Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

स्नानेन यत्प्राप्य नदीं वीरष्ठां यत्पिंडदानेन पितुर्गयायाम् । यद्धेमदानात्कुरुजांगले च तत्स्यात्फलं जागरणेन विष्णोः

snānena yatprāpya nadīṃ vīraṣṭhāṃ yatpiṃḍadānena piturgayāyām | yaddhemadānātkurujāṃgale ca tatsyātphalaṃ jāgaraṇena viṣṇoḥ

বীৰষ্ঠা নদীত স্নান কৰি, গয়াত পিতৃৰ উদ্দেশ্যে পিণ্ডদান কৰি, আৰু কুরুজাঙ্গলত হেমদান কৰি যি পুণ্য লাভ হয়—সেই একে ফল বিষ্ণুৰ জাগৰণে লাভ হয়।

स्नानेनby bathing
स्नानेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
यत्whatever
यत्:
Correlative (यत्...तत्)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-सूचक
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; अर्थे ‘प्राप्य = having reached’
नदीम्a river
नदीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
वीरष्ठाम्Vīraṣṭhā (name of the river)
वीरष्ठाम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeNoun
Rootवीरष्ठा (प्रातिपदिक; पाठभेद-संभाव्य)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; नदी-विशेष-नाम (विशेष्य ‘नदीम्’ इत्यस्य विशेषणवत्)
यत्whatever
यत्:
Correlative (यत्...तत्)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पिण्डदानेनby offering funeral rice-balls
पिण्डदानेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootपिण्डदान (प्रातिपदिक; पिण्ड + दान)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; ‘पिण्डस्य दानम्’ षष्ठी-तत्पुरुष
पितुःof (one’s) father
पितुः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
गयायाम्at Gayā
गयायाम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; देश-नाम
यत्whatever
यत्:
Correlative (यत्...तत्)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
हेमदानात्from (the act of) giving gold
हेमदानात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootहेमदान (प्रातिपदिक; हेम + दान)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; ‘हेमस्य दानम्’ षष्ठी-तत्पुरुष; हेतौ/निमित्ते ‘from/by (the act of)’
कुरुजाङ्गलेin Kurujāṅgala (a region)
कुरुजाङ्गले:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुरुजाङ्गल (प्रातिपदिक; कुरु + जाङ्गल)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (देश-नाम), सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘कुरुषु जाङ्गलः’ इति तत्पुरुष-प्रायः
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
तत्that
तत्:
Karta/Predicate nominative
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
फलम्fruit/result
फलम्:
Karta/Predicate nominative
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
जागरणेनby vigil
जागरणेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootजागरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
विष्णोःof Vishnu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

Narrative voice (contextual Purāṇic narration within Dvārakā Māhātmya; specific speaker not explicit in this verse)

Tirtha: Viṣṇu-jāgaraṇa (as vrata) within Dvārakā-māhātmya

Type: kshetra

Listener: Ṣaṇmukha (context from surrounding verses)

Scene: A symbolic triptych: (1) pilgrims bathing in a river labeled Vīraṣṭhā, (2) a son offering piṇḍas at Gayā with priests, (3) a donor gifting gold in a Kuru landscape—overarched by a central scene of devotees keeping Viṣṇu vigil, showing all merits converging into the vigil.

V
Viṣṇu
G
Gayā
K
Kuru-jāṅgala
V
Vīraṣṭhā

FAQs

Devotional night-vigil for Viṣṇu is praised as equal in merit to renowned tīrtha-acts like sacred bathing, Gayā śrāddha, and gold-dāna.

Gayā is directly referenced; the verse also names the river Vīraṣṭhā and the region Kuru-jāṅgala as meritorious locales.

Jāgaraṇa (staying awake in worship) for Viṣṇu, alongside references to snāna (sacred bathing), piṇḍa-dāna at Gayā, and hema-dāna (gold charity).