Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

Devanagari script

तस्या नादेन घोरेण कृत्स्नमापूरितं नभः । प्रकंपिताखिला चोर्वी सरिद्वारिधिमेखला

Transliteration

tasyā nādena ghoreṇa kṛtsnamāpūritaṃ nabhaḥ | prakaṃpitākhilā corvī saridvāridhimekhalā

Translation

তাঁৰ ভয়ংকৰ নাদে সমগ্ৰ আকাশ পূৰ্ণ হৈ উঠিল; আৰু নদী-সমুদ্ৰে বেষ্টিত সমগ্ৰ পৃথিৱী তীব্ৰভাৱে কঁপিবলৈ ধৰিলে।

Word by Word

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• नादेन: by the roar/sound
• नादेन: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• घोरेण: terrible
• घोरेण: Karaṇa (Instrument qualifier)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (नादेन इति)

• कृत्स्नम्: entire
• कृत्स्नम्: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कृत्स्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (नभः इति)

• आपूरितम्: filled
• आपूरितम्: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: आ + पूर् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्यय (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (नभः इति)

• नभः: the sky
• नभः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नभस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रकंपिता: shaken
• प्रकंपिता: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्र + कम्प् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्यय (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (उर्वी इति)

• अखिला: entire
• अखिला: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (उर्वी इति)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• उर्वी: the earth
• उर्वी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उर्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सरित्: rivers
• सरित्: Sambandha (Compound member)
• Type: Noun
• Root: सरित् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक (in compound)

• वारिधि: ocean
• वारिधि: Sambandha (Compound member)
• Type: Noun
• Root: वारिधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (in compound)

• मेखला: girdled by rivers and the ocean
• मेखला: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मेखला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि: सरिद्वारिधिः मेखला यस्याः (whose girdle is rivers and ocean) विशेषण (उर्वी)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator within Prabhāsa-khaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The sky is saturated with sound; clouds churn; the earth ripples as if a drum-skin; rivers and the oceanic girdle are shown as trembling bands around the world while Devī’s roar radiates outward.

Characters & Entities

• Devī
• Nabhas (sky)
• Urvī (earth)
• Rivers
• Ocean

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine power is cosmic in scope; when dharma is defended, the universe itself responds to the presence of Śakti.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where such cosmic-scale manifestations are narrated to magnify the site’s sanctity.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is descriptive, emphasizing awe (adbhuta) and reverence toward Devī.