Adhyaya 24

Verse 1

श्रीमार्कंडेय उवाच । पितॄणां प्रेतरूपाणां कृत्वा वाक्यं महीपते । चंद्रशर्मा द्विजश्रेष्ठो द्वारकां समुपागतः

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: হে মহাৰাজ! প্ৰেতৰূপে প্ৰকাশ পোৱা পিতৃসকলৰ আদেশ পালন কৰি, দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ চন্দ্ৰশৰ্মা দ্বাৰকাত উপস্থিত হ’ল।

Verse 2

रुक्मिणीसहितः कृष्णो यत्र तिष्ठति चान्वहम् । यत्र तिष्ठंति तीर्थानि तत्र यातो द्विजोत्तमः

শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজে সেই স্থানলৈ গ’ল, য’ত ৰুক্মিণীসহ শ্ৰীকৃষ্ণ নিতৌ অৱস্থান কৰে; য’ত তীৰ্থসমূহ নিজেই স্থিত থাকে।

Verse 3

यत्र तिष्ठंति यज्ञाश्च यत्र तिष्ठंति देवताः । यत्र तिष्ठंति ऋषयो मुनयो योगवित्तमाः

সেই স্থানতেই যজ্ঞসমূহ স্থিত, সেই স্থানতেই দেবতাসকল বাস কৰে, আৰু সেই স্থানতেই যোগবিদ্যাৰ শ্ৰেষ্ঠ জ্ঞানী ঋষি-মুনিসকল স্থিৰভাৱে অৱস্থান কৰে।

Verse 4

या पुरी सिद्धगंधर्वैः सेव्यते किंनरैर्नरेः । अप्सरोगणयक्षैश्च द्वारका सर्वकामदा

সেই পুৰী সিদ্ধ-গন্ধৰ্বসকলে সেৱা কৰে, কিন্নৰ আৰু শ্ৰেষ্ঠ নৰসকলে সন্মান কৰে, আৰু অপ্সৰা-যক্ষগণৰ সমূহেৰে শোভিত—সেই দ্বাৰকা সকলো কামনা পূৰণকাৰিণী।

Verse 5

स्वर्गारोहणनिश्रेणी वहते यत्र गोमती । सा पुरी मोक्षदा नृणां दृष्टा विप्रवरेण हि

য’ত গোমতী নৈ স্বৰ্গলৈ আৰোহণৰ সিঁড়িৰ দৰে বৈ যায়—সেই পুৰী, শ্ৰেষ্ঠ বিপ্ৰে দৰ্শন কৰিলেই, নিশ্চয় নৰসকলক মোক্ষ দান কৰে।

Verse 6

यस्याः सीमां प्रविष्टस्य ब्रह्महत्यादिपातकम् । नश्यते दर्शनादेव तां पुरीं को न सेवते

যি জনে সেই পুৰীৰ সীমাতো প্ৰৱেশ কৰে, তাৰ ব্ৰহ্মহত্যা আদি মহাপাপ কেৱল দৰ্শনতেই নাশ হয়; তেন্তে এনে পুৰীক কোনে সেৱা-ভক্তি নকৰিব?

Verse 7

गत्वा कृष्णपुरीं दृष्ट्वा गोमतीं चैव सागरम् । मन्ये कृतार्थमात्मानं जीवितं यौवनं धनम्

কৃষ্ণপুৰীলৈ গৈ গোমতী নদী আৰু সাগৰো দৰ্শন কৰি, মই নিজকে কৃতাৰ্থ বুলি মানোঁ—মোৰ জীৱন, যৌৱন আৰু ধন সাৰ্থক হ’ল।

Verse 8

दृष्ट्वा कृष्णपुरीं रम्यां कृष्णस्य मुखपंकजम् । धन्योऽहं कृत्यकृत्योहं सभाग्योऽहं धरातले

ৰম্য কৃষ্ণপুৰী আৰু কৃষ্ণৰ পদ্মসদৃশ মুখ দৰ্শন কৰি, মই ধন্য; মোৰ কৰ্তব্য সম্পন্ন; এই ধৰাতলত মই ভাগ্যৱান।

Verse 9

दृष्ट्वा कृष्णमुखं रम्यं रुक्मिणीं द्वारकां पुरीम् । तीर्थकोटिसहस्रैस्तु सेवितैः किं प्रयोजनम्

কৃষ্ণৰ ৰম্য মুখ, ৰুক্মিণী আৰু দ্বাৰকা নগৰী দৰ্শন কৰাৰ পিছত—আন কোটি-সহস্ৰ তীৰ্থ সেৱা কৰি কি লাভ?

Verse 10

पुण्यैर्लक्षसहस्रैस्तु प्राप्ता द्वारवती शुभा । शुक्ला वैशाखमासे तु संप्राप्ता मधुसूदनी

লক্ষ-সহস্ৰ পুণ্যৰ বলতেহে শুভ দ্বাৰৱতী লাভ হয়; আৰু বৈশাখ মাহৰ শুক্ল পক্ষত মধুসূদনী (পবিত্ৰ অনুষ্ঠান/কাল) প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 11

द्वादशी त्रिस्पृशानाम पापकोटिशतापहा । धन्याः सर्वे मनुष्यास्ते वैशाखे मधुसूदनी

ত্ৰিস্পৃশা নামৰ দ্বাদশী শত-কোটি পাপ বিনাশ কৰে। বৈশাখত মধুসূদনী অনুষ্ঠানত ইয়াক লাভ কৰা সকলো মানুহ ধন্য।

Verse 12

संप्राप्ता त्रिस्पृशा यैस्तु बुधवारेण संयुता । न यज्ञैस्तु न वेदैस्तु न तीर्थैः कोटिसेवितैः । प्राप्यते तत्फलं नैव द्वारकायां यथा नृणाम्

যিসকলে বুধবাৰে সংযুক্ত ত্ৰিস্পৰ্শা (দ্বাদশী) লাভ কৰে, সেই ফল যজ্ঞেৰে নহয়, বেদ-পাঠেৰে নহয়, কোটী তীৰ্থ-সেৱাৰেও নহয়—যি ফল মানুহে দ্বাৰকাত যিদৰে লাভ কৰে।

Verse 13

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठो गोमतीतीरमाश्रितः । उपस्पृश्य यथान्यायं शास्त्रदृष्टेन कर्मणा

এইদৰে কৈ দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ গোমতী নদীৰ তীৰত আশ্ৰয় ল’লে। শাস্ত্ৰদৃষ্ট কৰ্ম অনুসৰি, বিধিমতে আচমন আদি শুদ্ধিক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 14

कृत्वा स्नानं यथोक्तं तु संतर्प्य पितृदेवताः । चक्रतीर्थात्समादाय शिलांश्चक्रांकिताञ्छुभान् । पूजिताः पुरुषसूक्तेन यथोक्तविधिना नृप

যথোক্ত স্নান কৰি পিতৃদেৱতাসকলক সন্তৰ্পণ কৰি, হে নৃপ, তেওঁ চক্ৰতীৰ্থৰ পৰা চক্ৰচিহ্নাঙ্কিত শুভ শিলাসমূহ গ্ৰহণ কৰিলে। তাৰপিছত যথাবিধি পুৰুষসূক্তেৰে সিহঁতক পূজা কৰিলে।

Verse 15

शिवपूजा कृता पश्चात्संस्मृत्य पितृभाषितम् । दत्त्वा पिंडोदकं सम्यक्पितॄणां विधिपूर्वकम्

তাৰপিছত শিৱপূজা কৰি, পিতৃসকলৰ কোৱা উপদেশ স্মৰণ কৰি, তেওঁ বিধিপূৰ্বক পিতৃসকললৈ পিণ্ড আৰু উদক যথাযথভাৱে অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 16

विलेपनं च वस्त्राणि पुष्पाणि धूपदीपको । नैवेद्यानि मनोज्ञानि कंदमूलफलानि च

তেওঁ লেপন, বস্ত্ৰ, পুষ্প, ধূপ-দীপ অৰ্পণ কৰিলে; আৰু মনোহৰ নৈবেদ্য—কন্দ, মূল আৰু ফল আদিও নিবেদন কৰিলে।

Verse 17

तांबूलं च सकर्पूरं कृत्वा नीराजनादिकम् । प्रदक्षिणां नमस्कारं स्तुतिपूर्वं पुनःपुनः

তেওঁ কপূৰ-মিশ্ৰিত তাম্বূল অৰ্পণ কৰি নীৰাজন (আৰতি) আদি সম্পন্ন কৰিলে; আৰু স্তোত্ৰ-সহিতে পুনঃপুনঃ প্ৰদক্ষিণা কৰি নমস্কাৰ জনালে।

Verse 18

क्षमापयित्वा देवेशं चक्रे जागरणं ततः । यामत्रये व्यतीते तु चंद्रशर्मा ह्युवाच ह

দেৱেশ্বৰক ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰি তেওঁ তাৰ পাছত জাগৰণ কৰিলে। ৰাতিৰ তিনিটা যাম পাৰ হোৱাত চন্দ্ৰশৰ্মাই ক’লে।

Verse 19

आतुरस्य च दीनस्य शृणु कृष्ण वचो मम । संसारभयसंत्रस्तं मां त्वमुद्धर केशव

হে কৃষ্ণ, মোৰ কথা শুনা; মই আতুৰ আৰু দীন। হে কেশৱ, সংসাৰৰ ভয়ত কঁপা মোক তুমি উদ্ধাৰ কৰা।

Verse 20

त्वत्पादांबुज भक्तानां न दुःखं पापिनामपि । किं पुनः पापहीनानां द्वादशीसेविनां नृणाम्

তোমাৰ পদ্মচৰণৰ ভক্তসকলৰ দুখ নাথাকে—সিহঁত পাপী হলেও। তেন্তে পাপহীন আৰু দ্বাদশী-ব্ৰত পালন কৰা লোকসকলৰ কথা কিমান অধিক!

Verse 21

दशमीवेधजं पापं कथितं मम पूर्वजैः । दुष्कृतं नाशमायातु त्वत्प्रसादाज्जनार्द्दन

মোৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে দশমী-ৱেধৰ পৰা জন্মা পাপৰ কথা কৈ গৈছে। হে জনাৰ্দন, তোমাৰ প্ৰসাদে সেই দুষ্কৃত নাশ হওক।

Verse 22

सविद्धं त्वद्दिनं कृष्ण यत्कृतं जागरं हरे । तत्पापं विलयं यातु यथालवणमंभसि

হে কৃষ্ণ, হে হৰি—তোমাৰ পবিত্ৰ দিনত মই যি জাগৰণ কৰিলোঁ, যদি ‘সৱিদ্ধ’ হৈ দোষযুক্ত হয়, তেন্তে সেই পাপ পানীত লৱণ গলি যোৱাৰ দৰে লয় হওক।

Verse 23

सविद्धं वासरं यस्मा त्कृतं मम पितामहैः । प्रेतत्वं तेन संप्राप्तं महादुःखप्रसाधकम्

মোৰ পিতামহসকলে কেতিয়াবা ‘সৱিদ্ধ’ হোৱা পবিত্ৰ দিন ভুলকৈ পালন কৰিছিল; সেই কাৰণে তেওঁলোকে প্ৰেতত্ব লাভ কৰিলে, যি মহাদুঃখ উৎপন্ন কৰে।

Verse 24

यथा प्रेतत्वनिर्मुक्ता मम पूर्वपितामहाः । मुक्तिं प्रयांति देवेश तथा कुरु जगत्पते

হে দেৱেশ, হে জগত্পতে—মোৰ পূৰ্ব পিতামহসকল যেন প্ৰেতত্বৰ পৰা মুক্ত হৈ মোক্ষ লাভ কৰে, তেনেকৈ কৃপা কৰি কৰ।

Verse 25

पुनरेव यदुश्रेष्ठ प्रसादं कर्तुमर्हसि । अविद्यामोहितेनापि न कृतं तव पूजनम्

হে যদুশ্ৰেষ্ঠ, পুনৰ এবাৰ কৃপা কৰিবলৈ তুমি যোগ্য; অবিদ্যাৰ মোহত পৰি মই তোমাৰ পূজা নকৰিলোঁ।

Verse 26

मया पापेन देवेश शिवभक्तिः समाश्रिता । तव भक्तिः कृता नैव न कृतं तव वासरम्

হে দেৱেশ, পাপী মই শিৱভক্তিত আশ্ৰয় ল’লোঁ; কিন্তু তোমাৰ ভক্তি নকৰিলোঁ, আৰু তোমাৰ পবিত্ৰ দিনো পালন নকৰিলোঁ।

Verse 27

न दृष्टा द्वारका कृष्ण न स्नातो गोमतीजले । न दृष्टं पादपद्मं च त्वदीयं मोक्षदा यकम्

হে কৃষ্ণ! মই দ্বাৰকা দেখা নাই; গোমতী নদীৰ জলে স্নান কৰা নাই; আৰু তোমাৰ মোক্ষদায়ক পদ্মচৰণো দৰ্শন কৰা নহ’ল।

Verse 28

न कृता द्वारकायात्रा दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम् । विफलं सुकृतं जातं यन्मया समुपार्जितम्

মই দ্বাৰকাযাত্ৰা কৰা নাই, প্ৰভু সোমেশ্বৰক দৰ্শন কৰিবলৈ; সেয়ে মই যি সুকৃত সঞ্চয় কৰিছিলোঁ, সেয়া নিষ্ফল হৈ পৰিল।

Verse 29

मत्पूर्वजैस्तु कथितं सर्वमेव सुरेश्वर । तत्पुण्यं मा वृथा यातु प्रसादात्तव केशव

হে সুৰেশ্বৰ! এই সকলো কথা মোৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে ক’ছিল। হে কেশৱ! তোমাৰ প্ৰসাদে সেই পুণ্য যেন বৃথা নাযায়।

Verse 30

दृष्टं तु तव वक्त्रं च दुर्ल्लभं भुवनत्रये । तन्नास्ति देवकीपुत्र पुराणेषु श्रुतं मया

তথাপি মই তোমাৰ মুখমণ্ডল দৰ্শন কৰিলোঁ, যি ত্ৰিভুবনত অতি দুৰ্লভ। হে দেবকীপুত্ৰ! পুৰাণত মই শুনিছোঁ—এমন দৰ্শন অতি অপ্রাপ্য।

Verse 31

सापराधास्तु ये केचिच्छिशुपालादयः स्मृताः । त्वत्करेण हताः कोपान्मुक्तिं प्राप्ता महीवराः

যিসকলক অপৰাধী বুলি স্মৰণ কৰা হয়—শিশুপাল আদি—তেওঁলোকো তোমাৰ ক্ৰোধত তোমাৰ হাতে নিহত হৈ, হে মহাপ্ৰভু, মুক্তি লাভ কৰিলে।

Verse 32

अद्यप्रभृति कर्त्तव्यं पूजनं प्रत्यहं च तत् । पलार्धेनापि विद्धं स्याद्भोक्तव्यं वासरे तव

আজি পৰা এই পূজন নিতৌ কৰণীয়; আৰু ব্ৰত অর্ধ-পল পৰিমাণেও খণ্ডিত হ’লেও, তোমাৰ পবিত্ৰ দিনৰ বিধি অনুসাৰে তেতিয়াই আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব লাগে।

Verse 33

त्वत्प्रिया च मया कार्य्या द्वादशी व्रतसंयुता । भक्तिर्भागवतानां च कार्य्या प्राणैर्द्धनैरपि

তোমাৰ প্ৰিয় যি, সেয়া মই কৰিম—বিশেষকৈ দ্বাদশী ব্ৰতসহ; আৰু ভগৱানৰ ভক্তসকল (ভাগৱত) প্ৰতি ভক্তি গঢ়িম, প্ৰাণ আৰু ধন ব্যয় কৰিও তেওঁলোকক সন্মান কৰিম।

Verse 34

नित्यं नामसहस्रं तु पठनीयं तव प्रियम् । पूजा तु तुलसीपत्रैर्मया कार्या सदैव हि

নিতৌ তোমাৰ প্ৰিয় সহস্ৰ নাম পাঠ কৰিম; আৰু সদায় তুলসী পাতৰে তোমাক পূজা কৰিম।

Verse 35

तुलसीकाष्ठसंभूता माला धार्य्या सदा मया । नृत्यं गीतं च कर्त्तव्यं संप्राप्ते जागरे तव

তুলসী কাঠেৰে গঢ়া মালা মই সদায় ধাৰণ কৰিম; আৰু তোমাৰ জাগৰণ উপলক্ষে ভজন-গীত আৰু নৃত্য কৰিম।

Verse 36

द्वारकायां प्रकर्त्तव्यं प्रत्यहं गमनं मया । त्वत्कथाश्रवणार्थं च नित्यं पुस्तकवाचनम्

দ্বাৰকাত মই প্ৰতিদিন নিতৌ গমন কৰিম; আৰু তোমাৰ পবিত্ৰ কীৰ্তি শুনাৰ উদ্দেশ্যে নিতৌ ধৰ্মগ্ৰন্থ পাঠ কৰিম।

Verse 37

नित्यं पादोदकं मूर्ध्ना मया धार्यं सुभक्तितः । नैवेद्यभक्षणं चैव करिष्यामि सुभक्तितः

সুবক্তিৰে মই নিত্য তোমাৰ চৰণ ধোৱা জল মূৰ্ধাত ধাৰণ কৰিম, আৰু সেই একে ভক্তিৰে তোমাৰ নৈবেদ্য (প্ৰসাদ) গ্ৰহণ কৰিম।

Verse 38

निर्माल्यं शिरसा धार्य्यं त्वदीयं सादरं मया । तव दत्त्वा यदिष्टं तु भक्षणीयं सदा मया

সাদৰে মই তোমাৰ নিৰ্মাল্য—তোমালৈ অৰ্পিত মালা-পুষ্প—শিৰত ধাৰণ কৰিম; আৰু যি তোমাৰ প্ৰিয়, তোমাক দান কৰি, সেয়া মই সদায় তোমাৰ পবিত্ৰ দানৰূপে গ্ৰহণ কৰিম।

Verse 39

तथा तथा प्रकर्त्तव्यं येन तुष्टिर्भवेत्तव । तथ्यमेतन्मया कृष्ण तवाग्रे परिकीर्तितम्

যেন তোমাৰ সন্তুষ্টি হয়, তেনেদৰে মই সকলোভাৱে কৰ্ম কৰিম। হে কৃষ্ণ, এই সত্য মই তোমাৰ আগত স্পষ্টকৈ ঘোষণা কৰিলোঁ।

Verse 40

श्रीकृष्ण उवाच । साधुसाधु महाभाग चन्द्रशर्मन्द्विजोत्तम । आगमिष्यंति मल्लोके त्वया सह पितामहाः

শ্ৰীকৃষ্ণ ক’লে: “সাধু, সাধু! হে মহাভাগ চন্দ্ৰশৰ্মন, হে দ্বিজোত্তম—তোমাৰ সৈতে তোমাৰ পিতামহসকল মোৰ লোকলৈ আহিব।”

Verse 41

पश्य प्रेतत्वनिर्मुक्ता मत्प्रसादाद्द्विजोत्तम । आकाशे गरुडारूढास्तव पूर्वपितामहाः

“চোৱা, হে দ্বিজোত্তম—মোৰ প্ৰসাদে তোমাৰ পূৰ্ব পিতামহসকল প্ৰেতত্বৰ অৱস্থাৰ পৰা মুক্ত হৈছে; আকাশত তেওঁলোক গৰুড়ত আৰূঢ়।”

Verse 42

पितामहा ऊचुः । त्वत्प्रसादाद्वयं पुत्र मुक्तिं प्राप्ता न संशयः । प्रेतयोनेर्विनिर्मुक्ताः कृष्णवक्त्रावलोकनात्

পিতামহসকলে ক’লে: হে পুত্ৰ, তোমাৰ কৃপাতে আমি নিঃসন্দেহে মুক্তি লাভ কৰিলোঁ। কৃষ্ণৰ মুখদৰ্শনে আমি প্ৰেত-যোনিৰ পৰা সম্পূৰ্ণ মুক্ত হ’লোঁ।

Verse 43

धन्यास्ते मानुषे लोके पुत्रपौत्रप्रपौत्रकाः । दृष्ट्वा श्रीसोमनाथं तु कृष्णं पश्यंति द्वारकाम्

মানৱলোকে সঁচাকৈ ধন্য সেইসকল—পুত্ৰ, পৌত্ৰ, প্ৰপৌত্ৰসহ—যিসকলে শ্ৰী সোমনাথৰ দৰ্শন কৰি, তাৰ পাছত দ্বাৰকাত কৃষ্ণক দৰ্শন কৰে।

Verse 44

धन्या च विधवा नारी कृष्णयात्रां करोति या । उद्धरिष्यति लोकेऽस्मिन्कुलानां निरयाच्छतम्

যি বিধৱা নাৰী কৃষ্ণ-যাত্ৰা কৰে, সিও ধন্যা। এই লোকতেই সি নিজৰ কুলৰ শত বংশক নৰকৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰিব।

Verse 45

श्वपचोऽपि करोत्येवं यात्रां च हरिशांकरीम् । स याति परमां मुक्तिं पितृभिः परिवारितः

শ্বপচো যদি এইদৰে হৰি আৰু শংকৰৰ যাত্ৰা কৰে, তেন্তে সি পিতৃসকলৰ সৈতে পৰিবেষ্টিত হৈ পৰম মুক্তি লাভ কৰে।

Verse 46

यः पुनस्तीर्थसंन्यासं कृत्वा तिष्ठति तत्र वै । विष्णुलोकान्निवृत्तिर्न कल्पकोटिशतैरपि

আৰু যি জনে সেই তীৰ্থত সন্ন্যাস গ্ৰহণ কৰি তাতেই অৱস্থিত থাকে, সি বিষ্ণুলোকৰ পৰা কেতিয়াও উভতি নাহে—শত কোটি কল্প বীতিলেও নহয়।

Verse 47

वंचितास्ते न सन्देहो दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम् । दृष्टं कृष्णमुखं नैव न स्नाता गोमतीजले

নিঃসন্দেহে তেওঁলোক বঞ্চিত—যিসকলে প্ৰভু সোমেশ্বৰক দৰ্শন কৰিও শ্ৰীকৃষ্ণৰ মুখ দৰ্শন নকলে আৰু গোমতীৰ জলে স্নান নকলে।

Verse 48

किं जलैर्बहुभिः पुण्यैस्तीर्थकोटिसमुद्भवैः । दृष्ट्वा सोमेश्वरं यस्तु द्वारकां नैव गच्छति । धिक्कुर्वंति च तं पापं पितरो दिवि संस्थिताः

কোটি কোটি তীৰ্থৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বহু পুণ্যজলৰ কি উপকাৰ? যিজনে সোমেশ্বৰক দৰ্শন কৰিো দ্বাৰকাত নাযায়, সেই পাপীক স্বৰ্গত অৱস্থিত পিতৃসকলে ধিক্কাৰ দিয়ে।

Verse 49

दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं कृष्णं दृष्ट्वा पुनः शिवम् । सौपर्णे कथितं पुण्यं यात्राशतसमुद्भवम्

সোমেশ্বৰ দেৱক দৰ্শন কৰি, শ্ৰীকৃষ্ণক দৰ্শন কৰি, আৰু পুনৰ শিৱক দৰ্শন কৰি—এই পুণ্য, যি শত যাত্ৰাৰ ফলস্বৰূপ, সೌপৰ্ণ (গৰুড়-সম্পৰ্কীয়) উপদেশত বৰ্ণিত।

Verse 50

दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं कृष्णं नैव प्रपश्यति । मोहाद्व्यर्थगतं तस्य सर्वं संसारकर्म वै

সোমেশ্বৰ দেৱক দৰ্শন কৰিও যিজনে শ্ৰীকৃষ্ণক সত্যৰূপে নেদেখে, মোহবশত তাৰ সকলো সংসাৰকৰ্ম-উদ্যম নিশ্চয়েই ব্যৰ্থ হয়।

Verse 51

आगत्य यः प्रभासे च कृष्णं पश्यति वै नरः । प्रभासायुतसंख्यं तु फलमाप्नोति यत्नतः

যি নৰ প্ৰভাসলৈ আহি শ্ৰীকৃষ্ণক দৰ্শন কৰে, সি যত্নসহ প্ৰভাস-সম্বন্ধীয় দহ হাজাৰ গুণ ফল লাভ কৰে।

Verse 52

यस्मात्सर्वाणि तीर्थानि सर्वे देवास्तथा मखाः । द्वारकायां समायांति त्रिकालं कृष्णसंनिधौ

যিহেতু সকলো তীৰ্থ, সকলো দেৱতা আৰু যজ্ঞসমূহো দ্বাৰকাত—শ্ৰীকৃষ্ণৰ সান্নিধ্যত—দিনে তিনিবাৰ একত্ৰিত হয়।

Verse 53

तीर्थैर्नानाविधैः पुत्र तत्स्थानैः किं प्रयोजनम् । फलं समस्ततीर्थानां दृष्ट्वा द्वारवतीं लभेत्

হে পুত্ৰ, নানা বিধ তীৰ্থ আৰু সিহঁতৰ বিভিন্ন স্থানৰ কি প্ৰয়োজন? কেৱল দ্বাৰৱতী (দ্বাৰকা) দৰ্শন কৰিলেই সকলো তীৰ্থৰ ফলস্বরূপ পুণ্য লাভ হয়।

Verse 54

हते कंसे जरासन्धे नरके च निपातिते । उत्तारिते भुवो भारे कृष्णो देवकिनंदनः । चक्रे द्वारवतीं रम्यां सन्निधौ सागरस्य च

কংস আৰু জরাসন্ধ বধ হ’ল, নৰকো পতিত হ’ল, আৰু পৃথিৱীৰ ভাৰ লাঘৱ হ’লে—দেৱকীনন্দন শ্ৰীকৃষ্ণে সাগৰৰ সান্নিধ্যত ৰমণীয় দ্বাৰৱতী নগৰ স্থাপন কৰিলে।

Verse 55

स्थितः प्रीतमनाः कृष्णो लप्स्यते कामिनीसुखम्

তাত প্ৰীতচিত্তে অৱস্থিত হৈ শ্ৰীকৃষ্ণে প্ৰিয়াসকলৰ সঙ্গৰ সুখ, মিলনৰ আনন্দ লাভ কৰে।

Verse 56

ब्रह्माग्निवायुसूर्याश्च वासवाद्या दिवौकसः । मर्त्त्या विप्राश्च राजानः पातालात्पन्नगेश्वराः

ব্ৰহ্মা, অগ্নি, বায়ু আৰু সূৰ্য; ইন্দ্ৰ আদি দিৱৌকসসকল; মর্ত্যৰ ব্ৰাহ্মণ আৰু ৰজাসকল; আৰু পাতালৰ পৰা নাগেশ্বৰসকল—সকলো তাত সমবেত হয়।

Verse 57

नद्यो नदाश्च शैलाश्च वनान्युपवनानि च । पुरग्रामा ह्यरण्यानि सागराश्च सरांसि च

নদী-নদ, পৰ্বত, বন আৰু উপবন; নগৰ-গাঁও, অৰণ্য, সাগৰ আৰু সৰোবৰ—সকলো যেন তাতেই উপস্থিত।

Verse 58

यक्षाश्चासुरगंधर्वाः सिद्धा विद्याधरास्तथा । रम्भाद्यप्सरसश्चैव प्रह्लादाद्या दितेः सुताः । रक्षा विभीषणाद्याश्च धनदो रक्ष नायकः

যক্ষ, অসুৰ আৰু গন্ধৰ্ব; সিদ্ধ আৰু বিদ্যাধৰ; ৰম্ভা আদি অপ্সৰা; প্ৰহ্লাদ আদি দিতীৰ পুত্ৰ; বিভীষণ আদি ৰাক্ষস; আৰু যক্ষনাথ ধনদ (কুবেৰ)—সকলো তাতেই দেখা যায়।

Verse 59

ऋषयो मुनयः सिद्धाः सनकाद्याश्च योगिनः । ग्रहा ऋक्षाणि योगाश्च ध्रुवः परमवैष्णवः

ঋষি-মুনি, সিদ্ধ, আৰু সনক আদি যোগী; গ্ৰহ, নক্ষত্ৰ আৰু বিশ্বযোগসমূহ; আৰু পৰম বৈষ্ণৱ ধ্ৰুৱ—সকলো তাতেই বিদ্যমান।

Verse 60

यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु तिष्ठते स्थाणुजंगमम् । श्रीकृष्णसन्निधौ नित्यं प्रत्यहं तिष्ठते सदा

তিনিওঁ লোকত যি কিবা আছে—স্থাবৰ বা জঙ্গম—সেয়া সদায়, প্ৰতিদিন, শ্ৰীকৃষ্ণৰ সন্নিধিত নিত্য স্থিত থাকে।

Verse 61

न त्यजंति पुरीं पुण्यां द्वारकां कृष्णसेविताम् । सा त्वया सेविता पुत्र सांप्रतं कृष्णदर्शनात् । पिशाचयोनिनिर्मुक्ता यास्यामः परमां गतिम्

কৃষ্ণসেৱিত পুণ্যপুৰী দ্বাৰকাক তেওঁলোকে ত্যাগ নকৰে। তুমিও, পুত্ৰ, এতিয়া ইয়াক সেৱা কৰিলা; আৰু কৃষ্ণদৰ্শনে আমি পিশাচ-যোনিৰ পৰা মুক্ত হৈ পৰম গতি লাভ কৰিম।

Verse 62

द्वादशीवेधजंपापं द्वारकायाः प्रभावतः । नष्टं पुत्र न सन्देहः संप्राप्ताः परमं पदम्

দ্বাৰকাৰ প্ৰভাৱতেই ‘দ্বাদশী-ৱেধ’ৰ পৰা জন্মা পাপ নাশ হ’ল। হে পুত্ৰ, কোনো সন্দেহ নাই—আমি পৰম পদ লাভ কৰিলোঁ।

Verse 63

द्वादशीवेधसम्भूतं यत्त्वया पापमर्जितम् । कृष्णस्य दर्शनात्क्षीणं न जह्यं द्वादशीव्रतम्

দ্বাদশী-ৱেধৰ দোষত তুমি যি পাপ অৰ্জন কৰিছিলা, সেয়া কৃষ্ণৰ দৰ্শনতেই ক্ষয় হ’ল। সেয়ে দ্বাদশী-ব্ৰত ত্যাগ নকৰিবা।

Verse 64

रक्षणीयं प्रयत्नेन वेधो दशमिसम्भवः । नो चेत्पुत्र न संदेहः प्रेतयोनिमवाप्स्यसि

দশমীৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা ৱেধ-অতিক্ৰমণৰ পৰা যত্নেৰে ৰক্ষা কৰিব লাগে। নচেৎ, হে পুত্ৰ, সন্দেহ নাই—তুমি প্ৰেতযোনি লাভ কৰিবা।

Verse 65

त्रैलोक्य संभवं पापं तेषां भवति भूतले । सशल्यं ये प्रकुर्वंति वासरं कृष्णसंज्ञकम्

যিসকলে কৃষ্ণ-সঞ্জ্ঞক দিনটো দোষসহ (সশল্য) পালন কৰে, তেঁওলোকৰ ওপৰত ত্ৰৈলোক্য-সম্ভৱ পাপ এই ভূতলতেই আহি পৰে।

Verse 66

प्रायश्चित्तं न तस्यास्ति सशल्यं वासरं हरेः । ये कुर्वंति न ते यांति मन्वतरशतैर्दिवम्

হৰিৰ দিনটো দোষসহ (সশল্য) পালন কৰিলে তাৰ কোনো প্ৰায়শ্চিত্ত নাই। যিসকলে তেনে কৰে, তেওঁলোকে শত মন্বন্তৰ পাৰ হলেও স্বৰ্গলৈ নাযায়।

Verse 67

प्रेतत्वं दुःसहं पुत्र दुःसहा यमयातना । तस्मात्पुत्र न कर्त्तव्यं सशल्यं द्वादशीव्रतम्

পুত্ৰ, প্ৰেতত্ব অতি দুৰসহ, আৰু যমৰ যাতনাও দুৰসহ। সেয়ে, পুত্ৰ, দোষযুক্তভাৱে দ্বাদশী-ব্ৰত কৰা উচিত নহয়।

Verse 68

कारयंति हि ये त्वज्ञाः कूटयुक्ताश्च हेतुकाः । प्रेतयोनिं प्रयास्यंति पितृभिः सह सर्वतः

যিসকল অজ্ঞ লোক কপটযুক্ত আৰু বাহানামূলক তৰ্ক কৰে, আৰু দোষযুক্ত অনুশীলন কৰোৱায়, তেওঁলোকে পিতৃসকলৰ সৈতে সকলো দিশে প্ৰেতযোনিলৈ গমন কৰে।

Verse 69

द्वादशी दशमीविद्धा संतानप्रविनाशिनी । ध्वंसिनी पूर्वपुण्यानां कृष्णभक्तिविनाशिनी

দশমীৰ দোষে বিদ্ধ দ্বাদশী সন্ততি বিনাশ কৰে; পূৰ্বপুণ্য ধ্বংস কৰে আৰু কৃষ্ণভক্তিও নাশ কৰে।

Verse 70

स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामः प्रसादाद्रुक्मिणीपतेः । प्राप्तं विष्णुपदं पुत्र अपुनर्भवसंज्ञकम्

তোমাৰ মঙ্গল হওক; ৰুক্মিণীপতিৰ কৃপাতে আমি প্ৰস্থান কৰিম। পুত্ৰ, তুমি বিষ্ণুপদ লাভ কৰিলা—যাক অপুনৰ্ভৱ, অৰ্থাৎ পুনর্জন্মৰ পৰা মুক্তি বুলি কোৱা হয়।

Verse 71

श्रीकृष्ण उवाच । चंद्रशर्मन्प्रसन्नोऽहं तव भक्त्या द्विजोत्तम । शैवभावप्रपन्नोऽपि यस्त्वं जातोऽसि वैष्णवः

শ্ৰীকৃষ্ণ ক’লে: হে চন্দ্ৰশৰ্মন, দ্বিজোত্তম, তোমাৰ ভক্তিত মই প্ৰসন্ন। শৈৱভাবত আশ্ৰিত হৈও তুমি বৈষ্ণৱ হৈ উঠিলা।

Verse 72

नवसप्ततिवर्षाणि न कृतं वासरे मम । संपूर्णं मत्प्रसादेन तव जातं न संशयः

ঊনআশি বছৰ ধৰি তুমি মোৰ পবিত্ৰ দিনত সেই ব্ৰত পালন কৰা নাছিলা। তথাপি মোৰ কৃপাৰে তোমাৰ বাবে সেয়া সম্পূৰ্ণ হ’ল—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 73

एकेनैवोपवासेन त्रिस्पृशासंभवेन हि । द्वारकायाः प्रसादेन मद्दृष्ट्यालोकनेन हि

নিশ্চয়, কেৱল এটা উপবাসে—বিশেষকৈ শুভ ত্ৰিস্পৃশা-ব্ৰতৰ সৈতে সংযুক্ত উপবাসে—দ্বাৰকাৰ কৃপাৰে আৰু মোৰ দৰ্শন-মাত্ৰে আধ্যাত্মিক ফল লাভ হয়।

Verse 74

अविद्यामोहितेनैव शिवभक्त्या ममार्चनम् । न कृतं मत्प्रसादेन कृतं चैव भविष्यति

অবিদ্যাৰ মোহত পৰি তুমি শিৱভক্তিৰ দ্বাৰা মোৰ অৰ্চনা কৰা নাছিলা। তথাপি মোৰ কৃপাৰে, আগতে নকৰা সেই পূজা নিশ্চয়েই সম্পন্ন হ’ব।

Verse 75

वैशाखे यैरहं दृष्टो द्वारकायां द्विजोत्तम । त्रिस्पृशावासरे चैव वंजुलीवासरे तथा

হে দ্বিজোত্তম! যিসকলে বৈশাখ মাহত দ্বাৰকাত মোৰ দৰ্শন কৰে—ত্ৰিস্পৃশা-দিনে আৰু তদ্ৰূপে বঞ্জুলী-দিনেও—তেওঁলোক বিশেষভাৱে ধন্য।

Verse 76

उन्मीलिनीदिने प्राप्ते प्राप्ते वा पक्षवर्द्धिनी । नैतेषां चापराधोऽस्ति यद्यपि ब्रह्मघातकाः

উন্মীলিনী নামৰ দিন আহিলে, অথবা পক্ষবৰ্ধিনী আহিলে, এই লোকসকলৰ কোনো অপৰাধ নাথাকে—যদিও তেওঁলোক ব্ৰহ্মঘাতকো হয়।

Verse 77

जन्मप्रभृति पुण्यस्य प्रकृतस्यापि भूसुर । मत्पुरीदर्शनेनापि फलभागी भवेन्नरः

হে ভূসুৰ দ্বিজ! জন্মৰ পৰা সঞ্চিত পুণ্যো, স্বভাৱতে কৰা পুণ্যোও, মোৰ পুৰীৰ দৰ্শন মাত্ৰে নৰৰ বাবে ফলদায়ক হয়।

Verse 78

दृष्ट्वा समस्ततीर्थानि प्रभासादीनि भूतले । मत्पुरीदर्शनेनैव पृष्ट्वाऽपीह भवेत्फलम्

ভূতলত প্ৰভাস আদি সকলো তীৰ্থ দৰ্শন কৰিলেও, ইয়াত ফল কেৱল মোৰ পুৰীৰ দৰ্শনেই লাভ হয়—কেৱল সুধিলেও সেয়া হয়।

Verse 79

माहात्म्यं द्वारकायास्तु मद्दिने यत्र तत्र वा । पठेन्मम पुरीं पुण्यां लभते मत्प्रसादतः

যি কোনোবাই মোৰ পবিত্ৰ দিনত বা যিকোনো দিনত, য’তে থাকক, দ্বাৰকাৰ মাহাত্ম্য পাঠ কৰে, সি মোৰ প্ৰসাদে সেই পুণ্য পুৰী লাভ কৰে।

Verse 80

मत्पुरीं वसतां पुण्यं त्रिकालं मम दर्शनात् । तत्फलं समवाप्नोति यस्त्विदं पठते कलौ

কলিযুগত যি কোনোবাই এই পাঠ কৰে, সি সেই একেই ফল লাভ কৰে—যি মোৰ পুৰীত বাস কৰা লোকসকলে দিনৰ তিন কালে মোৰ দৰ্শনেৰে পায়।

Verse 81

कलौ काशी च मथुरा ह्यवंती च द्विजोत्तम । अयोध्या च तथा माया कांची चैव च मत्पुरी

হে দ্বিজোত্তম! কলিযুগত কাশী, মথুৰা, অৱন্তী, অযোধ্যা, মায়া (হৰিদ্বাৰ), কাঞ্চী আৰু মোৰ পুৰী—এইসকলেই প্ৰধান পবিত্ৰ ধাম।

Verse 82

शालिग्रामभवं चैव बदरी च तथोत्तमा । कुरुक्षेत्रं भृगुक्षेत्रं पुष्करं शुभसंज्ञकम्

শালিগ্ৰাম-সম্ভৱ তীৰ্থ আৰু অতি উত্তম বদৰীও; কুৰুক্ষেত্ৰ, ভৃগুক্ষেত্ৰ আৰু শুভ নামে খ্যাত পুষ্কৰ—এই সকলো মহাতীৰ্থ।

Verse 83

प्रयागं च प्रभासं च क्षेत्रं वै हाटकेश्वरम् । गंगाद्वारं शौकरं च गंगासागरसंगमम्

প্ৰয়াগ আৰু প্ৰভাস, হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰ; গঙ্গাদ্বাৰ (হৰিদ্বাৰ), শৌকৰ আৰু গঙ্গা-সাগৰৰ সংগম—এই সকলো খ্যাত পবিত্ৰ স্থান।

Verse 84

नैमिषं दण्डकारण्यं तथा वृन्दावनं द्विज । सैंधवं चार्बुदाख्यं च सर्वाण्यायतनानि च

হে দ্বিজ, নৈমিষ, দণ্ডকাৰণ্য আৰু বৃন্দাৱন; সैंধৱ আৰু অৰ্বুদ নামে খ্যাত স্থান (আবু পৰ্বত)—আৰু সকলো পবিত্ৰ আয়তনো এই গণনাত অন্তৰ্ভুক্ত।

Verse 85

वनानि मागधादीनि पुष्कराणि द्विजोत्तम । शैलराजादयः शैला हिमाद्रिप्रमुखा हि ये

হে দ্বিজোত্তম, মাগধ আদি বনসমূহ, পবিত্ৰ পুষ্কৰ তীৰ্থসমূহ, আৰু মহাপৰ্বতসমূহ—শৈলৰাজ আদি, আৰু হিমাদ্ৰি (হিমালয়) প্ৰমুখ যি শৈলশ্ৰেণী—সকলো এই মহিমাত অন্তৰ্ভুক্ত।

Verse 86

गंगादयश्च सरितो भूतले संति यानि वै । तीर्थानि त्रिषु कालेषु समानि द्वारकापुरः

পৃথিৱীত গঙ্গা আদি যিমান নদী আছে, আৰু যিমান তীৰ্থ আছে—তিনিও কালত (ভূত, বৰ্তমান, ভবিষ্যৎ) সিহঁত সকলোৱে পুণ্যফলত দ্বাৰকা-পুৰীৰ সমান।

Verse 87

कलिना कलितं सर्वं वर्जयित्वा तु मत्पुरीम् । विप्र वर्षशते प्राप्ते मत्पुर्यां मम दर्शने

কলিযুগত কলে সকলোকে আচ্ছন্ন কৰে, কিন্তু মোৰ পুৰী ব্যতীত। হে বিপ্ৰ, শতবৰ্ষ সম্পূৰ্ণ হ’লে, মোৰ পুৰীত মোৰ দৰ্শনৰ সময়ত…

Verse 88

तव मृत्युर्महीदेव मत्प्रसादाद्भविष्यति । त्रिस्पृशावासरे प्राप्ते वैशाखे शुक्लपक्षतः

হে মহীদেৱ, মোৰ প্ৰসাদে তোমাৰ মৃত্যু ঘটিব। যেতিয়া ত্ৰিস্পৃশা তিথি আহিব, বৈশাখৰ শুক্লপক্ষত…

Verse 89

संगमे बुधवारस्य दिवा भूमौ ममाग्रतः । दशमं द्वारमासाद्य तव प्राणस्य निर्गमम् । भविष्यति न संदेहो मत्प्रसादेन भूसुर

সঙ্গমক্ষণত, বুধবাৰে, দিনতে, ভূমিত মোৰ সন্মুখত—‘দশম দ্বাৰ’ লাভ কৰি তোমাৰ প্ৰাণৰ নিৰ্গমন হ’ব। হে ভূসুৰ বিপ্ৰ, মোৰ প্ৰসাদে ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 90

स्वस्थानं गच्छ विप्रेंद्र सर्वान्कामानवाप्स्यसि । मद्भक्तानां युगांतेऽपि विनाशो नोपपद्यते

হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ, নিজ স্থানলৈ যোৱা; তুমি সকলো কামনা লাভ কৰিবা। যুগান্ততো মোৰ ভক্তসকলৰ বিনাশ কেতিয়াও নহয়।

Verse 91

मद्भक्तिं वहतां पुंसामिह लोके परेऽपि वा । नाशुभं विद्यते किंचित्कुलकोटिं नयेद्दिवम्

যিসকল পুৰুষে মোৰ ভক্তি বহন কৰে—এই লোকত হওক বা পৰলোকত—তেওঁলোকৰ বাবে একো অশুভ নাই; (সেই ভক্তি) কুলৰ কোটি জনকো স্বৰ্গলৈ নিবলৈ সক্ষম।

Verse 92

मार्कण्डेय उवाच । ततो वर्षशते प्राप्ते गत्वा द्वारवतीं पुरीम् । प्राणान्कृष्णोपदेशेन त्यक्त्वा मोक्षं जगाम ह

মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: শতবছৰ সম্পূৰ্ণ হোৱাত তেওঁ দ্বাৰৱতী নগৰলৈ গ’ল; আৰু শ্ৰীকৃষ্ণৰ উপদেশ অনুসৰি প্ৰাণ ত্যাগ কৰি নিশ্চিতভাৱে মোক্ষ লাভ কৰিলে।

Verse 93

इन्द्रद्युम्न तदाख्यातं माहात्म्यं द्वारकाभवम् । पुनरेव् प्रवक्ष्यामि यत्ते मनसि वर्त्तते

হে ইন্দ্ৰদ্যুম্ন, দ্বাৰকাৰ এই পৱিত্ৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰা হ’ল। তথাপি, তোমাৰ মনত যি বাকী আছে, মই পুনৰায় ক’ম।

Verse 94

शृण्वतां पठतां चैव माहा त्म्यं द्वारकाभवम् । सर्वं फलमवाप्नोति कृष्णेन कथितं च यत्

যিয়ে দ্বাৰকা-মাহাত্ম্য শুনে বা পাঠ কৰে, তেওঁ সকলো ফল লাভ কৰে—শ্ৰীকৃষ্ণে যি ফলৰ কথা কৈছিল সেই একেই।

Verse 95

विस्तारयंति लोकेऽस्मिंल्लिखितं यस्य वेश्मनि । प्रत्यक्षं द्वारकापुण्यं प्राप्यते कृष्णसंभवम्

এই জগতত যাৰ ঘৰত এই (মাহাত্ম্য) লিখি ৰাখি প্ৰচাৰ কৰা হয়, তেওঁ দ্বাৰকাৰ পুণ্য প্ৰত্যক্ষভাৱে লাভ কৰে—শ্ৰীকৃষ্ণৰ পৰা উদ্ভূত আৰু তেঁৱেই দান কৰা।