
এই অধ্যায়ত সূতে প্ৰহ্লাদৰ উপদেশৰ জৰিয়তে দ্বাৰকাৰ পুণ্য-ব্যৱস্থা আৰু তীৰ্থ-মাহাত্ম্য স্তৰবদ্ধভাৱে বৰ্ণনা কৰে। আৰম্ভণিতে শ্ৰীকৃষ্ণ আৰু ঋষি দুৰ্ব্বাসাৰ পৰস্পৰ বৰদান-বিনিময়ৰ ফলত ‘বৰদান-তীৰ্থ’ প্ৰতিষ্ঠা হয়; গোমতী–সমুদ্ৰ সঙ্গমত স্নান আৰু উভয়ৰ পূজা বিশেষ ফলদায়ক বুলি কোৱা হৈছে। তাৰ পিছত তীৰ্থযাত্ৰাৰ নীতি-শিক্ষা দিয়া হয়—দ্বাৰকা যোৱাৰ সংকল্পেই পুণ্য, আৰু নগৰৰ দিশে প্ৰতিটো পদক্ষেপ মহাযজ্ঞফলৰ সমান। যাত্ৰীসকলক আশ্ৰয়, মধুৰ বাক্য, অন্ন, বাহন, পাদুকা, জলপাত্ৰ আৰু পাদসেৱা দান কৰাটো উচ্চ ভক্তিসেৱা; বিপৰীতে যাত্ৰাত বাধা দিয়া ঘোৰ পাপ আৰু দুষ্ফলদায়ক বুলি নিন্দা কৰা হৈছে। বৃহস্পতিয়ে ইন্দ্ৰক কলিযুগৰ পতনধৰ্ম বুজাই দিয়া প্ৰসঙ্গত সিদ্ধান্ত হয় যে দ্বাৰকা কলিদোষ-বিবর্জিত আশ্ৰয়স্থলী। চক্ৰতীৰ্থ, গোমতী-স্নান আৰু ৰুক্মিণী-হ্ৰদৰ মাহাত্ম্য বিশেষ—অকস্মাৎ স্পৰ্শও মোক্ষদায়ক আৰু কুল-উদ্ধাৰক। শেষত গণেশ-পূজা, সাষ্টাঙ্গ প্ৰণাম আৰু শ্ৰদ্ধাপূৰ্বক প্ৰৱেশ আদি শিষ্টাচাৰ ক’লে দ্বাৰকা-যাত্ৰাক ভক্তি, সামাজিক নীতি আৰু আচাৰ-নিষ্ঠাৰ সমন্বয় ৰূপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।
Verse 1
श्रीप्रह्लाद उवाच । एवं संपूजितस्तेन हरिणा ब्राह्मणोत्तमः । उवाच परिसन्तुष्टो वरं ब्रूहीति केशवम्
শ্ৰী প্ৰহ্লাদ ক’লে: হৰিয়ে এইদৰে সন্মান কৰি বিধিপূৰ্বক পূজা কৰাৰ পাছত, সেই ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠ পৰম সন্তুষ্ট হৈ কেশৱক ক’লে—“বৰ কোৱা, বৰ বাছি লোৱা।”
Verse 2
श्रीकृष्ण उवाच । यदि तुष्टोऽसि भगवन्यदि देयो वरो मम । स्थातव्यमत्र भवता न त्यक्तव्यं कदाचन
শ্ৰীকৃষ্ণ ক’লে: হে ভগৱান, যদি আপুনি সন্তুষ্ট আৰু যদি মোৰ বাবে বৰ দানযোগ্য হয়, তেন্তে আপুনি ইয়াতেই থাকিব; কেতিয়াও এই স্থান ত্যাগ নকৰিব।
Verse 3
दुर्वासा उवाच । यदि तिष्ठाम्यहं कृष्ण तथा त्वमपि केशव । तिष्ठस्व षोडशकलो नित्यं मद्वचनेन हि
দুৰ্বাসা ক’লে: যদি মই থাকোঁ, হে কৃষ্ণ, তেন্তে তুমিও, হে কেশৱ, থাকিবা; মোৰ বাক্য অনুসাৰে তুমি ষোড়শকলাসহ সদায় উপস্থিত থাকিবা।
Verse 4
श्रीकृष्ण उवाच । येऽत्र पश्यंति भक्त्या त्वां मां चापि द्विजसत्तम । किं दास्यसि फलं तेषां भाविनां भगवन्वद
শ্ৰীকৃষ্ণ ক’লে: হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, যিসকলে ইয়াত ভক্তিভাৱে আপোনাক আৰু মোকো দৰ্শন কৰে, আগন্তুক তীৰ্থযাত্ৰীসকলক আপুনি কি ফল দান কৰিব? হে ভগৱান, কওক।
Verse 5
दुर्वासा उवाच । यः स्नात्वा संगमे कृष्ण गोमत्याः सागरस्य च । त्वां मां समर्चति नरः सर्वपापैः समुच्यते
দুৰ্বাসা ক’লে: হে কৃষ্ণ! যি গোমতী আৰু সাগৰৰ সঙ্গমত স্নান কৰি তোমাক আৰু মোক সম্যক পূজা কৰে, সেই নৰ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 6
तथान्यच्छृणु कृष्णात्र स्नात्वा दास्यति यद्धनम् । मम दत्तस्य देवेश प्राप्नुयात्षोडशोत्तरम्
আৰু আন এটা কথা শুনা, হে কৃষ্ণ: ইয়াত স্নান কৰি যি ধন দান কৰে—হে দেবেশ—সেই দান মম নামত দিয়া দানতকৈ ষোলো গুণ অধিক ফল লাভ কৰে।
Verse 7
श्रीकृष्ण उवाच । यो नरः पूजयित्वा त्वां पूजयिष्यति मामिह । तस्य मुक्तिं प्रदास्यामि या सुरैरपि दुर्ल्लभा
শ্ৰীকৃষ্ণ ক’লে: যি নৰে প্ৰথমে তোমাক পূজা কৰি ইয়াত মোক পূজা কৰে, মই তাক সেই মুক্তি দিম, যি দেৱতাসকলৰ বাবেও দুষ্প্ৰাপ্য।
Verse 8
प्रह्लाद उवाच । परस्परं वरौ दत्त्वा कृष्णदुर्वाससौ मुदा । ततः प्रभृति विप्रेन्द्रास्तस्मिन्स्थाने ह्यतिष्ठताम् । वरदानमिति प्रोक्तं तत्तीर्थं सर्वकामदम्
প্ৰহ্লাদ ক’লে: আনন্দে কৃষ্ণ আৰু দুৰ্বাসাই পৰস্পৰে বৰ দান কৰিলে; তাৰপিছত, হে বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল, সেই সময়ৰ পৰা তেওঁলোক সেই স্থানতেই অৱস্থিত থাকিল। সেই তীৰ্থ ‘বৰদান’ নামে খ্যাত হ’ল, যি সকলো কামনা পূৰ্ণ কৰে।
Verse 9
वरदाने नरः स्नातो गोसहस्रफलं लभेत् । विष्णुदुर्वाससोर्यत्र वरदानमभूत्पुरा
বৰদান তীৰ্থত যি নৰে স্নান কৰে, সি হাজাৰ গাই দান কৰাৰ সমান পুণ্য লাভ কৰে; কিয়নো ইয়াতেই পুৰাকালে বিষ্ণু আৰু দুৰ্বাসাৰ বৰদান সংঘটিত হৈছিল।
Verse 10
तदाप्रभृति विप्रेन्द्रास्तिष्ठते द्वारकां हरिः । दुर्वाससा गिरा बद्धो न जहाति कदाचन
সেই সময়ৰ পৰা, হে বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল, হৰি দ্বাৰকাতেই স্থিত থাকে; দুর্বাসাৰ বাক্যত আবদ্ধ হৈ তেওঁ কেতিয়াও তাক ত্যাগ নকৰে।
Verse 11
यत्र त्रैविक्रमी मूर्तिर्वहते यत्र गोमती । नरा मुक्तिं प्रयास्यंति चक्रतीर्थेन संगताः
য’ত ত্ৰৈবিক্ৰমীৰ পবিত্ৰ মূৰ্তি অধিষ্ঠিত আৰু য’ত গোমতী নদী বয়—সেই ঠাইত চক্ৰতীৰ্থৰ সঙ্গ লাভ কৰা নৰসকল মুক্তিৰ দিশে আগবাঢ়ে।
Verse 12
कलेवरं परित्यक्तं प्रभासे हरिणा यदा । कलाभिः सहितं तेजस्तस्यां मूर्तौ निवेशितम्
যেতিয়া প্ৰভাসত হৰিয়ে নিজৰ কলেৱৰ ত্যাগ কৰিলে, তেতিয়া তেওঁৰ দিৱ্য তেজ—কলা-সমেত—সেই পবিত্ৰ মূৰ্তিত প্ৰতিষ্ঠিত হ’ল।
Verse 13
तस्मात्कलियुगे विप्रा नान्यत्र प्राप्यते हरिः । यदि कार्य्यं हि कृष्णेन तत्र गच्छत मा चिरम्
সেয়ে, হে বিপ্ৰসকল, কলিযুগত হৰি অন্য ঠাইত তেনেকৈ লাভ্য নহয়। যদি কৃষ্ণৰ দ্বাৰা কোনো পবিত্ৰ কাৰ্য সাধন কৰিব লাগে, তেন্তে তাতেই যাওক—বিলম্ব নকৰিবা।
Verse 14
ऋषय ऊचुः । साधु भागवतश्रेष्ठ साधु मार्गप्रदर्शक । यत्त्वया हि परिज्ञातं तन्न जानाति कश्चन
ঋষিসকলে ক’লে: “সাধু, হে ভাগৱতশ্ৰেষ্ঠ; সাধু, হে মাৰ্গপ্ৰদৰ্শক। তুমি যি সত্যকৈ বুজিছা, সেয়া আন কোনেও নাজানে।”
Verse 15
किं फलं गमने तस्यां किं फलं कृष्णदर्शने । कानि तीर्थानि तत्रैव के देवास्तद्वदस्व नः
সেই ধামলৈ গ’লে কি পুণ্য লাভ হয়, আৰু তাত শ্ৰীকৃষ্ণৰ দৰ্শনে কি ফল হয়? তাত কোন কোন তীৰ্থ আছে আৰু কোন কোন দেৱতা আছে—সেয়া আমাক কওক।
Verse 16
कस्मिन्मासे तिथौ कस्यां कस्मिन्पर्वणि मानवैः । गन्तव्यं कानि देयानि दानानि दनुजर्षभ
কোন মাহত, কোন তিথিত, আৰু কোন পৰ্বত মানুহে গমন কৰিব লাগে? আৰু কোন কোন দান-দক্ষিণা দিয়া উচিত, হে দানৱৰ শ্ৰেষ্ঠ?
Verse 17
सूत उवाच । इति पृष्टस्तदा तैस्तु महाभागवतोऽसुरः । कथयामास विप्रेभ्यो भगवद्भक्तिसंयुतः
সূত ক’লে: এইদৰে তেওঁলোকে সোধাত, সেই অসুৰ—যদিও মহাভাগৱত—ভগৱানৰ ভক্তিৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ ব্ৰাহ্মণসকলক বৰ্ণনা কৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 18
प्रह्लाद उवाच । भो भूमिदेवाः शृणुत परं गुह्यं सनातनम् । यत्कस्यचिन्न चाख्यातं तद्वदामि सुविस्तरात्
প্ৰহ্লাদ ক’লে: হে ভূমিদেৱা (ব্ৰাহ্মণসকল), শুনা—ই এ পৰম, গুহ্য আৰু সনাতন উপদেশ; যি যিকোনোকে কোৱা নহয়। মই ইয়াক বিস্তাৰে ক’ম।
Verse 19
यदा मतिं च कुरुते द्वारकागमनं प्रति । तदा नरकनिर्मुक्ता गायन्ति पितरो दिवि
যেতিয়া কোনো মানুহে দ্বাৰকালৈ যোৱাৰ সংকল্প মাত্ৰ কৰে, তেতিয়াই নৰকৰ পৰা মুক্ত হোৱা পিতৃলোকসকলে স্বৰ্গত গীত গায়।
Verse 20
यावत्पदानि कृष्णस्य मार्गे गच्छति मानवः । पदेपदेऽश्वमेधस्य यज्ञस्य लभते फलम्
মানৱে কৃষ্ণৰ পথত যিমান পদক্ষেপে আগবাঢ়ে, প্ৰতিটো পদে সি অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে।
Verse 21
यात्रार्थं देवदेवस्य यः प्रेरयति चापरान् । मानवान्नात्र सन्देहो लभते वैष्णवं पदम्
দেৱদেৱ প্ৰভুৰ তীৰ্থযাত্ৰাৰ বাবে যি আন মানুহকো প্ৰেৰণা দিয়ে, তাত সন্দেহ নাই—সি বৈষ্ণৱ পৰম পদ লাভ কৰে।
Verse 22
द्वारकां गच्छमानस्य यो ददाति प्रतिश्रयम् । तथैव मधुरां वाचं नन्दते क्रीडते हि सः
দ্বাৰকালৈ যোৱা যাত্ৰীক যি আশ্ৰয় দিয়ে আৰু মধুৰ বাক্যৰে কথা কয়, সি নিশ্চয় আনন্দিত হৈ ক্ৰীড়া কৰে।
Verse 23
अध्वनि श्रांतदेहस्य वाहनं यः प्रयच्छति । हंसयुक्तेन स नरो विमानेन दिवं व्रजेत्
পথত ক্লান্ত দেহৰ যাত্ৰীক যি বাহন দিয়ে, সেই নৰ হংসযুক্ত দিৱ্য বিমানেৰে স্বৰ্গলৈ যায়।
Verse 24
यात्रायां गच्छमानस्य मध्याह्ने क्षुधितस्य च । अन्नं ददाति यो भक्त्या शृणु तस्यापि यद्भवेत्
যাত্ৰাত গৈ থকা আৰু মধ্যাহ্নত ক্ষুধিত যাত্ৰীক যি ভক্তিৰে অন্ন দিয়ে—শুনা, তাৰো কি ফল হয়।
Verse 25
गयाश्राद्धेन यत्पुण्यं लभते मानवो भुवि । अन्नदानेन तत्पुण्यं पितॄणां तृप्तिरक्षया
পৃথিৱীত গয়াত শ্ৰাদ্ধ কৰিলে মানুহে যি পুণ্য লাভ কৰে, অন্নদান কৰিলেও সেই একে পুণ্য হয়; আৰু পিতৃলোকৰ তৃপ্তি অক্ষয় হৈ থাকে।
Verse 26
उपानहौ तु यो दद्याद्द्वारकां प्रति गच्छताम् । कृष्णप्रसादात्स नरो गजस्कन्धेन गच्छति
দ্বাৰকামুখী যাত্ৰীসকলক যি জনে জোতা-চেণ্ডেল দান কৰে, শ্ৰীকৃষ্ণৰ প্ৰসাদে সেই ব্যক্তি হাতীৰ পিঠিত আৰূঢ় হৈ যাত্ৰা কৰে।
Verse 27
विघ्नमाचरते यस्तु द्वारकां प्रति गच्छताम् । नरके मज्जते मूढः कल्पमात्रं तु रौरवे
কিন্তু যি জনে দ্বাৰকামুখী যাত্ৰীসকলৰ পথত বিঘ্ন ঘটায়, সেই মোহগ্ৰস্ত ব্যক্তি ৰৌৰৱ নৰকত এক কল্পকাল পৰ্যন্ত ডুবি থাকে।
Verse 28
मार्गस्थितस्य यो धन्यः प्रयच्छति कमण्डलु्म् । प्रपादानसहस्रस्य फलमाप्नोति मानवः
পথত থকা যাত্ৰীক যি ধন্য ব্যক্তি কমণ্ডলু (জলপাত্ৰ) দান কৰে, সেই মানুহে হাজাৰ প্ৰপা স্থাপন কৰাৰ ফল লাভ কৰে।
Verse 29
यात्रायां गच्छमानस्य पादभ्यंगं ददाति यः । पादप्रक्षालनं चैव सर्वान्कामानवाप्नुयात्
যি জনে তীৰ্থযাত্ৰাত গৈ থকা লোকক পাদাভ্যঙ্গ (ভৰি মালিশ) দিয়ে আৰু ভৰি ধুৱাই দিয়ে, তেওঁ সকলো কামনা পূৰ্ণতা লাভ কৰে।
Verse 30
गाथां शृणोति यो विष्णोर्गीतं च गायतः पथि । दानं ददाति विप्रेन्द्रास्तस्माद्धन्यतरो न हि
হে বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল! যি মানুহে পথত বিষ্ণুৰ গাথা শুনে, গীত গোৱা ভক্তৰ কীৰ্তন শুনে আৰু দান কৰে—তাতকৈ অধিক ধন্য আন কোনো নাই।
Verse 31
कैलासशिखरावासं श्वेताभ्रमिव निर्मलम् । प्रासादं कृष्णदेवस्य यः पश्यति नरोत्तमः
যি নৰোত্তমে শ্ৰীকৃষ্ণদেৱৰ প্ৰাসাদ দর্শন কৰে—কাইলাস শিখৰত বাসস্থান যেন, শ্বেত মেঘৰ দৰে উজ্জ্বল আৰু নিৰ্মল—সেইজনেই প্ৰভুৰ পবিত্ৰ ধামৰ ধন্য দর্শন লাভ কৰে।
Verse 32
दूराद्धेममयं दृष्ट्वा कलशं ध्वजसंयुतम् । वाहनं संपरित्यज्य लुठते धरणीं गतः
দূৰৰ পৰা ধ্বজাসংযুক্ত সোণালী কলশ দেখিয়েই, সি নিজৰ বাহন ত্যাগ কৰে আৰু মাটিত নামি ভক্তিভাৱে ভূমিত লুটিয়াই পৰে।
Verse 34
पञ्चसूनाकृतं पापं तथाऽधर्मकृतं च यत् । कृमिकीटपतंगाश्च निहताः पथि गच्छता । परान्नं परपानीयमस्पृश्य स्पर्शसंगमम् । तत्सर्वं नाशमाप्नोति भगवत्केतुदर्शनात्
পঞ্চসূনা-জনিত পাপ আৰু যি কোনো অধৰ্ম কৰা হৈছে; পথত গৈ থাকোঁতে কৃমি-কীট-পতঙ্গ নিধনৰ দোষ; পৰৰ অন্ন ভক্ষণ, পৰৰ পানীয় পান, আৰু অস্পৃশ্যৰ স্পৰ্শ-সংগম—এই সকলো ভগৱানৰ কেতু (ধ্বজা) দর্শন মাত্ৰে নাশ পায়।
Verse 35
पठेन्नामसहस्रं तु स्तवराजमथापि वा । गजेन्द्रमोक्षणं चैव पथि गच्छञ्छनैः शनैः
পথত ধীৰে ধীৰে আগবাঢ়োঁতে, নামসহস্ৰ পাঠ কৰিব লাগে, অথবা স্তৱৰাজ, অথবা গজেন্দ্ৰমোক্ষণো পাঠ কৰিব লাগে।
Verse 36
गायमानो भगवतः प्रादुर्भावाननेकधा । नृत्यद्भिर्हर्षसंयुक्तैर्हृष्यमाणः पुनःपुनः । स्वयं नृत्यन्हर्षयुक्तो भक्तो गच्छेद्धरेः पुरम्
ভগৱানৰ নানা প্ৰাদুৰ্ভাৱ গাই গাই, আনন্দত নৃত্য কৰা ভক্তসকলৰ মাজত পুনঃপুনঃ হৰ্ষিত হৈ, নিজেও হৰ্ষসহ নৃত্য কৰি ভক্তে হৰিৰ পুৰী—দিব্য ধাম—প্ৰাপ্ত কৰে।
Verse 37
विष्णोः क्रीडाकरं स्थानं भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् । यस्मिन्दृष्टे कलौ नॄणां मुक्तिरेवोपजायते
ইয়া বিষ্ণুৰ ক্ৰীড়াময় দিব্য আসন, ভুক্তি আৰু মুক্তি দুয়ো প্ৰদানকাৰী; কলিযুগতো কেৱল ইয়াৰ দৰ্শন কৰিলেই মানুহৰ অন্তৰত মুক্তি নিজেই উদয় হয়।
Verse 38
प्रह्लाद उवाच । पूर्वं हि देवराजेन बृहस्पतिरुदारधीः । प्रणम्य परया भक्त्या पृष्टश्च स महामतिः
প্ৰহ্লাদে ক’লে: পূৰ্বে দেৱৰাজে উদাৰ বুদ্ধিসম্পন্ন বৃহস্পতিকে—সেই মহামতিকে—পৰম ভক্তিৰে প্ৰণাম কৰি, তাৰ পাছত প্ৰশ্ন কৰিছিল।
Verse 39
इन्द्र उवाच । द्वारकायाश्च माहात्म्यं कथयस्व प्रसादतः । चतुर्युगं यथाभागैर्धर्मवृद्धिं जनो लभेत्
ইন্দ্ৰে ক’লে: আপোনাৰ প্ৰসাদে দ্বাৰকাৰ মাহাত্ম্য কহক, আৰু চাৰিযুগক তেওঁলোকৰ যথাযথ বিভাগসহ ব্যাখ্যা কৰক, যাতে লোকসকলে ধৰ্মবৃদ্ধি লাভ কৰে।
Verse 40
एतच्छ्रुत्वा महेन्द्रस्य वचनं मुनिसत्तमाः । बृहस्पतिरुवाचैनं महेन्द्रं देव संवृतम्
মহেন্দ্ৰৰ এই বাক্য শুনি, মুনিশ্ৰেষ্ঠসকলৰ সন্মুখত, দেৱতাসকলৰে পৰিবেষ্টিত মহেন্দ্ৰক বৃহস্পতিয়ে উত্তৰ দিলে।
Verse 41
बृहस्पतिरुवाच । कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्च सुरसत्तम । चतुर्युगमिदं प्रोक्तं तत्त्वतो मुनिसत्तमैः
বৃহস্পতিয়ে ক’লে: হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ! কৃত, ত্ৰেতা, দ্বাপৰ আৰু কলি—এই চাৰিযুগৰ সমষ্টি মুনিশ্ৰেষ্ঠসকলে তত্ত্বতঃ সত্যৰূপে ব্যাখ্যা কৰিছে।
Verse 42
कृते धर्मश्चतुष्पादो वेदादिफलमेव च । तीर्थं दानं तपो विद्या ध्यानमायुररोगता
কৃতযুগত ধৰ্ম চাৰিপাদে দৃঢ় থাকে আৰু বেদ আদি সাধনাৰ ফল সম্পূৰ্ণৰূপে লাভ হয়। তীৰ্থযাত্ৰা, দান, তপস্যা, বিদ্যা, ধ্যান, দীঘল আয়ু আৰু নিৰোগতা—সেই যুগত বিকশিত হয়।
Verse 43
पादहीनं सर्वमेतद्युगं त्रेताभिधं प्रभो । पादद्वयं द्वापरे तु सर्वस्यैतस्य वासव
হে প্ৰভু! ত্ৰেতা নামে যি যুগ, তাত এই সকলো এক পাদে হ্ৰাস পায়। আৰু দ্বাপৰত, হে বাসৱ, এই সকলো গুণৰ কেৱল দুপাদ অৱশিষ্ট থাকে।
Verse 44
पादेनैकेन तत्सर्वं विभागे प्रथमे कलौ । ऊर्ध्वं विनाशः सर्वस्य भविष्यति न संशयः
কলিযুগৰ প্ৰথম বিভাগত সেই সকলো কেৱল এক পাদে টিকে। তাৰ পিছত সকলোৰে বিনাশ ঘটিব—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।
Verse 45
मन्त्रास्तीर्थानि यज्ञाश्च तपो दैवादिकं तथा । प्रगच्छंति समुच्छेदं वेदाः शास्त्राणि चैव हि
মন্ত্ৰ, তীৰ্থ, যজ্ঞ, তপস্যা আৰু দেৱবিধান আদি—এই সকলো উচ্ছেদৰ দিশে আগবাঢ়ে; আৰু বেদ-শাস্ত্ৰসমূহো নিশ্চয়েই বিঘ্নিত হয়।
Verse 46
म्लेच्छप्रायाश्च भूपाला भविष्यन्त्यमराधिप । लोकः करिष्यते निन्दां साधूनां व्रतचारिणाम्
হে অমৰলোকৰ অধিপতি! ভূপালসকল অধিকাংশে ম্লেচ্ছ-স্বভাৱৰ হ’ব, আৰু লোকসকলে ব্ৰতধাৰী, সদাচাৰী সাধুসকলক নিন্দা কৰিব।
Verse 47
प्रह्लाद उवाच । श्रुत्वा बृहस्पतेर्वाक्यमेतत्तीर्थस्य भो द्विजाः । प्रकंपिताः सुराः सर्वे म्लेच्छ संसर्गजाद्भयात्
প্ৰহ্লাদে ক’লে: হে দ্বিজসকল! এই তীৰ্থ সম্বন্ধে বৃহস্পতিৰ বাক্য শুনি, ম্লেচ্ছ-সংসৰ্গজনিত ভয়ত সকলো দেৱতা কঁপি উঠিল।
Verse 48
बृहस्पतिं सुरगुरुं पप्रच्छुर्विनयान्विताः । म्लेच्छसंसर्गजो दोषो गंगयापि न पूयते
তেতিয়া সকলো দেৱতাই বিনয়েৰে সুৰগুৰু বৃহস্পতিকে সুধিলে: ‘ম্লেচ্ছ-সংসৰ্গজনিত দোষ গঙ্গাৰ দ্বাৰাও শুদ্ধ নহয়।’
Verse 49
कथयस्व प्रसादेन स्थानं कलिविवर्जितम् । यत्र गत्वा निवत्स्यामो यास्यामो निर्वृतिं पराम्
অনুগ্ৰহ কৰি ক’লিৰ স্পৰ্শবিহীন স্থান কওক; য’ত গৈ আমি বসতি কৰিব পাৰোঁ আৰু পৰম নিৰ্বৃতি-শান্তি লাভ কৰোঁ।
Verse 50
येन दुःखविनिर्मुक्ता भविष्यामो गतव्यथाः । कृपया सुमुखो भूत्वा ब्रूहि तीर्थं हिताय नः
যাৰ দ্বাৰা আমি দুখৰ পৰা মুক্ত হৈ নিৰ্ব্যথা হ’ম; দয়া কৰি, প্ৰসন্ন মুখেৰে, আমাৰ হিতৰ বাবে সেই তীৰ্থ কওক।
Verse 51
प्रह्लाद उवाच । एतच्छ्रुत्वा सुरेन्द्रस्य वाक्यमंगिरसां वरः । चिरं ध्यात्वा जगादेदं वाक्यं देवपुरोहितः
প্ৰহ্লাদে ক’লে: সুৰেন্দ্ৰৰ এই বাক্য শুনি, অঙ্গিৰস বংশৰ শ্ৰেষ্ঠ বृहস্পতি—দেৱপুৰোহিত—দীৰ্ঘ সময় ধ্যান কৰি পাছত এই বাক্য ক’লে।
Verse 52
बृहस्पतिरुवाच । पञ्चक्रोशप्रमाणं हि तीर्थं तीर्थवरोत्तमम् । द्वारकानाम विख्यातं कलिदोषविवर्जितम्
বৃহস্পতিয়ে ক’লে: পঞ্চ ক্ৰোশ পৰিমিত এই তীৰ্থ সত্যই তীৰ্থসমূহৰ সৰ্বোত্তম; ‘দ্বাৰকা’ নামে বিখ্যাত, আৰু কলিযুগৰ দোষৰ পৰা মুক্ত।
Verse 53
विष्णुना निर्मितं स्थानं लोकस्य गतिदायकम् । मुक्तिदं कलिकाले तु ज्ञानहीनजनस्य च
এই স্থান বিষ্ণুৱে নিৰ্মাণ কৰিছে, যি লোকক সত্য গতি দান কৰে; আৰু কলিযুগত ই জ্ঞানহীন লোককো মুক্তি প্ৰদান কৰে।
Verse 54
ऊषरं कर्मणां क्षेत्रं पुण्यं पापविनाशनम् । न प्ररोहंति पापानि पुनर्नष्टानि तत्र वै
সেই পুণ্যক্ষেত্ৰ পাপকৰ্মৰ বাবে উষৰ ভূমিৰ দৰে—শুভ আৰু পাপনাশক। তাত যি পাপ নষ্ট হয়, সেয়া পুনৰ অঙ্কুৰিত নহয়।
Verse 55
तिस्रः कोटयोऽर्धकोटी च तीर्थानीह महीतले
এই পৃথিৱীত তিন কোটি আৰু আধা কোটি তীৰ্থ আছে।
Verse 56
एवं तीर्थयुता तत्र द्वारका मुक्तिदायका । सेवनीया प्रयत्नेन प्राप्य मानुष्यमुत्तमम्
এইদৰে তীৰ্থেৰে পৰিপূৰ্ণ সেই দ্বাৰকা মুক্তিদায়িনী। উত্তম মানৱজন্ম লাভ কৰি, মানুহে যত্নেৰে তাত তীৰ্থযাত্ৰা কৰি ভক্তিভাৱে সেৱা কৰা উচিত।
Verse 57
प्रह्लाद उवाच । बृहस्पतेर्वचः श्रुत्वा शतक्रतुरथाऽब्रवीत् । वाचस्पते मम इहि द्वारवत्या महोदयम् । गमने किं फलं प्रोक्तं कृष्णदेवस्य दर्शने
প্ৰহ্লাদ ক’লে: বৃহস্পতিৰ বচন শুনি শতক্ৰতু (ইন্দ্ৰ) ক’লে—“হে বাচস্পতী, মোক দ্বাৰৱতীৰ মহিমা কোৱা। তাত গমন আৰু শ্ৰীকৃষ্ণদেৱৰ দৰ্শনত কোন ফল ঘোষণা কৰা হৈছে?”
Verse 58
अन्यानि तत्र तीर्थानि मुख्यानि वद मे गुरो । यथाभिषेके गोमत्याः फलं यदपि संगमे
“হে গুৰু, তাত থকা আন আন মুখ্য তীৰ্থসমূহো মোক কোৱা; আৰু গোমতীৰ সংগমত অভিষেক/স্নান কৰিলে যি ফল লাভ হয়, সেয়াও কোৱা।”
Verse 59
बृहस्पतिरुवाच । श्रूयतां तात वक्ष्यामि माहात्म्यं द्वारकोद्भवम् । मनुष्यरूपो भगवान्यत्र क्रीडति केशवः
বৃহস্পতিয়ে ক’লে: “শুনা, তাত; মই দ্বাৰকাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা মাহাত্ম্য ক’ম—য’ত মানৱৰূপ ধৰি ভগৱান কেশৱ লীলা কৰে।”
Verse 60
नारायणः स ईशानो ध्येयश्चादौ जगन्मयः । स एव देवतामुख्यः पुरीं द्वारवतीं स्थितः
সেইজন নাৰায়ণ পৰমেশ্বৰ; আদিৰ পৰা ধ্যানযোগ্য, জগতময়। সেই একেই দেবতাসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ, দ্বাৰৱতী পুৰীত অৱস্থিত।
Verse 61
एकैकस्मिन्पदे दत्ते पुरीं द्वारवतीं प्रति । पुण्यं क्रतुसहस्रेण कलौ भवति देहिनाम्
কলিযুগত দেহধাৰী জীৱে দ্বাৰৱতী নগৰলৈ একেটা পদক্ষেপ দিলেই সহস্ৰ ক্ৰতুৰ সমান পুণ্য লাভ কৰে।
Verse 62
कलौ कृष्णपुरीं रम्यां ये गच्छंति नरोत्तमाः । कुलकोटिशतैर्युक्तास्ते गच्छन्ति हरेः पदम्
কলিযুগত যিসকল নৰোত্তমে ৰম্য কৃষ্ণপুৰী (দ্বাৰকা)লৈ যায়, তেওঁলোকে কুল-কোটি শতসহ হৰিৰ পদ লাভ কৰে।
Verse 63
ये ध्यायंति मनोवृत्त्या गमनं द्वारकां प्रति । तेषां विलीयते पापं पूर्वजन्मायुतैः कृतम्
যিসকলে মনোবৃত্তিৰে দ্বাৰকালৈ গমনৰ চিন্তা-মাত্ৰ ধ্যান কৰে, তেওঁলোকৰ অযুত পূৰ্বজন্মত সঞ্চিত পাপ বিলীন হয়।
Verse 64
कृष्णस्य दर्शने बुद्धिर्जायते यस्य देहिनः । वक्त्रावलोकनात्तस्य पापं याति सहस्रधा
যি দেহধাৰীৰ বুদ্ধি কৃষ্ণদৰ্শনে জাগ্ৰত হয়, তেওঁৰ মুখমণ্ডল দৰ্শন-মাত্ৰতে পাপ সহস্ৰধা ভাঙি দূৰ হয়।
Verse 65
ये गता द्वारकायां च ये मृताः कृष्णसन्निधौ । न तेषां पुनरावृत्तिर्यावदाभूतसंप्लवम्
যিসকলে দ্বাৰকালৈ গৈছে আৰু যিসকলে কৃষ্ণৰ সন্নিধানতে দেহ ত্যাগ কৰে, সৃষ্টিপ্ৰলয় (মহাসংপ্লৱ) পৰ্যন্ত তেওঁলোকৰ পুনৰাগমন নাই।
Verse 66
सुलभा मथुरा काशी ह्यवन्ती च तथा सुराः । अयोध्या सुलभा लोके दुर्लभा द्वारका कलौ
মথুৰা আৰু কাশী সহজে লাভ্য; তেনেদৰে অৱন্তী আৰু দেৱলোকৰ ধামসমূহো। অযোধ্যাও জগতত সুলভ—কিন্তু কলিযুগত দ্বাৰকা দুষ্প্ৰাপ্য।
Verse 67
गत्वा कृष्णपुरीं रम्यां षण्मासात्कृष्णसंनिधौ । जीवन्मुक्तास्तु ते ज्ञेयाः सत्यमेतत्सुरोत्तम
যি মনোহৰ কৃষ্ণপুৰীলৈ গৈ ছয় মাহ কৃষ্ণৰ সান্নিধ্যত থাকে, তেওঁলোকক জীৱন্মুক্ত বুলি জানিবা—এই কথা সত্য, হে দেৱোত্তম।
Verse 68
कृष्णक्रीडाकरं स्थानं वाञ्छन्ति मनसा प्रिये । तेषां हृदि स्थितं पापं क्षालयेत्प्रेतनायकः
হে প্ৰিয়ে, যিসকলে মনত কৃষ্ণৰ ক্ৰীড়াস্থানৰ আকাঙ্ক্ষা কৰে, তেওঁলোকৰ হৃদয়ত থকা পাপ প্ৰেতনায়ক যমেও ধুই পেলায়।
Verse 69
अत्युग्राण्यपि पापानि तावत्तिष्ठन्ति विग्रहे । यावन्न गच्छति नरः कलौ द्वारवतीं प्रति
অতি ভয়ংকৰ পাপো তেতিয়ালৈকে দেহত থাকে, যেতিয়ালৈকে কলিযুগত মানুহে দ্বাৰৱতীৰ দিশে যাত্ৰা নকৰে।
Verse 70
पुण्यसंख्या च तीर्थानां ब्रह्मणा विहिता पुरा । दानाध्ययन संज्ञानां मुक्त्वा द्वारवतीं कलौ
পূৰ্বে ব্ৰহ্মাই তীৰ্থসমূহৰ পুণ্যৰ পৰিমাণ বিধান কৰিছিল; কিন্তু কলিযুগত দ্বাৰৱতীক বাদ দিলে দান, অধ্যয়ন আৰু পৰিচিত ধৰ্মকৰ্মৰ পুণ্য তুলনামূলকভাৱে ক্ষীণ হয়।
Verse 71
चक्रतीर्थे तु यो गच्छेत्प्रसंगेनापि मानवः । कुलैकविंशतियुतः स गच्छेत्परमं पदम्
যি মানুহ কেৱল সংযোগবশতঃও চক্ৰতীৰ্থলৈ যায়, তেওঁ নিজৰ কুলৰ একুশ পুৰুষসহ পৰম পদ লাভ কৰে।
Verse 72
लोभेनाऽप्यपराधेन दम्भेन कपटेन वा । चक्रतीर्थं च यो गच्छेन्न पुनर्विशते भवम्
লোভেৰে, অপৰাধেৰে কলুষিত হৈ, বা দম্ভ-প্ৰতারণাৰে যি চক্ৰতীৰ্থলৈ যায়, সি পুনৰ সংসাৰ-ভৱত প্ৰৱেশ নকৰে (পুনর্জন্ম নাপায়)।
Verse 73
प्रयागे ह्यस्थिपातेन यत्फलं परिकीर्तितम् । तदेव शतसाहस्रं चक्रतीर्थास्थिपातनात्
প্ৰয়াগত অস্থি-বিসৰ্জনে যি ফল কীৰ্তিত, সেই একে ফল চক্ৰতীৰ্থত অস্থি-বিসৰ্জনে লক্ষগুণে বৃদ্ধি পায়।
Verse 74
पृथिव्यां चैव तत्तीर्थं परमं परिकीर्तितम् । चक्रतीर्थमिति ख्यातं ब्रह्महत्याविनाशनम्
পৃথিৱীত সেই তীৰ্থক পৰম বুলি কীৰ্তিত—‘চক্ৰতীৰ্থ’ নামে খ্যাত—ব্ৰহ্মহত্যাৰ মহাপাপ বিনাশক।
Verse 75
ये ये कुले भविष्यंति तत्पूर्वं मानवाः क्षितौ । सर्वे विष्णुपुरं यांति चक्रतीर्थास्थिपातनात्
সেই কুলত আগতে জন্ম লোৱা আৰু আগলৈ জন্ম ল’বলগীয়া—সকলো মানুহেই চক্ৰতীৰ্থত অস্থি-বিসৰ্জনৰ ফলত বিষ্ণুপুৰ (বিষ্ণুৰ ধাম)লৈ যায়।
Verse 76
किं जातैर्बहुभिः पुत्रैर्गणनापूरकात्मकैः । वरमेको भवेत्पुत्रश्चक्रतीर्थं तु यो व्रजेत्
কেৱল গণনা পূৰণ কৰা বহু পুত্ৰে কি লাভ? উত্তম একেটি পুত্ৰ—যি চক্ৰতীৰ্থলৈ গমন কৰে।
Verse 77
तपसा किं प्रतप्तेन दानेनाध्ययनेन किम् । सर्वावस्थोऽपि मुच्येत गतः कृष्णपुरीं यदि
কঠোৰ তপস্যা কৰি কি প্ৰয়োজন? দান বা শাস্ত্ৰ অধ্যয়নে কি লাভ? যি অৱস্থাতেই হওক, যদি কৃষ্ণপুৰী (দ্বাৰকা)লৈ গৈছে তেন্তে মুক্তি পায়।
Verse 78
कलिकाल कृतैर्दोषैरत्युग्रैरपि मानवः । कलौ कृष्णमुखं दृष्ट्वा लिप्यते न कदाचन
কলিযুগে উৎপন্ন অতি উগ্ৰ দোষে মানুহ পীড়িত হলেও, কলিত কৃষ্ণৰ মুখ দৰ্শন কৰিলে কেতিয়াও কলুষিত নহয়।
Verse 79
दानं चाध्ययनं शौचं कारणं न हि पुत्रक । हीनवर्णोऽपि पापात्मा गतः कृष्णपुरीं यदि
হে পুত্ৰ, ইয়াত দান, অধ্যয়ন আৰু শৌচেই মুখ্য কাৰণ নহয়। নীচ বৰ্ণৰ হলেও, পাপী আত্মা হলেও—যদি কৃষ্ণপুৰীলৈ গৈছে তেন্তে (উদ্ধাৰ পায়)।
Verse 80
वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे नर्मदायां च यत्फलम् । तत्फलं निमिषार्धेन द्वारवत्यां दिनेदिने
ৱাৰাণসী, কুৰুক্ষেত্ৰ আৰু নৰ্মদাত যি পুণ্যফল লাভ হয়, সেই একে ফল দ্বাৰৱতীত প্ৰতিদিন নিমিষাৰ্ধতে লাভ হয়।
Verse 81
धन्यानामपि धन्यास्ते देवानामपि देवताः । कृष्णोपरि मतिर्येषां हीयते न कदाचन
ধন্য সিহঁত—ধন্যসকলৰ মাজতো অতি ধন্য, দেৱসকলৰ মাজতো দেৱতুল্য—যিসকলৰ মন শ্ৰীকৃষ্ণত স্থিৰ, কেতিয়াও ক্ষয় নাযায়।
Verse 82
श्रवणद्वादशीयोगे गोमत्युदधिसंगमे । स्नात्वा कृष्णसुतं दृष्ट्वा लिप्यते नैव स क्वचित्
যেতিয়া শ্ৰৱণ নক্ষত্ৰ আৰু দ্বাদশীৰ শুভ যোগ হয়, গোমতী আৰু সাগৰৰ সঙ্গমত স্নান কৰি আৰু শ্ৰীকৃষ্ণৰ পুত্ৰৰ দৰ্শন কৰি, মানুহ ক’তাও পাপৰ লেপ নালাগে।
Verse 83
यस्य कस्यापि मासस्य द्वादशी प्राप्य मानवः । कृष्णक्रीडापुरीं दृष्ट्वा मुक्तः संसारगह्वरात्
যিকোনো মাহৰ দ্বাদশী পালে, মানুহে সেই দিন উপস্থিত হৈ আৰু শ্ৰীকৃষ্ণৰ ক্ৰীড়া-নগৰী দ্বাৰকাক দৰ্শন কৰি, সংসাৰ-বাঁধনৰ গভীৰ গহ্বৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 84
येषां कृष्णालये प्राणा गताः सुरपते कलौ । स्वर्गान्न तेषामावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि
হে দেৱপতি! কলিযুগত যিসকলৰ প্ৰাণ শ্ৰীকৃষ্ণৰ আলয়ত ত্যাগ হয়, সিহঁতৰ স্বৰ্গৰ পৰাও পুনৰাগমন নাই—শত শত কোটি কল্প পাৰ হলেও।
Verse 85
विज्ञेया मानुषा वत्स गर्भस्थास्ते महीतले । द्वारवत्यां न यैर्देवो दृष्टः कंसनिषूदनः
হে বৎস প্ৰিয়! জানিবা—পৃথিৱীত সেই মানুহসকল যেন গৰ্ভস্থই আছে, যিসকলে দ্বাৰৱতীত কংসনিষূদন দেৱ শ্ৰীকৃষ্ণক দৰ্শন নকৰিলে।
Verse 86
दुर्लभो द्वारकावासो दुर्लभं कृष्णदर्शनम् । दुर्लभं गोमतीस्नानं दुर्लभो रुक्मिणीपतिः
দ্বাৰকাত বাস কৰা অতি দুৰ্লভ; কৃষ্ণদৰ্শনো দুৰ্লভ। গোমতীত স্নানো দুৰ্লভ; ৰুক্মিণীপতি প্ৰভুও দুৰ্লভ।
Verse 87
तपः परं कृतयुगे त्रेतायां ज्ञानमुच्यते । द्वापरे तु परो यज्ञः कलौ केशवकीर्तनम्
কৃতযুগত তপস্যাই পৰম বুলি কোৱা হয়; ত্ৰেতাযুগত জ্ঞানক পৰম বুলি ঘোষণা কৰা হয়। দ্বাপৰত যজ্ঞ পৰম; কিন্তু কলিযুগত কেশৱৰ কীৰ্তন-জপই সৰ্বোচ্চ সাধনা।
Verse 88
हेमभारसहस्रैस्तु दत्तैर्यत्फलमाप्यते । दृष्ट्वा तत्कोटि गुणितं हरेः सर्वप्रदं मुखम्
হাজাৰ হাজাৰ ভাৰ সোণ দান কৰিলে যি পুণ্য লাভ হয়, হৰিৰ সৰ্বপ্ৰদ মুখ দৰ্শন কৰিলেই সেই পুণ্য কোটি গুণে বৃদ্ধি পায়।
Verse 89
द्वारकायां च यद्दत्तं शंखोद्धारे तथैव च । पिंडारके महातीर्थे दत्तं चैवाक्षयं भवेत्
দ্বাৰকাত যি দান দিয়া হয়, আৰু শঙ্খোদ্ধাৰত তেনেদৰে; পিণ্ডাৰক মহাতীৰ্থত দিয়া দানো অক্ষয় পুণ্য হয়।
Verse 90
गोमहिष्यादि यद्दत्तं सुवर्णवसनानि च । वृषो भूमिग्रहो रूप्यं कन्यादानं तथैव च
গাই-মহিষ আদি দান, আৰু সোণ-বাসন; বৃষ দান, ভূমিদান, ৰূপা, আৰু তেনেদৰে কন্যাদানো—
Verse 91
यच्चान्यदपि देवेन्द्र त्रिषु स्थानेषु यच्छति । तन्मुक्तिकारकं प्रोक्तं पितॄणामात्मनस्तथा
হে দেৱেন্দ্ৰ! সেই তিনিটা পবিত্ৰ স্থানত যি কিবা আন দান কৰা হয়, সেয়া পিতৃলোক আৰু নিজৰ আত্মাৰ বাবে মুক্তিৰ কাৰণ বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 92
ऊषरं हि यतो लोके क्षेत्रमेतत्प्रकीर्तितम् । अतो मुक्तिकरं सर्वं दानं चोक्तं महर्षिभिः
যিহেতু এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰখন জগতত ‘ঊষৰ’ নামে প্ৰখ্যাত, সেয়ে মহর্ষিসকলে ঘোষণা কৰিছে যে ইয়াত কৰা সকলো দান মুক্তিদায়ক হয়।
Verse 93
यत्किंचित्कुरुते तत्र दानं क्रीडावगाहनम् । तदनन्तफलं प्राह भगवान्मधुसूदनः
তাত যি কিবা কৰা হয়—দান, ক্ৰীড়া-বিনোদন, বা পানীত অৱগাহনো—ভগৱান মধুসূদনে তাক অনন্ত ফলদায়ক বুলি কৈছে।
Verse 94
प्रेतत्वं नैव तस्यास्ति न याम्या नारकी व्यथा । येन द्वारवतीं गत्वा कृतं कृष्णाऽवलोकनम्
যি দ্বাৰৱতীলৈ গৈ কৃষ্ণদৰ্শন কৰে, তাৰ প্ৰেতত্ব নাই, যমলোকৰ নাৰকীয় যন্ত্ৰণাও নাই, নৰকৰ দুখো নাই।
Verse 95
वारिमात्रेण गोमत्यां पिण्डदाने कृते कलौ । पितॄणां जायते तृप्तिर्यावदाभूतसंप्लवम्
কলিযুগত গোমতীত কেৱল পানীৰে পিণ্ডদান কৰিলেও পিতৃসকলৰ তৃপ্তি মহাপ্ৰলয় পৰ্যন্ত স্থায়ী হয়।
Verse 96
नित्यं कृष्णपुरीं रम्यां ये स्मरन्ति गृहस्थिताः । नमस्याः सर्वलोकानां देवानां च सुरोत्तम
যিসকল গৃহস্থে নিত্য ৰমণীয় কৃষ্ণপুৰী (দ্বাৰকা) স্মৰণ কৰে, তেওঁলোক সকলো লোকৰো নমস্য—দেৱতাসকলৰো, হে সুৰোত্তম।
Verse 97
ब्रह्मज्ञानं गयाश्राद्धं मरणं गोग्रहेषु च । वासः पुंसां द्वारकायां मुक्तिरेषा चतुर्विधा
মুক্তি চাৰিধৰণে কোৱা হৈছে: ব্ৰহ্মজ্ঞানৰ দ্বাৰা; গয়াত শ্ৰাদ্ধ কৰাত; গোহালিৰ আশ্ৰয়ত (গাইৰ সান্নিধ্যত) মৃত্যু হোৱাত; আৰু দ্বাৰকাত বাস কৰাত।
Verse 98
ब्रह्मज्ञानेन मुच्यन्ते प्रयागे मरणेन वा । अथवा स्नानमात्रेण गोमत्यां कृष्णसंनिधौ
ব্ৰহ্মজ্ঞানৰ দ্বাৰা মুক্তি হয়, অথবা প্ৰয়াগত মৃত্যু হ’লে; নতুবা কৃষ্ণৰ সান্নিধ্যত গোমতীত কেৱল স্নান কৰিলেই।
Verse 99
कृतार्थः कृतपुण्योऽहं ब्रवीत्येवं महोदधिः । पवित्रितं च मद्गात्रं गोमतीवारिसंप्लवात्
এইদৰে মহাসাগৰে কয়: “মই কৃতাৰ্থ; মই পুণ্যৱান হ’লোঁ। কিয়নো গোমতীৰ জলপ্ৰবাহে মোৰ দেহক পবিত্ৰ কৰিলে।”
Verse 100
अत्युग्राण्यपि पापानि तावत्तिष्ठंति विग्रहे । यावत्स्नानं न गोमत्यां वारिणा पापहारिणा
অতি ভয়ংকৰ পাপো দেহত তেতিয়ালৈকে থাকে, যেতিয়ালৈকে পাপহাৰী গোমতীৰ জলে স্নান নকৰা হয়।
Verse 101
चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा गोमत्यां रुक्मिणीह्रदे । दृष्ट्वा कृष्णमुखं रम्यं कुलानां तारयेच्छतम्
চক্ৰতীৰ্থত স্নান কৰি—গোমতীৰ তীৰত ৰুক্মিণী-হ্ৰদত—যদি কোনো মানুহে শ্ৰীকৃষ্ণৰ মনোমোহা মুখদৰ্শন কৰে, তেন্তে সি নিজৰ বংশৰ শত পুৰুষকো তাৰে।
Verse 102
कृष्णं च ये द्वारवतीं मनुष्याः स्मरंति नित्यं हरिभक्तियुक्ताः । विधूतपापाः किल संभवांते गच्छंति लोकं परमं मुरारेः
হৰিভক্তিত যুক্ত হৈ যিসকল মানুহে নিত্য শ্ৰীকৃষ্ণ আৰু পবিত্ৰ দ্বাৰৱতী নগৰীক স্মৰণ কৰে, তেওঁলোকৰ পাপ ধুই যায়; আৰু জীৱনৰ অন্তত নিশ্চয় মুৰাৰিৰ পৰম ধামলৈ গমন কৰে।
Verse 103
अधौतपादः प्रथमं नमस्कुर्याद्गणेश्वरम् । सर्वविघ्रविनाशश्च जायते नात्र संशयः
পা নধুৱাই থাকিলেও প্ৰথমে গণেশ্বৰক নমস্কাৰ কৰিব লাগে; তেতিয়া সকলো বিঘ্নৰ বিনাশ নিশ্চয় হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই।
Verse 104
नीलोत्पलदलश्यामं कृष्णं देवकिनन्दनम् । दण्डवत्प्रणमेत्प्रीत्या प्रणमेदग्रजं पुनः
নীল পদুমৰ পাঁপৰি সদৃশ শ্যাম, দেবকীনন্দন শ্ৰীকৃষ্ণক প্ৰীতি-আনন্দে দণ্ডৱৎ প্ৰণাম কৰিব; তাৰ পাছত তেওঁৰ অগ্ৰজকো পুনৰ নমস্কাৰ কৰিব।
Verse 105
बाल्ये च यत्कृतं पापं कौमारे यौवने तथा । दर्शनात्कृष्णदेवस्य तन्नश्येन्नात्र संशयः
বাল্যত, কৌমাৰত আৰু যৌৱনত যি যি পাপ কৰা হয়, শ্ৰীকৃষ্ণদেৱৰ কেৱল দৰ্শনতেই সেয়া নাশ পায়; ইয়াত সন্দেহ নাই।
Verse 106
वाण्याऽथ मनसा यच्च कर्मणा समुपार्जितम् । पापं जन्मसहस्रेण तन्नश्येन्नात्र संशयः
বাণী, মন আৰু কৰ্মৰ দ্বাৰা—হাজাৰ জন্ম ধৰি—যি পাপ সঞ্চিত হয়, সেয়া বিনাশ হয়; ইয়াত একো সন্দেহ নাই।
Verse 107
हेमभारसहस्रैस्तु दत्तैर्यत्फलमाप्यते । तत्फलं कोटिगुणितं कृष्णवक्त्रावलोकनात्
হাজাৰ হাজাৰ ভাৰ সোণ দান কৰি যি ফল লাভ হয়, কৃষ্ণৰ মুখদৰ্শনে সেই ফল কোটি গুণে বৃদ্ধি পায়।
Verse 108
नमस्कृत्य च देवेशं पुण्डरीकाक्षमच्युतम् । दुर्वाससं महेशानं द्वारकापरिरक्षकम्
দেৱেশ—পুণ্ডৰীকাক্ষ অচ্যুতক—নমস্কাৰ কৰি, আৰু দ্বাৰকাৰ পৰিৰক্ষক মহেশান দুর্বাসাকো প্ৰণাম কৰি…
Verse 109
प्रणम्य परया भक्त्या वैनतेयसमन्वितम् ।ऽ । द्वारमागत्य च पुनः स्वर्गद्वारोपमं शुभम्
বৈনতেয় (গৰুড়) সহিত প্ৰভুক পৰম ভক্তিৰে প্ৰণাম কৰি, তাৰ পাছত তেওঁ পুনৰ সেই শুভ দ্বাৰত আহে—যেন স্বৰ্গদ্বাৰৰ সদৃশ।
Verse 110
विश्रम्य च मुहूर्त्तार्द्धं सुहृद्भिर्बान्धवैर्वृतः । तत्राश्रितान्समाहूय ब्राह्मणान्मन्त्रकोविदान् । पूजाद्रव्यं समानीय ततस्तीर्थं व्रजेद्बुधः
অৰ্ধ মূহূর্ত বিশ্ৰাম লৈ, বন্ধু-বান্ধৱ আৰু আত্মীয়েৰে বেষ্টিত হৈ, বুদ্ধিমানজনে তাত আশ্ৰিত মন্ত্ৰকুশল বিদ্বান ব্ৰাহ্মণসকলক মাতিব; পূজাৰ দ্ৰব্য সংগ্ৰহ কৰি, তাৰ পাছত তীৰ্থলৈ গমন কৰিব।