
এই অধ্যায়ত আচৰণ, তাৰ ফল আৰু প্ৰায়শ্চিত্ত-ভক্তিৰ সৈতে জড়িত ধৰ্মোপদেশমূলক কাহিনী বৰ্ণিত। নাৰদ দ্বাৰাৱতীত উপস্থিত হৈ যাদৱসকলৰ ৰাজসভাৰ পৰিৱেশ লক্ষ্য কৰে; সাম্বৰ অবিনয়েই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত কৰে। মদ্য আৰু সামাজিক পৰিস্থিতিৰ ফলত মনোযোগ কেনেকৈ অস্থিৰ হয় সেই বিষয়ে নাৰদে প্ৰশ্ন তোলে, আৰু শ্ৰীকৃষ্ণে চিন্তা কৰি এক পৰীক্ষাসদৃশ ঘটনা ঘটিবলৈ দিয়ে। বিনোদন-ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰদে সাম্বক কৃষ্ণ আৰু অন্তঃপুৰৰ নাৰীসকলৰ সন্মুখলৈ আনে; মত্ততা আৰু উত্তেজনাত সংযম ভাঙি বিশৃঙ্খলা সৃষ্টি হয়। শ্ৰীকৃষ্ণৰ শাপ ইয়াত নীতিগত সতৰ্কবাণী—অবধানভ্ৰংশ, সামাজিক অসুৰক্ষা আৰু অবহেলাৰ কৰ্মফলৰ কথা। কিছুমান নাৰী প্ৰতিশ্ৰুত গতিৰ পৰা পতিত হয় আৰু পাছত দস্যুৰ দ্বাৰা হৰণ হয় বুলি কোৱা হৈছে; কিন্তু মুখ্য ৰাণীসকল স্থৈৰ্য আৰু মৰ্যাদাৰে ৰক্ষিত থাকে। সাম্বো কুষ্ঠৰোগৰ শাপ পায়, আৰু তাতে প্ৰায়শ্চিত্তৰ পথ মুকলি হয়। তেওঁ প্ৰভাসত কঠোৰ তপস্যা কৰি সূৰ্যদেৱক প্ৰতিষ্ঠা কৰি নিৰ্দিষ্ট স্তোত্ৰে পূজা কৰে; আৰোগ্যৰ বৰ আৰু আচাৰ-নিয়ম লাভ কৰে। তাৰ পাছত সূৰ্যৰ দ্বাদশ নাম, মাহ অনুসৰি দ্বাদশ আদিত্য, আৰু মাঘ শুক্ল পঞ্চমীৰ পৰা সপ্তমীলৈ ব্ৰতৰ ক্ৰম—কৰবীৰ ফুল আৰু ৰক্তচন্দনে অর্চনা, পূজাবিধি, ব্ৰাহ্মণভোজন আৰু ফলপ্ৰতিজ্ঞা—বৰ্ণনা কৰা হৈছে। শেষত ফলশ্ৰুতি: এই মাহাত্ম্য শ্ৰৱণে পাপক্ষয় হয় আৰু স্বাস্থ্যলাভ হয়।
Verse 1
ईश्वर उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु नारदो भगवानृषिः । ब्रह्मणो मानसः पुत्रस्त्रिषु लोकेषु गर्वितः
ঈশ্বৰে ক’লে: সেই সময়তে ভগৱান ঋষি নাৰদ—ব্ৰহ্মাৰ মানস-পুত্ৰ—তিনিও লোকত খ্যাতি লৈ বিচৰণ কৰি আছিল।
Verse 2
सर्वलोकचरः सोऽपि युवा देवनमस्कृतः । तथा यदृच्छया चायमटमानः समंततः
সিও সকলো লোকত বিচৰণকাৰী—যুৱক, আৰু দেৱতাসকলেও যাক নমস্কাৰ কৰে। এইদৰে যাদৃচ্ছয়াই সি চাৰিওফালে ঘূৰি ফুৰিছিল।
Verse 3
वासुदेवं स वै द्रष्टुं नित्यं द्वारवतीं पुरीम् । आयाति ऋषिभिः सार्द्धं क्रोधेन ऋषि सत्तमः
বাসুদেৱৰ দৰ্শন লাভৰ বাবে সি সদায় ঋষিসকলৰ সৈতে দ্বাৰৱতী নগৰলৈ আহে; কিন্তু এইবাৰ ঋষিশ্ৰেষ্ঠ ক্ৰোধেৰে উপস্থিত হ’ল।
Verse 4
अथाश्वागच्छतस्तस्य सर्वे यदुकुमारकाः । ये प्रद्युम्नप्रभृतयस्ते च प्रह्वाननाः स्थिताः
তাৰ পাছত, তেওঁ ত্বৰিতে ওচৰ চাপোঁতেই, সকলো যদুকুমাৰ—প্ৰদ্যুম্ন আদি—নত মুখে থিয় হৈ ৰ’ল।
Verse 5
अभावाच्चार्घ्यपाद्यानां पूजां चक्रुः समंततः । सांबस्त्ववश्यभावित्वात्तस्य शापस्य कारणात्
অৰ্ঘ্য আৰু পাদ্য নথকাৰ বাবে তেওঁলোকে যিমান পাৰিলে সিমানেই চাৰিওফালে পূজা কৰিলে। কিন্তু অনিবার্য ভাগ্যবশে সাম্বাই সেই শাপৰ কাৰণ হ’ল।
Verse 6
अवज्ञां कुरुते नित्यं नारदस्य महात्मनः । रतक्रीडा स वै नित्यं रूपयौवनगर्वितः
সেই জনে মহাত্মা নাৰদৰ প্ৰতি সদায়েই অৱজ্ঞা কৰিছিল। কাম-ক্ৰীড়াত নিত্য নিমগ্ন হৈ, ৰূপ আৰু যৌৱনৰ গৰ্বত সদা মত্ত আছিল।
Verse 7
अविनीतं तु तं दृष्ट्वा चिन्तयामास नारदः । अस्याहमविनीतस्य करिष्ये विनयं शुभम्
তাক অবিনীত ৰূপে দেখি নাৰদে চিন্তা কৰিলে: ‘এই অনুশাসনহীন জনৰ বাবে মই শুভ বিনয়—সংযম আৰু নম্ৰতা—স্থাপন কৰিম।’
Verse 8
एवं स चिन्तयित्वातु वासुदेवमथाब्रवीत् । इमाः षोडशसाहस्राः स्त्रियो या देवसत्तम
এইদৰে চিন্তা কৰি নাৰদে তাৰ পাছত বাসুদেৱক ক’লে: ‘হে দেৱসত্তম! এই ষোলহ হাজাৰ নাৰী…’
Verse 9
सर्वास्तासां सदा सांबे भावो देव समाश्रितः । रूपेणाप्रतिमः सांबो लोकेऽस्मिन्सचराचरे
হে প্ৰভু! তেওঁলোক সকলো সদায় সাম্বাৰ প্ৰতি স্নেহভাৱে আকৃষ্ট। ৰূপত সাম্বা এই চৰাচৰ জগতত অতুলনীয়।
Verse 10
सदाऽर्हंति च तास्तस्य दर्शनं ह्यपि सत्स्त्रियः । श्रुत्वैवं नारदाद्वाक्यं चिन्तयामास केशवः
সেই সতী নাৰীসকল সদায় তেওঁৰ দৰ্শনৰো যোগ্য। নাৰদৰ এই বাক্য শুনি কেশৱে মনতে চিন্তা কৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 11
यदेतन्नारदेनोक्तं सत्यमत्र तु किं भवेत् । एवं च श्रूयते लोके चापल्यं स्त्रीषु विद्यते । श्लोकाविमौ पुरा गीतौ चित्तज्ञैर्योषितां द्विजैः
নাৰদে ইয়াত যি কৈছে, সেয়া কি সত্য হ’ব পাৰে? তথাপি লোকত এইদৰে শুনা যায় যে নাৰীৰ মাজত চঞ্চলতা থাকে। নিশ্চয়েই এই দুটা শ্লোক পূৰ্বতে নাৰী-চিত্ত বুজা বিবেকী দ্বিজসকলে গাইছিল।
Verse 12
पौंश्चल्यादतिचापल्यादज्ञानाच्च स्वभावतः । रक्षिता यत्नतो ह्येता विकुर्वंति हि भर्तृषु
পৌংশ্চল্য, অতিচঞ্চলতা আৰু স্বভাৱজাত অজ্ঞানতাৰ পৰা—যত্নেৰে ৰক্ষা কৰা হলেও—এই নাৰীসকলে স্বামীৰ প্ৰতি কপট-চঞ্চল আচৰণ কৰে।
Verse 13
नैता रूपं परीक्षंते नाऽसां वयसि संश्रयः । सुरूपं वा विरूपं वा पुमानित्येव भुंजते
সিহঁতে ৰূপৰ পৰীক্ষা নকৰে, নাহে বয়সৰ বিবেচনাত আশ্ৰয়। পুৰুষ সুৰূপ হওক বা কুৰূপ—‘পুৰুষ’ বুলিয়েই তাক গ্ৰহণ কৰি সঙ্গ কৰে।
Verse 14
ईश्वर उवाच । मनसा चिन्तयित्वैवं कृष्णो नारदमब्रवीत् । नह्यहं श्रद्दधाम्येतद्यदेतद्भाषितं पुरा
ঈশ্বৰে ক’লে: মনত এইদৰে চিন্তা কৰি কৃষ্ণই নাৰদক ক’লে—“পূৰ্বকালৰ পৰা এইভাৱে কোৱা কথাখিনি মই অন্তৰে বিশ্বাস নকৰোঁ।”
Verse 15
ब्रुवाणमेवं देवं तु नारदः प्रत्युवाच ह । तथाहं तु करिष्यामि यथा श्रद्धास्यते भवान्
দেৱে এইদৰে কোৱাত নাৰদে উত্তৰ দিলে—“তেন্তে মই তেনেকৈ কৰিম, হে ভগৱান, যাতে আপুনি বিশ্বাস স্থাপন কৰে।”
Verse 16
एवमुक्त्वा ययौ भूयो नारदस्तु यथागतम् । ततः कतिपयाहस्य द्वारकां पुनरभ्यगात्
এইদৰে কৈ নাৰদ মুনি পুনৰ যাত্ৰা কৰিলে, যিদৰে আহিছিল তেনেদৰেই উভতি গ’ল। তাৰ পাছত কিছুমান দিনৰ অন্তত তেওঁ পুনৰ দ্বাৰকাত উপস্থিত হ’ল।
Verse 17
तस्मिन्नहनि देवोऽपि सहांतःपौरकैर्जनैः । अनुभूय जलक्रीडां पानमासेवते रहः
সেই দিনাই প্ৰভুৱেও অন্তঃপুৰবাসী জনসকলৰ সৈতে জলক্ৰীড়াৰ আনন্দ ল’লে; তাৰ পাছত একান্তত পান গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 18
रम्ये रैवतकोद्याने नानाद्रुमविभूषिते । सर्वर्तुकुसुमैर्नित्यं वासिते सर्वकामने
ৰমণীয় ৰৈৱতক উদ্যানত—নানাবিধ বৃক্ষৰে সুশোভিত—সৰ্ব ঋতুৰ ফুলে নিত্য সুগন্ধিত, আৰু সকলো কামনা পূৰণকাৰী আছিল।
Verse 19
नानाजलजफुल्लाभिर्दीर्घिका भिरलंकृते । हंससारससंघुष्टे चक्रवाकोपशोभिते
সেয়া নানাবিধ পদ্মফুলে ফুলি উঠা দীঘলীয়া পুখুৰীৰে অলংকৃত আছিল; হাঁহ আৰু সাৰসৰ ধ্বনিয়ে গুঞ্জৰিত, আৰু চক্ৰৱাক পাখীৰ জোৰে শোভিত আছিল।
Verse 20
तस्मिन्स रमते देवः स्त्रीभिः परिवृतस्तदा । हारनूपुरकेयूररसनाद्यैर्विभूषणैः
তাত তেতিয়া দেৱতা স্ত্ৰীসকলৰ মাজত পৰিবৃত হৈ ক্ৰীড়া কৰিলে; তেওঁলোক হাৰ, নূপুৰ, কেয়ূৰ, ৰসনা আদি অলংকাৰৰে বিভূষিত আছিল।
Verse 21
भूषितानां वरस्त्रीणां सर्वांगीणां विशेषतः । तत्रस्थः पिबते पानं शुभगन्धान्वितं शुभम्
সৰ্বাঙ্গসুন্দৰ, সুসজ্জিত বৰস্ত্ৰীসকলৰ সঙ্গত, তেওঁ তাতেই অৱস্থিত হৈ সুগন্ধিযুক্ত শোভন আৰু মঙ্গলময় পানীয় পান কৰিলে।
Verse 22
एतस्मिन्नंतरे बुद्ध्वा मद्यमत्तास्ततः स्त्रियः । उवाच नारदः सांबमस्मिंस्तिष्ठ कुमारक
ইতিমধ্যে, স্ত্ৰীসকল মদ্যপানে মত্ত হোৱা বুলি বুজি নাৰদে সাম্বক ক’লে, “হে কুমাৰ, ইয়াতেই থাক।”
Verse 23
त्वां समाह्वयते देवो न युक्तं स्थातुमत्र ते । तद्वाक्यार्थमबुद्ध्वैव नारदेनाथ नोदितः
“দেৱে তোমাক আহ্বান কৰিছে; তোমাৰ বাবে ইয়াত থকাটো উচিত নহয়।” সেই বাক্যৰ অৰ্থ নুবুজিয়েই, নাৰদে তেওঁক আগবঢ়াই দিলে।
Verse 24
गत्वा तु सत्वरं सांबः प्रणाममकरोत्पितुः । निर्द्दिष्टमासनं भेजे यथाभावेन विष्णुना
তাৰ পাছত সাম্বে সত্বৰে গৈ পিতৃক প্ৰণাম কৰিলে। বিষ্ণুৱে যি আসন নিৰ্দেশ কৰিলে, তেওঁ শিষ্টাচাৰ অনুসাৰে সেই আসন গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 25
एतस्मिन्नंतरे तत्र यास्तु वै चाल्पसात्त्विकाः । ता दृष्ट्वा सहसा सांबं सर्वाश्चुक्षुभिरे स्त्रियः
সেই মুহূর্ততে তাত যিসকল স্ত্ৰী অল্প-সত্ত্বযুক্ত আছিল, তেওঁলোকে হঠাতে সাম্বক দেখি সকলোৰে মন অস্থিৰ হৈ উঠিল।
Verse 26
न स दृष्टः पुरा याभिरंतःपुरनिवासिभिः । मद्यदोषात्ततस्तासां स्मृतिलोपात्तथा बहु
অন্তঃপুৰ-নিবাসিনী সেই নাৰীসকলে তেওঁক আগতে কেতিয়াও দেখা নাছিল; আৰু মদ্যদোষৰ ফলত তেওঁলোকৰ স্মৃতি বহুলভাৱে লোপ পালে।
Verse 27
स्वभावतोऽल्पसत्त्वानां जघनानि विसुस्रुवुः । श्रूयते चाप्ययं श्लोकः पुराणप्रथितः क्षितौ
স্বভাৱবশতঃ অল্পসত্ত্ব লোকসকলৰ কটিভাগ ডোলাই উঠিল। আৰু এই শ্লোকটি পুৰাণত প্ৰথিত, পৃথিৱীতেও শুনা যায়।
Verse 29
लोकेऽपि दृश्यते ह्येतन्मद्यस्याप्यथ सेवनात् । लज्जां मुंचंति निःशंका ह्रीमत्यो ह्यपि च स्त्रियः
এই কথা লোকতোও দেখা যায়—মদ্যসেৱনৰ ফলত লজ্জাশীলা নাৰীসকলেও লাজ ত্যাগ কৰি নিৰ্ভীক আৰু নিঃশঙ্ক হয়।
Verse 30
समांसैर्भोजनैः स्निग्धैः पानैः सीधुसुरासवैः । गंधैर्मनोज्ञैर्वस्त्रैश्च कामः स्त्रीषु विजृंभति
মাংসযুক্ত ৰসাল ভোজন, স্নিগ্ধ আহাৰ, আৰু পানীয়—সীধু, সুৰা, আছৱ আদি—সঙ্গে মনোহৰ সুগন্ধি আৰু বস্ত্ৰেৰে, নাৰীসকলৰ ভিতৰত কামনা প্ৰস্ফুটিত হৈ জাগি উঠে।
Verse 31
मद्यं न देयमत्यर्थं पुरुषेण विपश्चिता । मदोन्मत्ताः स्वभावेन पूर्वं संति यतः स्त्रियः
বিপশ্চিত পুৰুষে কেতিয়াও অতিমাত্ৰা মদ্য দিব নালাগে; কিয়নো নাৰীসকল স্বভাৱবশতঃ আগতেই মদোন্মত্ততাৰ প্ৰবণ।
Verse 32
नारदोऽप्यथ तं सांबं प्रेषयित्वा त्वरान्वितः । आजगामाथ तत्रैव सांबस्यानुपदेन तु
তাৰ পাছত নাৰদেও সাঁবক আগলৈ পঠাই, ত্বৰিতভাৱে নিজেই তাত উপস্থিত হ’ল, সাঁবৰ পদচিহ্ন অনুসৰণ কৰি।
Verse 33
आयांतं ताः स्वयं दृष्ट्वा प्रियसौमनसं मुनिम् । सहसैवोत्थिताः सर्वा मदोन्मत्ता अपि स्त्रियः
নিজ চকুৰে প্ৰিয় আৰু মনোহৰ মুখমণ্ডলযুক্ত মুনিক আগবাঢ়ি আহোঁতে দেখি, মদমত্তা হ’লেও সকলো নাৰী একেলগে তৎক্ষণাৎ উঠি দাঁড়াল।
Verse 34
तासामथोत्थितानां तु वासुदेवस्य पश्यतः । भित्त्वा वासांस्यनर्घाणि पात्रेषु पतितानि तु
কিন্তু তেওঁলোকে উঠি দাঁড়াওঁতেই—বাসুদেৱে চাই থকা অৱস্থাত—তেওঁলোকৰ অমূল্য বস্ত্ৰ ফাটি গৈ তাত থকা পাত্ৰসমূহত পৰি গ’ল।
Verse 35
जघनेषु विलग्नानि तानि पेतुः पृथक्पृथक् । तद्दृष्ट्वा तु हरिः कुद्धस्ताः शशाप ततोऽबलाः
কঁকালত লাগি থকা সেই বস্ত্ৰসমূহ একে একে পৃথক পৃথককৈ সৰি পৰিল। সেয়া দেখি হৰি ক্ৰুদ্ধ হৈ উঠি, তাৰ পাছত সেই অসহায় নাৰীসকলক শাপ দিলে।
Verse 36
यस्माद्गतानि चेतांसि मां मुक्त्वाऽन्यत्र वः स्त्रियः । तस्मात्पतिकृतांल्लोकानायुषोंऽते न यास्यथ
‘হে নাৰীসকল! তোমালোকৰ চিত্ত মোৰ পৰা বিমুখ হৈ অন্যত্ৰ গ’ল; সেয়েহে জীৱনৰ অন্তত তোমালোক স্বামীভক্তিৰে লাভ্য লোকসমূহত গমন নকৰিবা।’
Verse 37
पतिलोकात्परिभ्रष्टाः स्वर्गमार्गात्तथैव च । भूत्वा ह्यशरणा भूयो दस्युहस्तं गमिष्यथ
পতি-লোকৰ পৰা পতিত হৈ, আৰু স্বৰ্গ-মাৰ্গৰ পৰাও বিচ্যুত হৈ, তোমালোক আশ্ৰয়হীন হ’বা; পুনৰ ডকাইতৰ হাতত পৰিবা।
Verse 38
शापदोषात्ततस्तस्मात्ताः स्त्रियो गां गते हरौ । हृताः पांचनदैश्चौरैरर्जुनस्य प्रपश्यतः
সেই শাপৰ দোষৰ ফলত, হৰি স্বৰ্গলৈ গ’লত, পঞ্চনদ দেশৰ চোৰে সেই স্ত্ৰীসকলক অৰ্জুনে চাই থাকোঁতেই হৰণ কৰিলে।
Verse 39
अल्पसत्त्वाश्च याश्चासंस्ता गता दूषणं स्त्रियः । रुक्मिणी सत्यभामा च तथा जांबवती प्रिये
যিসকল স্ত্ৰীৰ অন্তৰ-বল অল্প আছিল আৰু যিসকল নিন্দাত পতিত হৈছিল, সিহঁতক লৈ যোৱা হ’ল; কিন্তু ৰুক্মিণী, সত্যভামা আৰু জাঁবৱতী, হে প্ৰিয়ে, সিহঁতৰ মাজত নাছিল।
Verse 40
न प्राप्ता दस्युहस्तं ताः स्वेन सत्त्वेन रक्षिताः । शप्त्वैवं ताः स्त्रियः कृष्णः सांबमप्यशपत्पुनः
সিহঁত ডকাইতৰ হাতত নপৰিল, নিজৰ স্থিৰ সত্ত্ব-শক্তিয়ে ৰক্ষিত আছিল। এইদৰে সেই স্ত্ৰীসকলক শাপ দি, কৃষ্ণই পুনৰ সাঁবকো শাপ দিলে।
Verse 41
यस्मादतीव ते कांतं दृष्ट्वा रूपमिमाः स्त्रियः । क्षुब्धाः सर्वा यतस्तस्मात्कुष्ठरोगमवाप्नुहि
কাৰণ তোমাৰ অতিশয় মনোহৰ ৰূপ দেখি এই সকলো স্ত্ৰী কামে উদ্দীপ্ত হ’ল; সেয়েহে, সেই কাৰণত, তুমি কুষ্ঠৰোগ লাভ কৰা।
Verse 42
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सांबो लज्जासमन्वितः । उवाच प्रहसन्वाक्यं स स्मरन्नृषिसत्तमम्
তেওঁৰ সেই বাক্য শুনি সাম্ব লজ্জাৰে আৱৃত হ’ল; শ্ৰেষ্ঠ ঋষিজনক স্মৰণ কৰি আধা হাঁহিৰে কথা ক’লে।
Verse 43
अनिमित्तमहं तात भावदोषविवर्जितः । शप्तो न मेऽत्र वै कुद्धो दुर्वासा नान्यथा वदेत्
হে পিতা, বিনা কাৰণ, মনোভাৱৰ দোষৰ পৰা মুক্ত হৈয়ো মই শাপিত হ’লোঁ। এই বিষয়ে মই সত্যই ক্ৰুদ্ধ নহয়; দুর্বাসা অন্যথা ক’ব নোৱাৰে।
Verse 44
एवमुक्त्वा ततः सांबः कृष्णं कमललोचनम् । ततो वैराग्यसंयुक्तश्चिन्ताशोकपरायणः
এইদৰে কৈ সাম্ব কমলনয়ন কৃষ্ণৰ ওচৰলৈ গ’ল; তাৰ পাছত বৈৰাগ্যত আচ্ছন্ন হৈ চিন্তা আৰু শোকত নিমগ্ন হ’ল।
Verse 45
प्रभासक्षेत्रमगमत्सर्वपातकनाशनम् । एवं तत्क्षेत्रमासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम्
সকলো পাপ নাশক প্ৰভাসক্ষেত্ৰলৈ তেওঁ গ’ল। সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত উপস্থিত হৈ তেওঁ অতি কঠোৰ তপস্যা কৰিলে।
Verse 46
प्रतिष्ठाप्य सहस्रांशुं देवं पापनिषूदनम् । ततश्चाराधयामास परं नियममाश्रितः
সহস্ৰাংশু দেৱ, পাপনিষূদন সূৰ্যক প্ৰতিষ্ঠা কৰি, তাৰ পাছত পৰম নিয়ম আশ্ৰয় কৰি তেওঁক ভক্তিভাৱে আৰাধনা কৰিলে।
Verse 47
त्रिसंध्यं पूजयामास दिव्यगंधानुलेपनैः । स्तोत्रेणानेन भक्त्या वै स्तौति नित्यं दिनाधिपम्
দিনৰ ত্ৰিসন্ধ্যাত তেওঁ দিৱ্য সুগন্ধি আৰু অনুলেপনেৰে পূজা কৰিছিল; আৰু এই স্তোত্ৰেৰে ভক্তিভাৱে নিত্য দিনাধিপতি সূৰ্যদেৱক স্তুতি কৰিছিল।
Verse 48
सांब उवाच । नमस्त्रैलोक्यदीपाय नमस्ते तिमिरापह । नमः पंकजनाथाय नमः कुमुदशत्रवे
সাম্ব ক’লে: ত্ৰিলোকৰ দীপক তোমাক নমস্কাৰ; হে তিমিৰনাশক, তোমাক নমস্কাৰ। পদ্মনাথক নমস্কাৰ; হে কুমুদ-শত্রু (ৰাত্ৰিৰ পদ্মৰ বৈৰী), তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 49
नमो जगत्प्रतिष्ठाय जगद्धात्रे नमोऽस्तु ते । देवदेव नमस्यामि सूर्यं त्रैलोक्यदीपकम्
জগতৰ প্ৰতিষ্ঠা তোমাক নমো; জগতধাৰক তোমাক নমস্কাৰ। হে দেবদেব, ত্ৰিলোক-দীপক সূৰ্যক মই প্ৰণাম কৰোঁ।
Verse 50
आदित्यवर्णो भुवनस्य गोप्ता अपूर्व एष प्रथमः सुराणाम् । हिरण्यगर्भः पुरुषो महात्मा स पठ्यते वै तमसः परस्तात्
আদিত্যসম বৰ্ণময়, ভুৱনৰ ৰক্ষক—অদ্বিতীয়, সুৰসকলৰ মাজত প্ৰথম—সেই হিৰণ্যগৰ্ভ, মহাত্মা পুৰুষ; তেওঁক নিশ্চয়েই তিমিৰৰ ওপৰত পৰে বুলি কোৱা হয়।
Verse 51
इति स्तुतस्तदा सूर्यः प्रसन्नेनांतरात्मना । उवाच दर्शनं गत्वा सांबं जांबवतीसुतम्
এইদৰে স্তুত হোৱাত সূৰ্যদেৱ অন্তৰাত্মাত প্ৰসন্ন হ’ল; তেতিয়া তেওঁ দর্শন দি জাঁবৱতীৰ পুত্ৰ সাম্বক ক’লে।
Verse 52
सांबसांब महावाहो शृणु गोविन्दनन्दने । स्तोत्रेणानेन तुष्टोऽहं वरं ब्रूहि यदीप्सितम्
হে সাম্ব, সাম্ব, মহাবাহো—শুনা, হে গোবিন্দ-নন্দন। এই স্তোত্ৰে মই সন্তুষ্ট; যি বৰ তোমাৰ ইচ্ছিত, কোৱা।
Verse 53
सांब उवाच । कृष्णेनाहं सुरश्रेष्ठ शप्तः पापः सुदुर्मतिः । कुष्ठांतं कुरु मे देव यदि तुष्टोऽसि मे प्रभो
সাম্ব ক’লে: হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ, মই পাপী আৰু কুবুদ্ধি; কৃষ্ণে মোক শাপ দিছে। হে প্ৰভু, যদি তুমি মোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট, তেন্তে মোৰ কুষ্ঠ ৰোগ অন্ত কৰাঁ।
Verse 54
श्रीभानुरुवाच । भूय एव महाभाग नीरोगस्त्वं भविष्यसि । यादृग्रूपः पुरा ह्यासीर्मम चैव प्रसादतः
শ্ৰী ভানু (সূৰ্য) ক’লে: হে মহাভাগ, তুমি পুনৰ নীৰোগ হ’বা; মোৰ প্ৰসাদে তুমি আগতে যি ৰূপত আছিলা, সেই ৰূপেই পুনঃ স্থাপিত হ’বা।
Verse 55
अद्य प्रभृति नेक्ष्यास्ता विष्णुभार्याः कथंचन । न तासां दर्शने जातु स्थातव्यं यदुनन्दन
আজি পৰা তুমি কোনোভাৱে বিষ্ণুৰ পত্নীসকলক চাব নোৱাৰিবা। হে যদুনন্দন, কেতিয়াও তেওঁলোকৰ সন্মুখত থিয় হৈ নাথাকিবা।
Verse 56
तासामीर्ष्यापरीतेन विष्णुना प्रभविष्णुना । कुष्ठं ते यादवश्रेष्ठ प्रदत्तं हि महात्मना
হে যাদৱশ্ৰেষ্ঠ, তেওঁলোকৰ কাৰণে ঈৰ্ষ্যাৰে আচ্ছন্ন প্ৰভাৱশালী মহাত্মা বিষ্ণুৱে তোমাক এই কুষ্ঠ ৰোগ দিছিল।
Verse 57
यो मां स्तोत्रेण चानेन समागत्य च स्तोष्यति । न तस्यान्वयसंभूतः कुष्ठी कश्चिद्भविष्यति
যি কোনো এই স্তোত্ৰ লৈ মোৰ ওচৰলৈ আহি মোৰ স্তৱ কৰে, তাৰ বংশত জন্ম লোৱা কোনো লোক কেতিয়াও কুষ্ঠৰোগে আক্ৰান্ত নহ’ব।
Verse 58
अथादित्यस्य नामानि सम्यग्जानीहि द्वादश । द्वादशैव तथान्यानि तानि वक्ष्याम्यशेषतः
এতিয়া আদিত্য (সূৰ্যদেৱ)ৰ দ্বাদশ নাম সঠিকভাৱে জানি লোৱা; তেনেদৰে আন দ্বাদশো আছে—সেইবোৰো মই একো বাদ নেদি সম্পূৰ্ণকৈ ক’ম।
Verse 59
आदित्यः सविता सूर्यो मिहिरोऽर्कः प्रतापनः । मार्त्तंडो भास्करो भानुश्चित्रभानुर्द्दिवाकरः
আদিত্য, সবিতা, সূৰ্য, মিহিৰ, অৰ্ক, প্ৰতাপন, মাৰ্তণ্ড, ভাস্কৰ, ভানু, চিত্ৰভানু আৰু দিবাকৰ—এইবোৰ সূৰ্যদেৱৰ প্ৰসিদ্ধ নাম।
Verse 60
रविर्द्वादशनामैवं ज्ञेयः सामान्यनामभिः । विष्णुर्धाता भगः पूषा मित्रोंऽशुर्वरुणो ऽर्यमा
এইদৰে ৰবি (সূৰ্য)ক এই দ্বাদশ সাধাৰণ নামৰে জানিব লাগে: বিষ্ণু, ধাতা, ভগ, পূষা, মিত্ৰ, অংশু, বৰুণ আৰু অৰ্য্যমা।
Verse 61
इन्द्रो विवस्वांस्त्वष्टा च पर्जन्यो द्वादशः स्मृतः । इति ते द्वादशादित्याः पृथक्त्वेन प्रकीर्तिताः
ইন্দ্ৰ, বিবস্বান, ত্বষ্টা আৰু পৰ্জন্য—এইসকলক দ্বাদশ সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ স্মৰণ কৰা হয়। এইদৰে এই দ্বাদশ আদিত্য পৃথক পৃথক ৰূপে প্ৰকীৰ্তিত হ’ল।
Verse 62
उत्तिष्ठंति सदा ह्येते मासैर्द्वादशभिः क्रमात् । विष्णुस्तपति वै चैत्रे वैशाखे चार्यमा सदा
নিশ্চয় এই আদিত্যসকল বাৰটা মাহত ক্ৰমে ক্ৰমে সদায় উদিত হৈ অধিষ্ঠান কৰে। চৈত্ৰ মাহত বিষ্ণু তেজে তপে, আৰু বৈশাখত আৰ্যমন সদায় দীপ্তিমান থাকে।
Verse 63
विवस्वाञ्ज्येष्ठमासे तु आषाढे चांशुमांस्तथा । पर्ज्जन्यः श्रावणे मासि वरुणः प्रौष्ठसंज्ञिके
জ্যেষ্ঠ মাহত বিবস্বান অধিষ্ঠাতা; আৰু আষাঢ়ত অংশুমান তদ্ৰূপ। শ্রাৱণ মাহত বৰ্ষাদাতা পৰ্জন্য, আৰু প্ৰৌষ্ঠ নামেৰে খ্যাত মাহত বৰুণ অধিষ্ঠান কৰে।
Verse 64
इन्द्रश्चाश्वयुजे मासि धाता तपति कार्तिके । मार्गशीर्षे तथा मित्रः पौषे पूषा दिवाकरः
আশ্বযুজ মাহত ইন্দ্ৰ অধিষ্ঠাতা; কাৰ্তিকত ধাতা তেজে তপে। মাৰ্গশীৰ্ষত মিত্ৰ, আৰু পৌষ মাহত পূষণ—হে দিবাকৰ—অধিষ্ঠান কৰে।
Verse 65
माघे भगस्तु विज्ञेयस्त्वष्टा तपति फाल्गुने । शतैर्द्वादशभिर्विष्णू रश्मीनां दीप्यते सदा
মাঘ মাহত ভগ অধিষ্ঠাতা বুলি জনা যায়; ফাল্গুনত ত্বষ্টা তেজে তপে। আৰু বিষ্ণু সদায় বাৰশ শত ৰশ্মিৰে দীপ্তিমান হৈ থাকে।
Verse 66
दीप्यते गोसहस्रेण शतैश्च त्रिभिरर्यमा । द्विसप्तकैर्विवस्वांस्तु अंशुमान्पञ्चकैस्त्रिभिः
আৰ্যমন এক হাজাৰ আৰু তিনি শত ৰশ্মিৰে দীপ্ত হয়। বিবস্বান দ্বিগুণ সাত শত ৰশ্মিৰে, আৰু অংশুমান তিন গুণ পাঁচ শত ৰশ্মিৰে প্ৰভাময় হয়।
Verse 67
विवस्वानिव पर्जन्यो वरुणश्चार्यमा इव । इन्द्रस्तु द्विगुणैः षड्भिर्भात्येकादशभिः शतैः
পৰ্জন্য বিবস্বানৰ দৰে দীপ্তিমান; আৰু বৰুণ আৰ্যমনৰ দৰে প্ৰকাশমান। কিন্তু ইন্দ্ৰ ছয়ৰ দ্বিগুণ বৃদ্ধি সহ একাদশ শতকে, অৰ্থাৎ এগাৰশ গুণ তেজে ভাসে।
Verse 68
मित्रवच्च भगस्त्वष्टा सहस्रेण शतेन च । उत्तरोपक्रमेऽर्कस्य वर्धन्ते रश्मयः सदा । दक्षिणोपक्रमे भूयो ह्रसन्ते सूर्यरश्मयः
মিত্ৰ, ভগ, ত্বষ্টৃ আদি—মুঠতে এক হাজাৰ এক শ—সূৰ্যশক্তিসমূহ। সূৰ্যৰ উত্তৰায়ণ গমনত ৰশ্মি সদায় বৃদ্ধি পায়; দক্ষিণায়ণ গমনত সূৰ্যৰ কিৰণ পুনৰ হ্ৰাস পায়।
Verse 69
एवं द्वादश मूर्तिस्थः प्रभासक्षेत्रमध्यतः । सांबादित्येति विख्यातः स्थास्ये मन्वन्तरान्तरे
এইদৰে দ্বাদশ মূৰ্তিত অৱস্থিত হৈ, প্ৰভাসক্ষেত্ৰৰ একেবাৰে মধ্যভাগত, মই মন্বন্তৰসমূহৰ অন্তৰাল জুৰি স্থিত থাকিম, আৰু “সাম্বাদিত্য” নামে খ্যাত হ’ম।
Verse 70
माघस्य शुक्लपक्षे तु पञ्चम्यां यादवोत्तम । एकभक्तं सदा ख्यातं षष्ठ्यां नक्तमुदाहृतम्
মাঘৰ শুক্লপক্ষে, হে যাদৱৰ শ্ৰেষ্ঠ, পঞ্চমীত ‘একভক্ত’ ব্ৰত খ্যাত—এবাৰেই আহাৰ। ষষ্ঠীত ‘নক্ত’ ব্ৰত কোৱা হৈছে—ৰাতিতেহে ভোজন।
Verse 71
सप्तम्यामुपवासं तु कृत्वा सांबार्कसंनिधौ । रक्तचन्दनमिश्रैस्तु करवीरैर्महाव्रतः
তাৰ পাছত সপ্তমীত, সাম্বাৰ্কৰ সান্নিধ্যত উপবাস কৰি, মহাব্ৰতধাৰী ভক্তে ৰক্তচন্দন মিশ্ৰিত কৰবীৰ ফুলেৰে পূজা কৰিব।
Verse 72
दत्त्वा कुन्दरकं धूपं पूजयेद्भास्करं बुधः । ब्राह्मणान्दिव्यभोज्येन भोजयित्वाऽपि शक्तितः
কুন্দৰক ধূপ অৰ্পণ কৰি বুদ্ধিমান জনে ভাস্কৰ দেৱক পূজা কৰিব। আৰু নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে ব্ৰাহ্মণসকলক দিৱ্য উত্তম ভোজনে ভোজন কৰাব।
Verse 73
एवं यः कुरुते सम्यक्सांबादित्यस्य पूजनम् । सम्यक्छ्रद्धासमायुक्तः संप्राप्स्यत्यखिलं फलम्
এইদৰে যিজনে শুদ্ধভাৱে সাঁবাদিত্যৰ যথাবিধি পূজা কৰে, আৰু সত্য শ্ৰদ্ধাৰে সংযুক্ত থাকে, সি সকলো ফল সম্পূৰ্ণৰূপে লাভ কৰে।
Verse 74
ईश्वर उवाच । एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्तत्रैवांतरधीयत । सांबोऽपि निर्जरो भूत्वा द्वारकां पुनरागमत्
ঈশ্বৰে ক’লে: এইদৰে ক’ই সহস্ৰাংশু তাতেই অন্তৰ্ধান হ’ল। আৰু সাঁবাও ব্যাধি আৰু জৰাৰ পৰা মুক্ত হৈ পুনৰ দ্বাৰকাত উভতি আহিল।
Verse 75
इत्येतत्कथितं देवि सांबादित्यमहोदयम् । श्रुतं हरति पापानि तथाऽरोग्यं प्रयच्छति
হে দেবী, এইদৰে সাঁবাদিত্যৰ মহোদয় বৰ্ণনা কৰা হ’ল। কেৱল ইয়াক শুনিলেই পাপ নাশ হয় আৰু আৰোগ্য তথা নিৰোগতা দান কৰে।
Verse 101
इति श्रीस्कान्दे महा पुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सांबादित्यमाहात्म्यवर्णनंनामैकोत्तरशततमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডত, প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত “সাঁবাদিত্য-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা” নামৰ একশ একতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।