Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

संकर्षणस्तु पतितं दृष्ट्वा मूर्ध्नि प्रताडितम् । दृष्ट्वा चुकोप भगवांस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् । संगृह्य मुशलं वीरो जघान समरे रिपुम्

saṃkarṣaṇastu patitaṃ dṛṣṭvā mūrdhni pratāḍitam | dṛṣṭvā cukopa bhagavāṃstiṣṭhatiṣṭheti cābravīt | saṃgṛhya muśalaṃ vīro jaghāna samare ripum

কিন্তু সংকর্ষণ পতিত আৰু মূৰ্ধ্নিত আঘাতপ্ৰাপ্ত তাক দেখি ক্ৰোধে জ্বলি উঠিল। “থিয় হওঁ! থিয় হওঁ!” বুলি চিঞৰি, বীৰে মুছল ধৰি সমৰত শত্রুক নিধন কৰিলে।

संकर्षणःSaṅkarṣaṇa
संकर्षणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंकर्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
पतितम्fallen
पतितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Root√पत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (implicit: तम्/एनम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (Gerundial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय
मूर्ध्निon the head
मूर्ध्नि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
प्रताडितम्struck, beaten
प्रताडितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्र+आ+√तड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पतितम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (Gerundial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय
चुकोपbecame angry
चुकोप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कुप् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तिष्ठstand!
तिष्ठ:
Kriya (Imperative/आज्ञा)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तिष्ठstand!
तिष्ठ:
Kriya (Imperative/आज्ञा)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय (quotative particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
संगृह्यhaving seized
संगृह्य:
Kriya-viseshana (Gerundial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्+√ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय
मुशलम्club, pestle-weapon
मुशलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुशल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वीरःthe hero
वीरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संज्ञा/विशेषणवत् (संकर्षणस्य)
जघानslew, struck down
जघान:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
समरेin battle
समरे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
रिपुम्the enemy
रिपुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Narrator (with direct speech by Saṃkarṣaṇa)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: Saṃkarṣaṇa sees Durvāsas struck and fallen; his eyes blaze. He shouts 'Stand! Stand!' and lifts a heavy mace, stepping into combat to strike the foe.

S
Saṃkarṣaṇa (Balarāma)
D
Durvāsas
E
Enemy (Golaka contextually)

FAQs

Defending the sanctity of the righteous in a holy place is treated as a sacred duty, not merely a worldly fight.

Dvārakā, where divine guardianship is portrayed as immediate and forceful in preserving dharma.

None; the emphasis is on righteous protection (rakṣaṇa) rather than a rite.