Adhyaya 116
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 116

Adhyaya 116

ঈশ্বৰে দেৱীক উদ্দেশ্য কৰি প্ৰভাস খণ্ডত থকা ‘কুণ্ডেশ্বৰী’ নামৰ দেৱীস্থানৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰে। দেৱীজনী সৌভাগ্যদায়িনী আৰু পাপ-দাৰিদ্ৰ্য নাশিনী বুলি কোৱা হৈছে; দিশা আৰু দূৰত্বৰ সংকেতসহ স্থানটো নিৰ্দিষ্ট কৰা হয়। ওচৰতে ‘শঙ্খোদক কুণ্ড’ নামৰ জলাশয় আছে, যি সকলো পাপ নাশ কৰা তীৰ্থ বুলি প্ৰশংসিত। কথা অনুসাৰে বিষ্ণুৱে শঙ্খ নামৰ এক সত্তাক বধ কৰি, তাৰ ডাঙৰ শঙ্খসদৃশ দেহ প্ৰভাসলৈ আনি ধুইছিল; তাতেই শক্তিশালী তীৰ্থ প্ৰতিষ্ঠা হয়। শঙ্খনাদ শুনি দেৱী আহি কাৰণ সোধে; এই ঘটনাৰ পৰাই ‘কুণ্ডেশ্বৰী’ আৰু ‘শঙ্খোদক’ নামৰ উৎপত্তি হয়। মাঘ মাহৰ তৃতীয়া তিথিত ইয়াত পূজা কৰিলে নাৰী-পুৰুষে গৌৰীপদ/ধাম লাভ কৰে বুলি বিধান আছে। তীৰ্থফল কামনাকাৰীসকলৰ বাবে দানধৰ্ম কোৱা হৈছে—দম্পতীক ভোজন কৰোৱা, কঞ্চুক/বস্ত্ৰ দান কৰা, আৰু গৌৰীৰূপিণী নাৰীক ভোজন দিয়া।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवीं सौभाग्यकारिणीम् । कुण्डेश्वरीति विख्यातां पुष्कराद्वायुगोचरे

ঈশ্বৰ ক’লে: “তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, সৌভাগ্য দানকাৰিণী দেৱীৰ ওচৰলৈ যোৱা উচিত; যি ‘কুণ্ডেশ্বৰী’ নামে খ্যাত, আৰু পুষ্কৰৰ পৰা বায়ু-দিশালৈ গমনযোগ্য প্ৰদেশত অৱস্থিত।”

Verse 2

धनुषां त्रिंशता देवि भूतनाथाच्च नैरृते । संस्थिता पापदमनी दारिद्र्यौघविनाशिनी

হে দেৱী, ভূতনাথৰ পৰা নৈঋত (দক্ষিণ-পশ্চিম) দিশত ত্ৰিশ ধনু দূৰত তেওঁ অৱস্থিত; তেওঁ পাপ দমনকাৰিণী আৰু দাৰিদ্ৰ্যৰ প্ৰৱাহ বিনাশকাৰিণী।

Verse 3

तस्या नैरृतदिग्भागे धनुःपञ्चदशे स्थितम् । शंखोदकंनाम कुण्डं सर्वपातकनाशनम्

তেওঁৰ নৈঋত দিশ-ভাগত পঞ্চদশ ধনু দূৰত ‘শঙ্খোদক’ নামৰ এটা কুণ্ড আছে, যি সকলো পাতক বিনাশ কৰে।

Verse 4

तत्र स्नात्वा तु ये मर्त्या नारी वा शुभवारिणि । पूजयेत्तां महादेवि शंखावर्तेति विश्रुताम्

সেই শুভ জলত যিসকল মৰ্ত্য—পুৰুষ বা নাৰী—স্নান কৰে, তেওঁলোকে তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, ‘শঙ্খাৱর্তা’ নামে বিশ্ৰুত সেই দেৱীক পূজা কৰিব।

Verse 5

कलौ कुण्डेश्वरीनाम सर्वसौख्यप्रदायिनी । शंखो नाम पुरा देवि विष्णुना निहतः प्रिये

কলিযুগত তাই কুণ্ডেশ্বৰী নামে খ্যাত, যি সকলো সুখ দান কৰে। হে দেবী, প্ৰাচীন কালত ‘শঙ্খ’ নামৰ এক দানৱক বিষ্ণুৱে বধ কৰিছিল, হে প্ৰিয়ে।

Verse 6

तस्य देहं समादाय महान्तं शंखरूपिणम् । तीर्थोदकेन संपूर्य प्रभासं क्षेत्रमागतः

তেওঁ শঙ্খ-ৰূপী সেই মহান দেহটো লৈ, তীৰ্থৰ পবিত্ৰ জলেৰে ভৰাই, প্ৰভাসৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰলৈ আহিল।

Verse 7

तत्र शंखं तु प्रक्षाल्य कृतं तीर्थं महाप्रभम् । तत्र पूरितवाञ्छङ्खं मेघगम्भीरनिस्वनम्

তাত তেওঁ শঙ্খটো ধুই এক মহাপ্ৰভাময় তীৰ্থ স্থাপন কৰিলে। তাতেই তেওঁ শঙ্খটো ভৰালে, যাৰ ধ্বনি মেঘৰ গম্ভীৰ গর্জনৰ দৰে আছিল।

Verse 8

तस्य नादेन महता देवी तत्र समागता । पृच्छती कारणं तत्र तत्कुण्डस्य समीपगा । तेन कुण्डेश्वरी ख्याता कुण्डं शंखोदकं स्मृतम्

সেই মহান নাদে আকৃষ্ট হৈ দেবী তাত আহিল। কুণ্ডৰ ওচৰলৈ গৈ তেওঁ তাৰ কাৰণ সুধিলে। সেয়েহে তেওঁ কুণ্ডেশ্বৰী নামে খ্যাত হ’ল, আৰু সেই কুণ্ড ‘শঙ্খোদক’ (শঙ্খ-জল) বুলি স্মৰণীয় হ’ল।

Verse 9

माघे मासि तृतीयायां यस्तां पूजयते नरः । नारी वा भक्तिसंयुक्ता स गौरीपदमाप्नुयात्

মাঘ মাহৰ তৃতীয়াত যি পুৰুষ বা নাৰী ভক্তিসহিতে তাই পূজা কৰে, সি গৌৰীৰ পদ তথা ধাম লাভ কৰে।

Verse 10

दंपत्योर्भोजनं तत्र देयं यात्राफलेप्सुभिः । कञ्चुकं फलदानं च गौरिणीनां च भोजनम्

যাত্ৰাৰ ফল লাভ কৰিব খোজাসকলে তাত দম্পতীক ভোজন দান কৰিব; লগতে কঞ্চুক (উপৰ বস্ত্ৰ) আৰু ফল দান কৰিব, আৰু গৌৰী-ভক্তা নাৰীক ভোজন অৰ্পণ কৰিব।

Verse 116

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये शंखोदककुण्डेश्वरीगौरीमाहात्म्यवर्णनंनाम षोडशोत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কান্দ মহাপুৰাণত—একাশি হাজাৰ শ্লোকসম্বলিত সংহিতাৰ ভিতৰত—সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম বিভাগ ‘প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্য’ত ‘শঙ্খোদক, কুণ্ডেশ্বৰী আৰু গৌৰীৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা’ নামৰ ১১৬তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।