Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 49

कलौ द्वारवती सेव्या ज्ञात्वा पुण्यं विशेषतः । षटपुर्यश्चैव सुलभा दुर्ल्लभा द्वारका कलौ

kalau dvāravatī sevyā jñātvā puṇyaṃ viśeṣataḥ | ṣaṭapuryaścaiva sulabhā durllabhā dvārakā kalau

কলিযুগত বিশেষ পুণ্য বুলি জানি দ্বাৰৱতী (দ্বাৰকা) সেবা কৰা উচিত। ছয় পবিত্ৰ পুৰী সহজলভ্য, কিন্তু কলিযুগত দ্বাৰকা দুষ্প্ৰাপ্য।

कलौin Kali (age)
कलौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
द्वारवतीDvāravatī (Dvārakā)
द्वारवती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वारवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
सेव्याshould be visited/served
सेव्या:
Vidheyavisheshana (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Root√सेव् (धातु) + यत् (कृत्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विधेय-विशेषणम्; यत्-प्रत्ययान्त कृत्य (gerundive: 'to be served/visited')
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala-Kriya (Prior action/पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Root√ज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriya-Viśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (adverb: especially)
षट्पुर्यःthe six sacred cities
षट्पुर्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootषट्+पुरी (प्रातिपदिक; षट्पुरी)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; द्विगु-समास (six cities)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (particle: indeed/only)
सुलभाःeasy to obtain/accessible
सुलभाः:
Vidheyavisheshana (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु+लभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विधेय-विशेषणम्
दुर्लभाhard to obtain/rare
दुर्लभा:
Vidheyavisheshana (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्+लभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विधेय-विशेषणम्
द्वारकाDvārakā
द्वारका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कलौin Kali (age)
कलौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

Sūta (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narration context)

Tirtha: Dvāravatī (Dvārakā)

Type: kshetra

Listener: Bhūpa (king)

Scene: A didactic moment: the speaker urges the king to serve Dvārakā in Kali, emphasizing its special merit and rarity; a map-like vision of the six sacred cities appears, with Dvārakā highlighted yet distant across the sea.

K
Kali-yuga
D
Dvāravatī (Dvārakā)
Ṣaṭpurī (six sacred cities)

FAQs

In Kali-yuga, consciously choosing the harder, higher pilgrimage—Dvārakā—brings special merit.

Dvārakā (Dvāravatī), presented as uniquely meritorious yet difficult to reach in Kali-yuga.

Sevā/resorting to Dvārakā—undertaking pilgrimage and devotional engagement there.