्मा तेपे महत्तपः । आराधयामास तदा देवदेवं त्रिलोचनम्

যমেশ্বৰৰ নৈঋত্য (দক্ষিণ-পশ্চিম) দিশত আৰু সাগৰৰ উত্তৰে; সেই লিঙ্গৰ পূৰ্ব ভাগত ব্ৰহ্মাই মহাতপস্যা কৰিলে আৰু তেতিয়া দেৱদেৱ ত্ৰিলোচন প্ৰভুক আৰাধনা কৰিলে।

Verse 4

ततस्तुष्टो महादेवो ब्रह्मन्ब्रूहि वरो मम

তেতিয়া সন্তুষ্ট হৈ মহাদেৱে ক’লে: “হে ব্ৰাহ্মণ, কোৱা—মোৰ পৰা তোমাৰ বৰ দান কৰা হ’ল।”

Verse 5

ब्रह्मोवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव याज यामीति मे मतिः । स्थानं च यन्महापुण्यं तन्ममाख्यातुमर्हसि

ব্ৰহ্মাই ক’লে: “হে দেৱ, যদি তুমি মোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হোৱা, তেন্তে মোৰ ইচ্ছা—মই যজ্ঞ কৰোঁ। আৰু যি মহাপুণ্য স্থান, সেয়া মোক প্ৰকাশ কৰি ক’বলৈ তুমি যোগ্য।”

Verse 6

ईश्वर उवाच । कृतस्मराद्ब्रह्मकुंडं यमेशात्सागरावधि । एतदंतरमासाद्य पापी चापि विमुच्यते

ঈশ্বৰে ক’লে: কৃতস্মৰা পৰা ব্ৰহ্মকুণ্ডলৈ, আৰু যমেশ্বৰ পৰা সাগৰৰ তীৰলৈ—এই পবিত্ৰ মধ্যভূমিত যি আহি অৱস্থান কৰে, সি পাপী হলেও পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 7

वहेद्विषुवती तत्र सदा पुण्यात्मनां नृणाम् । यत्र तत्र कुरु विभो मनसा ते यथेप्सितम्

তাত বিষুৱতী নদী সদায় পুণ্যাত্মা নৰসকলৰ বাবে বোৱাই থাকক। হে বিভো, য’তে ইচ্ছা ত’তে, তোমাৰ মনৰ অভিপ্ৰায় অনুসাৰে কৰ।

Verse 8

इत्युक्तः स तदा ब्रह्मा प्रारेभे यज्ञमुत्तमम्

এইদৰে কোৱা হোৱাত, ব্ৰহ্মাই তেতিয়াই উত্তম যজ্ঞ আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 9

ततो भागार्थिनो देवा इन्द्राद्यास्तत्र चागताः । ऋषयो भागकामास्तु सर्वे तत्र समागताः

তাৰ পাছত ভাগ বিচৰা দেৱতা—ইন্দ্ৰ আদি—তাত আহিল। ভাগ কামনা কৰা সকলো ঋষিও তাত একেলগে সমবেত হ’ল।

Verse 10

ततो यज्ञागतेभ्यः स दक्षिणामददात्पुनः । ततोऽथ दक्षिणा क्षीणा दीयमाना यशस्विनि

তাৰ পাছত যজ্ঞলৈ অহাসকলক তেওঁ পুনৰ দক্ষিণা দান কৰিলে। হে যশস্বিনী, দিয়া দিয়া কৰি দক্ষিণা ক্ষয় হৈ গ’ল।

Verse 11

ततोब्रह्मा बहूद्विग्नो दध्यौ वै मनसा तदा । बद्धाञ्जलिपुटो भूत्वा इदं वचनमब्रवीत्

তেতিয়া অতি উদ্বিগ্ন ব্ৰহ্মাই মনে মনে ধ্যান কৰিলে। পাছত অঞ্জলি জোৰি ভক্তিভাৱে এই বাক্য ক’লে।

Verse 12

भगवन्वै विरूपाक्ष क्रतुर्नैव समाप्यते । दक्षिणाहै न्यतो देव न याति परिपूर्णताम्

হে ভগৱান, হে বিৰূপাক্ষ! এই ক্ৰতু (যজ্ঞ) সম্পূৰ্ণ নহয়। দক্ষিণা নথকাৰণে, হে দেৱ, ই পূৰ্ণ সিদ্ধি নাপায়।

Verse 13

दक्षिणासहिताः सर्वे यथा यांति तथा कुरु । पितामहवचः श्रुत्वा कृत्वा ध्यानं तदा मया

সকলোকে যেন দক্ষিণাসহ বিদায় দিয়া যায়, তেনেকৈ কৰ। পিতামহৰ বাক্য শুনি, মই তেতিয়া ধ্যান কৰি সমাধিস্থ হ’লোঁ।

Verse 14

स्मृता सरस्वती देवी देवानां हितकाम्यया । आगता सा महापुण्या उक्ता देवी मया तदा

দেৱতাসকলৰ মঙ্গল কামনাৰে সৰস্বতী দেৱীক স্মৰণ কৰা হ’ল। সেই মহাপুণ্যৱতী দেৱী উপস্থিত হ’ল; তেতিয়া মই দেৱীক সম্বোধন কৰিলোঁ।

Verse 15

पद्मयोनेर्धनं क्षीणं क्रतुर्वै न समाप्यते । तस्मान्मम प्रसादेन भव काञ्चनवाहिनी

পদ্মযোনি (ব্ৰহ্মা)ৰ ধন ক্ষয় হ’ল, সেয়ে যজ্ঞ সম্পূৰ্ণ নহয়। সুতৰাং মোৰ প্ৰসাদে তুমি কাঞ্চনবাহিনী হওঁক—সোনাৰ ধাৰা বহোৱা।

Verse 16

सरस्वत्यास्ततः स्रोत उत्थितं पश्चिमामुखम् । काञ्चनानां तु पद्मानि उच्छ्रितानि सहस्रशः

তেতিয়া সৰস্বতীৰ পৰা এক সোঁত উদ্ভৱ হ’ল, পশ্চিমমুখে ববাহিত; আৰু সহস্ৰে সহস্ৰে কাঁচনৰ পদ্ম উচ্ছ্ৰিত হৈ উজলি উঠিল।

Verse 17

काञ्चनेन प्रवाहेण तोयं सारस्वतं शुभम् । दैत्यसूदनमासाद्य अग्नितीर्थावधि प्रिये । पूरयामास पद्मैश्च कोटिशश्च समंततः

কাঁচনৰ প্ৰবাহেৰে সৰস্বতীৰ শুভ জল ববাহিত হ’ল। হে প্ৰিয়ে, দৈত্যসূদনলৈ গৈ অগ্নিতীৰ্থ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হৈ, চাৰিওফালে কোটি কোটি পদ্মেৰে অঞ্চল ভৰাই তুলিলে।

Verse 18

काञ्चनानि तु तान्येव दत्त्वा विप्रेषु दक्षिणाम् । यज्ञं निर्वर्तयामास हृष्टो ब्रह्मा द्विजैः सह

সেই কাঁচনসমূহকেই দক্ষিণা ৰূপে বিপ্ৰসকলক দান কৰি, হৃষ্টচিত্ত ব্ৰহ্মাই দ্বিজ পুৰোহিতসকলৰ সৈতে যজ্ঞ সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 19

शेषाणि यानि पद्मानि तानि निःक्षिप्य भूतले । तदूर्ध्वं स्थापयामास लिगं तु कनके श्वरम्

যি কাঁচনৰ পদ্ম অৱশিষ্ট আছিল, সেয়া ভূপৃষ্ঠত নিক্ষেপ কৰি; তাৰ ওপৰত কনকেশ্বৰ নামেৰে খ্যাত লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে।

Verse 20

तत्र लिंगं प्रतिष्ठाप्य सर्वदेवनमस्कृतम् । ऋषिभ्यो दक्षिणां प्रादादेकैकस्य यथाक्रमम् । काञ्चनानां च पद्मानां प्रत्येकमयुतं ददौ

তাত সকলো দেৱতাই নমস্কৃত লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰি, ঋষিসকলক যথাক্ৰমে একে একে দক্ষিণা প্ৰদান কৰিলে। আৰু প্ৰতিজনক কাঁচনৰ পদ্ম দহ হাজাৰকৈ দান কৰিলে।

Verse 21

ततः शेषाणि पद्मानि निहितानि धरातले । ब्रह्मकुण्डस्य मध्ये तु नापुण्यो लभते नरः

তাৰ পাছত অৱশিষ্ট পদ্মসমূহ ধৰণীত স্থাপন কৰা হ’ল। কিন্তু ব্ৰহ্মকুণ্ডৰ মধ্যভাগত অপুণ্য লোক কোনো ফল বা অধিকাৰ লাভ নকৰে।

Verse 22

तत्कुण्डतोयमद्यापि नानावर्णं प्रदृश्यते । तत्राधः पद्मसंयोगान्नीरं स्वर्णायते क्षणात्

সেই কুণ্ডৰ জল আজিও নানা বৰ্ণে দেখা যায়। তাত তলৰ পদ্মশয্যাৰ সংযোগত পানী ক্ষণতে সোণালী হৈ উঠে।

Verse 23

हिरण्मयानि पद्मानि अधः कृत्वा प्रजापतिः । लिंगमूर्ध्वं प्रतिष्ठाप्य स्वयं पूजितवांस्तदा । हिरण्यकमलैर्दिव्यैर्हिरण्येशस्ततोऽभवत्

প্ৰজাপতিয়ে তলত সোণময় পদ্মসমূহ সজাই দিলে; আৰু লিঙ্গক ঊৰ্ধ্বমুখে প্ৰতিষ্ঠা কৰি সেই সময়ত নিজেই পূজা কৰিলে। তেতিয়া সেই দিৱ্য সোণালী পদ্মৰ বলত প্ৰভু ‘হিৰণ্যেশ’ নামে খ্যাত হ’ল।

Verse 24

सर्वपापप्रशमनं तथा दारिद्र्यनाशनम् । दृष्ट्वा हिरण्मयेशानं सर्वपापैः प्रमुच्यते

ই সকলো পাপ শান্ত কৰে আৰু দাৰিদ্ৰ্য নাশ কৰে। হিৰণ্ময়েশানক কেৱল দৰ্শন কৰিলেই মানুহ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 25

माघ मासे चतुर्दश्यां यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । पूजितं तेन सकलं ब्रह्माण्डं सचराचरम्

মাঘ মাহৰ চতুৰ্দশীত যিয়ে সেই লিঙ্গক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰে, তাৰ দ্বাৰা সমগ্ৰ ব্ৰহ্মাণ্ড—চৰ অচৰসহ—যেন পূজিত হয়।

Verse 26

सर्वदानानि दत्तानि सर्वे देवाश्च तोषिताः । ब्रह्माण्डं तेन दत्तं स्याद्येन तल्लिंगमर्चितम्

যিজনে সেই লিঙ্গৰ পূজা-অৰ্চনা কৰে, তেওঁৰ দ্বাৰা যেন সকলো দান দিয়া হ’ল আৰু সকলো দেৱতা সন্তুষ্ট হ’ল; যেন তেওঁ সমগ্ৰ ব্ৰহ্মাণ্ড দান কৰিলে।

Verse 27

एतन्मया ते कथितं स्नेहेन वरवर्णिनि । न कस्यचिन्मयाऽख्यातं महागोप्यं वरानने

হে সুন্দৰ বৰ্ণিনী, স্নেহবশত মই তোমাক এই কথা ক’লোঁ; হে সুন্দৰাননে, এই মহাগোপ্য ৰহস্য মই আন কাকো কোৱা নাই।

Verse 28

य इदं शृयुयाद्भक्त्या पठेद्वा भक्तिसंयुतः । स गच्छेद्देवलोकं तु मुक्तः सर्वैस्तु पातकैः

যিজনে ভক্তিৰে এই কথা শুনে, অথবা ভক্তিসংযুক্ত হৈ পাঠ কৰে, তেওঁ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ দেৱলোকলৈ গমন কৰে।

Verse 29

इति ते चातिविख्याताः पवित्राः पञ्च भैरवाः । ब्रह्मकुण्डसमीपस्थाः कथितास्तव सुन्दरि

এইদৰে, হে সুন্দৰী, ব্ৰহ্মকুণ্ডৰ ওচৰত অৱস্থিত অতি-বিখ্যাত আৰু পবিত্ৰকাৰী পঞ্চ ভৈৰৱৰ কথা মই তোমাক ক’লোঁ।

Verse 153

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मकुण्डमाहात्म्ये हिरण्येश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिपञ्चाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে পবিত্ৰ শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণত—একাশীতিসাহস্ৰ শ্লোকসম্বলিত সংহিতাৰ অন্তৰ্গত—সপ্তম প্ৰভাস খণ্ডৰ প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ ব্ৰহ্মকুণ্ড-মাহাত্ম্যত ‘হিৰণ্যেশ্বৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা’ নামক একশ ত্ৰিপঞ্চাশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।