Adhyaya 14

Verse 1

देव्युवाच । यदेतद्भवता प्रोक्तं माहात्म्यं सूर्यदैवतम् । तन्मे विस्तरतो ब्रूहि देवदेव जगत्पते

দেৱীয়ে ক’লে: “হে দেৱদেৱ, হে জগত্পতি! আপুনি যি সূৰ্যদেৱতাৰ মাহাত্ম্য কৈছে, সেয়া মোক বিস্তাৰকৈ কওক।”

Verse 2

कथमर्कस्थलो भूतः प्रभासक्षेत्रभूषणः । पूजनीयो महादेवः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

মহাদেৱ কেনেকৈ ‘অৰ্কস্থল’—প্ৰভাসক্ষেত্ৰৰ ভূষণ—হ’ল? আৰু যিসকলে বিধিপূৰ্বক তীৰ্থযাত্ৰাৰ সত্য ফল কামনা কৰে, তেওঁলোকৰ বাবে তেওঁ কিয় পূজনীয়?

Verse 3

के मंत्राः किं विधानं तु केषु पर्वसु पूजयेत् । जैगीषव्येश्वरो भूत्वा ह्यभूत्सिद्धेश्वरः कथम् । तन्मे कथय देवेश विस्तरात्सर्वमेव हि

কোন কোন মন্ত্ৰ, কি বিধান, আৰু কোন কোন পবিত্ৰ পৰ্বত তেওঁক পূজিব লাগে? আৰু প্ৰভু জৈগীষব্যেশ্বৰ নামে পৰিচিত হৈ কেনেকৈ সিদ্ধেশ্বৰ হ’ল? হে দেৱেশ, এই সকলো মোক বিস্তাৰকৈ কওক।

Verse 4

पाताले विवरं तत्र योगिन्यस्तत्र किं पुरा । तथा मातृगणश्चैव कथमेतदभूत्पुरा

আৰু পূৰ্বকালত তাত পাতাললৈ যোৱা সেই বিবৰ কেনেকুৱা আছিল? তাত থকা যোগিনীবোৰ কোন আছিল, আৰু মাতৃগণৰ সমূহো—এই সকলো আগতে কেনেকৈ ঘটিল?

Verse 5

एतत्सर्वमशेषेण दयां कृत्वा जगत्पते । ममाचक्ष्व विरूपाक्ष यद्यहं ते प्रिया हर

হে জগত্পতি, দয়া কৰি এই সকলো একো নাছাড়ি মোক কওক। হে বিরূপাক্ষ, হে হৰ! যদি মই আপোনাৰ প্ৰিয়া হওঁ, তেন্তে মোক ইয়াক ব্যাখ্যা কৰক।

Verse 6

ईश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि कथयामि समासतः । सिद्धेश्वरो ह्यभूद्येन जैगीषव्येश्वरो हरः

ঈশ্বৰে ক’লে: হে দেবী, তুমি সুধা প্ৰশ্ন কৰিলা। মই সংক্ষেপে ক’ম—যি হৰ জৈগীষব্যেশ্বৰ নামে খ্যাত আছিল, তেওঁ কেনেকৈ সিদ্ধেশ্বৰ হ’ল।

Verse 7

पूजाविधानं विस्तीर्य तन्मे निगदतः शृणु । आसीदस्मिन्कृते देवि सर्व ज्ञानविशारदः

পূজাৰ বিধান বিস্তাৰে ক’ম, মোৰ কথন শুনা। হে দেবী, এই কৃতযুগত ইয়াত এজন আছিল, যি সকলো জ্ঞানত নিপুণ আছিল।

Verse 8

पुत्रः शतकलाकस्य जैगीषव्य इति श्रुतः । प्रभासक्षेत्रमासाद्य स चक्रे दुश्चरं तपः

তেওঁ শতকলাকৰ পুত্ৰ, জৈগীষব্য নামে খ্যাত আছিল। প্ৰভাসক্ষেত্ৰত উপস্থিত হৈ তেওঁ অতি দুৰূহ তপস্যা কৰিলে।

Verse 9

अतिष्ठद्वायुभक्षश्च वर्षाणां शतकं किल । अम्बुभक्षः सहस्रं तु शाकाहारोऽयुतं तथा

কথিত আছে, তেওঁ শত বছৰ কেৱল বায়ুভক্ষণ কৰি থাকিল; তাৰ পিছত হাজাৰ বছৰ অম্বুভক্ষণ; আৰু তেনেদৰে দহ হাজাৰ বছৰ শাকাহাৰে জীৱন ধাৰণ কৰিলে।

Verse 10

चांद्रायणसहस्रं च कृतं सांतपनं पुनः । शोषयित्वा मिताहारो दिग्वासाः समपद्यत

তেওঁ সহস্ৰ চাঁদ্ৰায়ণ ব্ৰত পালন কৰিলে, আৰু পুনৰ সান্তপন প্ৰায়শ্চিত্তও কৰিলে। দেহ শুষ্ক কৰি, মিতাহাৰে জীৱন ধৰি, তেওঁ দিগ্বাসা—দিশাকেই বস্ত্ৰ কৰি—থাকিবলৈ ধৰিলে।

Verse 11

पूर्वे कल्पे स्वयं भूतं महोदयमिति श्रुतम् । स लिंगं देवदेवस्य प्रतिष्ठाप्यार्चयन्नपि

পূৰ্বৰ এক কল্পত স্বয়ম্ভূ ‘মহোদয়’ নামে প্ৰসিদ্ধ এক লিঙ্গ আছিল বুলি শ্ৰুত। তেওঁ দেৱদেৱ মহাদেৱৰ সেই লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰি তাত আৰাধনাও কৰিলে।

Verse 12

भस्मशायी भस्मदिग्धो नृत्त गीतैरतोषयत् । जपेन वृषनादैश्च तपसा भावितः शुचिः

ভস্মৰ ওপৰত শুই আৰু ভস্মে লেপিত হৈ, তেওঁ নৃত্য-গীতেৰে প্ৰভুক সন্তুষ্ট কৰিলে। জপ, বৈদিক নাদৰ উচ্চাৰণ আৰু তপস্যাৰে ভাবিত হৈ তেওঁ অন্তৰত শুচি-শুদ্ধ হ’ল।

Verse 13

तमेवं तोषयाणं तु भक्त्या परमया युतम् । भगवांश्च तमभ्येत्य इदं वचनमब्रवीत्

তেওঁক এইদৰে প্ৰভুক সন্তুষ্ট কৰাত নিমগ্ন, পৰম ভক্তিযুক্ত দেখি, ভগৱানে তেওঁৰ ওচৰলৈ আহি এই বাক্য ক’লে।

Verse 14

जैगीषव्य महाबुद्धे पश्य मां दिव्यचक्षुषा । तुष्टोऽस्मि वरदश्चाहं ब्रूहि यत्ते मनोगतम्

“হে জৈগীষব্য, মহাবুদ্ধি মহাত্মা! দিব্যচক্ষুৰে মোক চোৱা। মই সন্তুষ্ট, আৰু মই বৰদাতা; তোমাৰ মনত যি আছে, কোৱা।”

Verse 15

स एवमुक्तो देवेन देवं दृष्ट्वा त्रिलोचनम् । प्रणम्य शिरसा पादाविदं वचनमब्रवीत्

দেৱৰ এই বাক্য শুনি, তেওঁ ত্ৰিনয়ন দেৱক দৰ্শন কৰিলে। প্ৰভুৰ চৰণত মূৰ নোৱাই প্ৰণাম কৰি, তেওঁ এই বাক্য ক’লে।

Verse 16

जैगीषव्य उवाच । भगवन्देवदेवेश मम तुष्टो यदि प्रभो । ज्ञानयोगं हि मे देहि यः संसारनिकृन्तनम्

জৈগীষব্য ক’লে: হে ভগৱান, দেৱদেৱেশ, যদি প্ৰভু তুমি মোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হোৱা, তেন্তে মোক জ্ঞান-যোগ দান কৰা, যি সংসাৰৰ বন্ধন ছিন্ন কৰে।

Verse 17

भगवन्नान्यदिच्छामि योगात्परतरं हितम् । त्वयि भक्तिश्च नित्यं मे देव्यां स्कन्दे गणेश्वरे

হে ভগৱান, মই আন একো নুচাওঁ—এই যোগতকৈ উচ্চ হিত নাই। আৰু তোমাত, লগতে দেৱী, স্কন্দ আৰু গণেশ্বৰলৈ মোৰ নিত্য ভক্তি থাকক।

Verse 18

न च व्याधिभयं भूयान्न च तेजोऽपमानता । अनुत्सेकं तथा क्षांतिं दमं शममथापि च

আৰু ৰোগৰ ভয় নাথাকক, নতুবা আধ্যাত্মিক তেজ হ্ৰাস নাহওক; মোক বিনয়, ক্ষমা, ইন্দ্ৰিয়-দমন আৰু মনৰ শান্তিও দান কৰা।

Verse 19

एतान्वरान्महादेव त्वदिच्छामि त्रिलोचन

হে মহাদেৱ, হে ত্ৰিলোচন, তোমাৰ পৰা মই এই বৰসমূহেই বিচাৰোঁ।

Verse 20

ईश्वर उवाच । अजरश्चामरश्चैव सर्वशोकविवर्जितः । महायोगी महावीर्यो योगैश्वर्यसमन्वितः

ঈশ্বৰে ক’লে: তুমি জৰা-মৃত্যুৰ পৰা মুক্ত হ’বা আৰু সকলো শোকৰ পৰা অস্পৰ্শিত থাকিবা; তুমি মহাযোগী, মহাবীৰ্যৱান, আৰু যোগৈশ্বৰ্যৰে সমন্বিত হ’বা।

Verse 21

प्रभावाच्चास्य क्षेत्रस्य गुह्यस्य मम शाश्वतम् । योगाष्टगुणमैश्वर्यं प्राप्स्यसे परमं महत्

এই গুহ্য আৰু মোৰ সনাতন পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ প্ৰভাৱত তুমি অষ্টগুণ-সমন্বিত যোগৈশ্বৰ্য, পৰম আৰু মহৎ, লাভ কৰিবা।

Verse 22

भविष्यसि मुनिश्रेष्ठ योगाचार्यः सुविश्रुतः

হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, তুমি যোগৰ সুপ্ৰসিদ্ধ আচার্য হ’বা; তোমাৰ খ্যাতি দিশে-দিশে বিস্তাৰ পাব।

Verse 23

यश्चेदं त्वत्कृतं लिगं नियमेनार्चयिष्यति । सर्वपापविनिर्मुक्तो योगं दिव्यमवाप्स्यति

আৰু যি কোনোবাই নিয়ম-ৱ্ৰত পালন কৰি, তোমাৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত এই লিঙ্গক বিধিপূৰ্বক অৰ্চনা কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ দিব্য যোগ লাভ কৰিব।

Verse 24

जैगीषव्यगुहां चेमां प्राप्य योगं करोति यः । स सप्तरात्राद्युक्तात्मा संसारं संतरिष्यति

যি কোনোবাই এই জৈগীষব্য গুহালৈ আহি যোগ সাধনা কৰে, সি সাত ৰাতি পৰ্যন্তো আত্মা সংযত কৰি সংসাৰ সাগৰ পাৰ হ’ব।

Verse 25

मासेन पूर्वजातिं च जन्मातीतं च वेत्स्यति । एकरात्रात्तनुं शुद्धां द्वाभ्यां तारयते पितॄन् । त्रिरात्रेण व्यतीतेन त्वपरान्सप्त तारयेत्

এমাহৰ ভিতৰত সি নিজৰ পূৰ্বজন্ম আৰু জন্মাতীত অৱস্থা জানিব। এক ৰাতিতে দেহ শুদ্ধ কৰে; দুৰাতিতে পিতৃলোকক উদ্ধাৰ কৰে; আৰু তিনি ৰাতি পাৰ হ’লে আন সাতজন পূৰ্বপুৰুষকো তাৰে।

Verse 26

पुनश्च तव विप्रर्षे अजेयत्वं च योगिभिः । इच्छतो दर्शनं चैव भविष्यति च ते मम

পুনৰো, হে বিপ্ৰ-ঋষি! যোগীসকলৰ দ্বাৰাও তুমি অজেয় হ’বা; আৰু তুমি যেতিয়া ইচ্ছা কৰা, তেতিয়াই মোৰ দৰ্শন নিশ্চয় তোমাৰ হ’ব।

Verse 27

इति देवो वरान्दत्त्वा तत्रैवांतरधीयत । एतत्कृतयुगे वृत्तं तव देवि प्रभाषितम्

এইদৰে দেৱতাই বৰসমূহ দান কৰি তাতেই অন্তৰ্ধান হ’ল। হে দেৱী! এই ঘটনা কৃতযুগতে ঘটিছিল, যিদৰে মই তোমাক বৰ্ণনা কৰিলোঁ।

Verse 28

त्रेतायुगे महादेवि द्वापरेऽपि तथैव च । कलियुगप्रवेशे तु वालखिल्या महर्षयः

হে মহাদেৱী! ত্ৰেতাযুগত, আৰু তেনেদৰে দ্বাপৰতো; আৰু কলিযুগ প্ৰৱেশৰ সময়ত বালখিল্য মহাৰ্ষিসকলও (তাত উপস্থিত হৈছিল)।

Verse 29

अस्मिन्प्राभासिके क्षेत्रे सूर्यस्थलसमीपतः । आराधयंतो देवेशं गुहामध्यनिवासिनम्

এই প্ৰাভাসিক পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত, সূৰ্যস্থানৰ ওচৰত, গুহাৰ অন্তৰত নিবাস কৰা দেৱেশ্বৰক তেওঁলোকে আৰাধনা কৰিছিল।

Verse 30

अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषयश्चोर्द्धरेतसः । वर्षायुतं तपस्तप्त्वा सिद्धिं जग्मुस्तदात्मिकाम्

অষ্টাশী হাজাৰ ঋষি, ঊৰ্ধ্বৰেতস (ব্ৰহ্মচাৰী) হৈ, দহ হাজাৰ বছৰ তপস্যা কৰিলে; আৰু সেই স্বৰূপৰ সিদ্ধি লাভ কৰিলে।

Verse 31

ततः सिद्धेश्वरं लिंगं कलौ ख्यातं वरानने । यदा सोमेन संयुक्ता कृष्णा शिवचतुर्दशी । तदैव तस्य देवस्य दर्शनं देवि दुर्ल्लभम्

তাৰ পাছত, হে সুমুখী, কলিযুগত সেই লিঙ্গ ‘সিদ্ধেশ্বৰ’ নামে খ্যাত হ’ল। যেতিয়া কৃষ্ণপক্ষৰ শিৱ-চতুৰ্দশী সোম (চন্দ্ৰ)ৰ সৈতে যুক্ত হয়, তেতিয়াই, হে দেবী, সেই দেৱৰ দর্শন অতি দুষ্প্ৰাপ্য আৰু পৰম মহত্বপূর্ণ।

Verse 32

ब्रह्मांडं सकलं दत्त्वा यत्पुण्यमुपजायते । तत्पुण्यं लभते देवि सिद्धलिंगस्य पूजनात्

হে দেবী, সমগ্ৰ ব্ৰহ্মাণ্ড দান কৰিলে যি পুণ্য উৎপন্ন হয়, সেই একে পুণ্য সিদ্ধলিঙ্গৰ পূজনাৰ দ্বাৰাই লাভ হয়।