Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

माघे मासि तृतीयायां यस्तां पूजयते नरः । नारी वा भक्तिसंयुक्ता स गौरीपदमाप्नुयात्

Transliteration

māghe māsi tṛtīyāyāṃ yastāṃ pūjayate naraḥ | nārī vā bhaktisaṃyuktā sa gaurīpadamāpnuyāt

Translation

মাঘ মাহৰ তৃতীয়াত যি পুৰুষ বা নাৰী ভক্তিসহিতে তাই পূজা কৰে, সি গৌৰীৰ পদ তথা ধাম লাভ কৰে।

Word by Word

• माघे: in (the month of) Māgha
• माघे: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: माघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• मासि: in the month
• मासि: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• तृतीयायाम्: on the third (lunar day)
• तृतीयायाम्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तृतीया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; तिथिवाचक-शब्दः

• यः: who (he)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• पूजयते: worships
• पूजयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; यः इत्यस्य विशेष्यः

• नारी: a woman
• नारी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विकल्पे (वा)

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः (disjunctive particle)

• भक्ति-संयुक्ता: endowed with devotion
• भक्ति-संयुक्ता: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + संयुक्त (सम्+युज् धातु + क्त)
• Form: तृतीया-तत्पुरुषः (‘भक्त्या संयुक्ता’); स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; नारी/नर-विशेषणम्

• सः: he/she (that person)
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; यः इत्यस्य प्रत्यादेशः

• गौरी-पदम्: the state/abode of Gaurī
• गौरी-पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गौरी (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (‘गौर्याः पदम्’); नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• आप्नुयात्: would attain
• आप्नुयात्: Kriya (Result/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kuṇḍeśvarī at Śaṅkhodaka-kuṇḍa

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: General audience (phalaśruti style); earlier address to Devī continues contextually

Visual Art Cues

Scene: On Māgha tṛtīyā, men and women devotees worship Kuṇḍeśvarī with lamps and flowers by the Śaṅkhodaka pond, aspiring to attain Gaurī’s abode/state.

Characters & Entities

• Māgha
• Tṛtīyā (lunar day)
• Gaurī
• Devī (Kuṇḍeśvarī context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere bhakti, aligned with sacred time (Māgha tṛtīyā), grants elevated spiritual attainment associated with Gaurī.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Devī worship connected to Śaṅkhodaka-kuṇḍa/Kuṇḍeśvarī within Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship of the Goddess on Māgha month’s tṛtīyā tithi, open equally to men and women when performed with devotion.