Adhyaya 42

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । वृषोत्सर्गं करिष्यंति वैशाख्यां चैव कार्तिके । द्वारकायां पिशाचत्वं मुक्त्वा यांति पितामहाः

প্ৰহ্লাদে ক’লে: ‘বৈশাখ আৰু কাৰ্তিকতো তেওঁলোকে বৃষোৎসৰ্গ (বৃষ মুক্তি) বিধি কৰিব। দ্বাৰকাত পিতামহসকল পিশাচ-অৱস্থা ত্যাগ কৰি উত্তম গতি লাভ কৰে।’

Verse 2

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः । एवंविधानि पापानि कृत्वा चैव गुरूण्यपि

‘ব্ৰাহ্মণ-হত্যা, সুৰাপান, চৌৰ্য, আৰু গুৰুৰ স্ত্ৰীৰ সৈতে অপৰাধ—এইধৰণৰ পাপ কৰি, আনকি অতি ভয়ংকৰ পাপসমূহো…’

Verse 3

स्नानमात्रेण गोमत्यां श्रीकृष्णस्य च दर्शनात् । विलयं याति दैत्येन्द्र कल्पकोटिकृतान्यपि

‘গোমতীত কেৱল স্নান কৰিলেই, আৰু শ্ৰীকৃষ্ণৰ দৰ্শন লাভ কৰিলেই—হে দৈত্যেন্দ্ৰ! কল্পকোটি কালৰ সঞ্চিত পাপো বিলীন হয়।’

Verse 4

रुक्मिणीं ये प्रपश्यंति भक्तियुक्ताः कलौ नराः । पुरीं प्रदक्षिणां कृत्वा जप्त्वा नामसहस्रकम्

কলিযুগত ভক্তিযুক্ত যিসকল নৰে ৰুক্মিণী দেৱীৰ দৰ্শন কৰে, তেওঁলোকে নগৰী প্ৰদক্ষিণা কৰি আৰু দিৱ্য নাম-সহস্ৰ জপ কৰি…

Verse 5

प्रदक्षिणीकृतं सर्वं ब्रह्मांडं नात्र संशयः । महादानैस्तु चान्यत्र यत्फलं परिकीर्तितम् । द्वारकायां तु रुक्मिण्यां दृष्टायां जायते तदा

সেই প্ৰদক্ষিণাৰে সমগ্ৰ ব্ৰহ্মাণ্ড যেন প্ৰদক্ষিণিত হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই। আন ঠাইত মহাদানৰ যি ফল কীৰ্তিত, সেয়াই দ্বাৰকাত ৰুক্মিণী দৰ্শন কৰোঁতে তেতিয়াই জন্মে।

Verse 6

द्वादशीवासरे प्राप्ते माहात्म्यं द्वारकाभवम् । पठते संनिधौ विष्णोः शृणु वक्ष्यामि तत्फलम्

যেতিয়া দ্বাদশী তিথি উপস্থিত হয়, বিষ্ণুৰ সন্নিধানত যিয়ে এই দ্বাৰকা-মাহাত্ম্য পাঠ কৰে—শুনা, মই তাৰ ফল ক’ম।

Verse 7

सर्वेषु चैव लोकेषु कामचारी विराजते । पद्मवर्णेन यानेन किंकिणीजालमालिना

সকলো লোকতে তেওঁ ইচ্ছামতে বিচৰণকাৰী হৈ উজ্জ্বল হয়, পদ্মবৰ্ণ বিমানত আৰূঢ়, কিঙ্কিণী-জালমালাৰে সুশোভিত।

Verse 8

दिव्यश्वेताश्वयुक्तेन कामगेन यथासुखम् । आभूतसंप्लवं यावत्क्रीडतेऽप्सरसां गणैः

দিব্য শুভ্ৰ অশ্বেৰে যুক্ত ইচ্ছাগামী ৰথত তেওঁ যথাসুখ ভোগ কৰে; ভূত-সম্প্লৱ (প্ৰলয়) পৰ্যন্ত অপ্সৰাগণৰ সৈতে ক্ৰীড়া কৰি থাকে।

Verse 9

कृतकृत्यश्च भवति कल्पकोटिसमन्वितः । यथा निर्मथनादग्निः सर्वकाष्ठेषु दृश्यते । तथा च दृश्यते धर्मो द्वादशीसेवनान्नरे

সেই ব্যক্তি কৃতকৃত্য হয়, কল্প-কোটি পুণ্যফলে সমন্বিত। যেনে মথনত অগ্নি সকলো কাঠত নিহিত থাকি প্ৰকাশ পায়, তেনেদৰে দ্বাদশী-ব্ৰত পালন কৰিলে নৰত ধৰ্ম প্ৰকাশিত হয়।

Verse 10

अतः परं प्रवक्ष्यामि पितृभिः परिकीर्तितम् । अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं गोमत्यां श्रद्धया नरः । स्नात्वा संपूज्य कृष्णं च श्राद्धं कुर्यात्सपिण्डकम्

এতিয়া মই পিতৃসকলে যি ঘোষণা কৰিছে সেয়া ক’ম। আমাৰ কুলত যেন এনে এজন নৰ হয়, যিয়ে শ্ৰদ্ধাৰে গোমতীত স্নান কৰি, বিধিপূৰ্বক কৃষ্ণক পূজা কৰি, তাৰ পাছত সপিণ্ডকসহ শ্ৰাদ্ধ সম্পন্ন কৰে।

Verse 11

अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं गोमत्युदधिसंगमे । स्नात्वा पश्यति यः कृष्णमस्माकं तारणाय वै

আমাৰ কুলত যেন এনে এজন হয়, যিয়ে গোমতী আৰু সাগৰৰ সঙ্গমত স্নান কৰি কৃষ্ণৰ দৰ্শন কৰে—সঁচাকৈ ই আমাৰ তৰণৰ বাবে।

Verse 12

अपिस्यात्स कुलऽस्माकं यः श्रुत्वा ब्राह्मणाननात् । द्वारकामाहात्म्यमिदं पूजयिष्यति भक्तितः

আমাৰ কুলত যেন এনে এজন হয়, যিয়ে ব্ৰাহ্মণৰ মুখৰ পৰা এই দ্বাৰকা-মাহাত্ম্য শুনি ভক্তিভাৱে ইয়াক পূজা আৰু সন্মান কৰিব।

Verse 13

भविष्यति कुलेऽस्माकं यो गच्छेद्द्वारकां पुरीम् । संप्राप्य द्वादशीं शुद्धां यः करिष्यति जागरम्

আমাৰ কুলত এনে এজন হ’ব, যিয়ে দ্বাৰকা নগৰীলৈ যায়; আৰু শুদ্ধ দ্বাদশী লাভ কৰি পবিত্ৰ জাগৰণ পালন কৰে।

Verse 14

भविष्यति कुलेऽस्माकं पुत्रो वा दुहिता तथा । स्तुवन्नामसहस्रं तु कृष्णस्याग्रे पठिष्यति

আমাৰ বংশত এজন পুত্ৰ—অথবা তেনেদৰে এজনী কন্যা—জন্মিব, যি ভগৱানক স্তৱ কৰি শ্ৰীকৃষ্ণৰ সন্মুখত নামসহস্ৰ পাঠ কৰিব।

Verse 15

अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं भविष्यति धृतव्रतः । गोपीचन्दनदानेन यस्तोषयति वैष्णवान्

আমাৰ বংশত যেন এজন থাকে, যি ব্ৰতত দৃঢ় থাকে, আৰু গোপীচন্দন দান কৰি বৈষ্ণৱসকলক সন্তুষ্ট কৰে।

Verse 16

अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं वैष्णवानां तु सन्निधौ । द्वारकायाश्च माहात्म्यं पठिष्यति जितेन्द्रियः

আমাৰ বংশত যেন এজন থাকে, যি ইন্দ্ৰিয়-সংযমী হৈ বৈষ্ণৱসকলৰ সান্নিধ্যত দ্বাৰকাৰ মাহাত্ম্য পাঠ কৰিব।

Verse 17

भविष्यति कुलेऽस्माकं माहात्म्यं द्वारकाभवम् । लिखित्वा कृष्णतुष्ट्यर्थं स्वगृहे धारयिष्यति

আমাৰ বংশত এজন থাকিব, যি শ্ৰীকৃষ্ণৰ সন্তুষ্টিৰ বাবে দ্বাৰকা-উৎপন্ন এই মাহাত্ম্য লিখি নিজৰ ঘৰত সংৰক্ষণ কৰি ৰাখিব।

Verse 18

स्वर्णदानं च गोदानं भूमिदानं तथैव च । यावज्जीवं भवेद्दत्तं येनेदं धारितं कलौ

কলিযুগত যিয়ে এই (মাহাত্ম্য) সংৰক্ষণ কৰে, তাৰ বাবে যেন সি জীৱনভৰ সোণদান, গোদান আৰু ভূমিদান কৰি থোৱা সমান।

Verse 19

तप्तकृच्छ्रं महाकृच्छ्रं मासोपोषणमेव च । यावज्जीवं कृतं तेन येनेदं श्रावितं कलौ

কলিযুগত যিয়ে এই (মাহাত্ম্য) শ্ৰৱণ কৰায়, সিয়ে যেন সাৰাজীৱন তপ্তকৃচ্ছ্ৰ, মহাকৃচ্ছ্ৰ তপ আৰু মাহোপবাস সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 20

प्रायश्चित्तानि चीर्णानि पापानां नाशनाय । द्वारकायाश्च माहात्म्यं येन विस्तारितं कलौ

পাপ নাশৰ বাবে প্ৰায়শ্চিত্ত আচৰণ কৰা হয়; তেনেদৰে কলিযুগত এই উপদেশে দ্বাৰকাৰ মাহাত্ম্য বিস্তাৰ কৰি প্ৰচাৰ কৰে।

Verse 21

तावत्तिष्ठंति पुरुषे ब्रह्महत्यादिकानि च । यावन्न लिखते जंतुर्माहात्म्यं द्वारकाभवम्

ব্ৰাহ্মণহত্যা আদি পাপসমূহ মানুহৰ ভিতৰত তেতিয়ালৈকে থাকে, যেতিয়ালৈকে সেই জীৱে দ্বাৰকা-মাহাত্ম্য লিখি নধৰে।

Verse 22

दानैः सर्वैश्च किं तस्य सर्वतीर्थावगाहनैः । द्वारकायाश्च माहात्म्यं येनेदं लिखितं गृहे

যিয়ে নিজৰ ঘৰত এই দ্বাৰকা-মাহাত্ম্য লিখিলে, তাৰ বাবে সকলো দান আৰু সকলো তীৰ্থত স্নান কৰাৰ কি প্ৰয়োজন থাকে?

Verse 23

सर्व दुःखप्रशमनं सर्वकार्य्यप्रसाधनम् । चतुर्वर्गप्रदं नित्यं हरिभक्तिविवर्द्धनम्

ই সকলো দুখ প্ৰশমিত কৰে, সকলো ধৰ্মকাৰ্য সিদ্ধ কৰে, চাৰিও পুৰুষাৰ্থ সদায় দান কৰে আৰু হৰিভক্তি নিত্য বৃদ্ধি কৰে।

Verse 24

न चाधिर्भवते नूनं याम्यं तस्य भयं नहि । माहात्म्यं पठते यत्र द्वारकायाः समुद्भवम्

য’ত দ্বাৰকাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা দ্বাৰকা-মাহাত্ম্য পাঠ কৰা হয়, তাত নিশ্চয় কোনো ক্লেশ নুঠে, আৰু তেওঁৰ বাবে যমৰ ভয়ো নাথাকে।

Verse 25

लिखितं तिष्ठते यस्य गृहे तत्तीर्थमेव च । बलाच्छुणुष्व माहात्म्यं द्वारकायाः समुद्भवम्

যাৰ ঘৰত এই লিখিত মাহাত্ম্য স্থিৰভাৱে থাকে, তেওঁৰ ঘৰেই সত্যই তীৰ্থ। সেয়ে মনোযোগেৰে দ্বাৰকাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা দ্বাৰকা-মাহাত্ম্য শুনা।

Verse 26

विधि मन्त्रक्रियाहीनां पूजां गृह्णाति केशवः । माहात्म्यं तिष्ठते नित्यं लिखितं यस्य वेश्मनि । न तस्यागःसहस्रैस्तु कृतैर्लिप्यति मानवः

কেশৱ বিধি আৰু মন্ত্ৰ-ক্ৰিয়াহীন পূজাও গ্ৰহণ কৰে। যাৰ গৃহত এই মাহাত্ম্য লিখিত ৰূপে নিত্য থাকে, সেই মানুহে সহস্ৰ পাপ কৰিলেও লিপ্ত নহয়।

Verse 27

यः पठेच्छृणुते वापि माहात्म्यं द्वारकाभवम् । न भवेद्भूतवैकल्यं धर्मवैकल्यमेव च

যি দ্বাৰকাজাত দ্বাৰকা-মাহাত্ম্য পঢ়ে বা শুনে, তেওঁৰ দেহ-জীৱনৰ কল্যাণত কোনো অভাৱ নঘটে, আৰু ধৰ্মতো অভাৱ নাহে।

Verse 28

यः स्मरेत्प्रातरुत्थाय माहात्म्यं द्वारकाभवम् । द्वादशीनां च सर्वासां यच्चोक्तं लभते फलम्

যি পুৱা উঠি দ্বাৰকাজাত দ্বাৰকা-মাহাত্ম্য স্মৰণ কৰে, তেওঁ সকলো দ্বাদশী-ব্ৰতৰ বাবে ঘোষিত ফল লাভ কৰে।

Verse 29

त्रिदशैः पूज्यते नित्यं वन्द्यते सिद्धचारणैः । माहात्म्यं पठते यो वै द्वारकायाः समुद्भवम्

যি দ্বাৰকাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা দ্বাৰকা-মাহাত্ম্য পাঠ কৰে, সি সদায় ত্ৰিদেৱসকলে পূজিত হয় আৰু সিদ্ধ-চাৰণসকলে বন্দিত কৰে।

Verse 30

द्वारका वसते यत्र तत्र विष्णुः सनातनः । तत्र तीर्थानि सर्वाणि सर्वे देवाः सवासवाः । यज्ञा वेदाश्च ऋषयस्त्रैलोक्यं सचरा चरम्

য’ত দ্বাৰকা বাস কৰে, তাতেই সনাতন বিষ্ণু নিবাস কৰে। তাত সকলো তীৰ্থ, ইন্দ্ৰসহ সকলো দেৱতা, যজ্ঞ, বেদ আৰু ঋষিসকল—অৰ্থাৎ চল-অচলসহ সমগ্ৰ ত্ৰিলোক্য উপস্থিত থাকে।

Verse 31

शक्तो हि द्वारकां गंतुं मानवो न हि पुत्रक । कृष्णदर्शनजं पुण्यं माहात्म्यं पठतो भवेत्

হে পুত্ৰক, সকলো মানুহে দ্বাৰকা গ’মাৰ সামৰ্থ্য নাথাকে। কিন্তু যি এই মাহাত্ম্য পাঠ কৰে, সি কৃষ্ণদৰ্শনৰ পৰা জন্মা পুণ্যই লাভ কৰে।

Verse 32

सत्यं शौचं श्रुतं वित्तं सुशीलं च क्षमाऽर्जवम् । सर्वं च निष्फलं तस्य माहात्म्यं न शृणोति यः

সত্য, শৌচ, শ্ৰুতি-জ্ঞান, ধন, সুস্বভাৱ, ক্ষমা আৰু ঋজুতা—এই সকলো সেইজনৰ বাবে নিষ্ফল হয়, যি এই মাহাত্ম্য নুশুনে।

Verse 33

षण्मासे च भवेत्पुत्रो लक्ष्मीश्चैव विवर्द्धते । तस्य यः शृणुते भक्त्या माहात्म्यं द्वारकाभवम्

যি ভক্তিভাৱে দ্বাৰকাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা মাহাত্ম্য শ্ৰৱণ কৰে, তাৰ ছয় মাহৰ ভিতৰত পুত্ৰ লাভ হয় আৰু লক্ষ্মী অৰ্থাৎ সমৃদ্ধি নিশ্চয় বৃদ্ধি পায়।

Verse 42

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये द्वारकाक्षेत्रे वृषोत्सर्गादिक्रियाकरण द्वारकामाहात्म्यश्रवणादिफलवर्णनंनाम द्विचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতি-সাহস্ৰী সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডত, চতুৰ্থ ‘দ্বাৰকামাহাত্ম্য’ অংশত, দ্বাৰকা-ক্ষেত্ৰত বৃষোৎসৰ্গ আদি ক্ৰিয়া আৰু দ্বাৰকামাহাত্ম্য শ্ৰৱণৰ ফল বৰ্ণনা কৰা ‘দ্বিচত্বাৰিংশত্তম’ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।