Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

Devanagari script

आलोकितं च विंध्याद्रौ सर्वेषां विस्मयास्पदम् । दृष्ट्वा द्वारावतीं कश्चित्कृष्णवक्त्रं सुशोभनम्

Transliteration

ālokitaṃ ca viṃdhyādrau sarveṣāṃ vismayāspadam | dṛṣṭvā dvārāvatīṃ kaścitkṛṣṇavaktraṃ suśobhanam

Translation

বিন্ধ্যাদ্ৰিত এক দৃশ্য প্ৰকাশ পালে, যি সকলোৰে বিস্ময়ৰ কাৰণ হ’ল। কোনোবাই দ্বাৰাৱতী আৰু শ্ৰীকৃষ্ণৰ অতি সুন্দৰ মুখমণ্ডল দৰ্শন কৰিলে।

Word by Word

• आलोकितम्: was seen/observed
• आलोकितम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + लोक् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘seen/observed’

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• विंध्याद्रौ: on Mount Vindhya
• विंध्याद्रौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विंध्य + अद्रि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (विंध्यः अद्रिः)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; सर्वनाम-शब्द

• विस्मयास्पदम्: a cause/seat of astonishment
• विस्मयास्पदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विस्मय + आस्पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (विस्मयस्य आस्पदम्)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: अव्ययभावे क्त्वान्त (gerund), ‘having seen’

• द्वारावतीम्: Dvārāvatī (Dvārakā)
• द्वारावतीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वारावती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; नगरनाम

• कश्चित्: someone
• कश्चित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम

• कृष्णवक्त्रम्: a dark/black face
• कृष्णवक्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (कृष्णं वक्त्रम्)

• सुशोभनम्: very beautiful
• सुशोभनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (कृष्णवक्त्रम्)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (contextual attribution)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārāvatī/Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dilīpa

Visual Art Cues

Scene: From the rocky Vindhya height, a devotee beholds the radiant city of Dvārāvatī shimmering like a mirage; above its gates appears Kṛṣṇa’s beautiful face, calm and compassionate, astonishing all beings.

Characters & Entities

• Vindhya
• Dvārāvatī (Dvārakā)
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana—true, grace-filled vision of the Lord and His sacred city—can arise unexpectedly and becomes transformative.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārāvatī/Dvārakā is explicitly glorified through the theme of its wondrous vision.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the emphasis is on darśana (vision) as spiritually potent.