Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 54

उवाच यदि तुष्टोऽसि यदि देयो वरो मम । गर्त्तेयं मम नाम्ना तु ख्यातिं गच्छतु केशव

uvāca yadi tuṣṭo'si yadi deyo varo mama | gartteyaṃ mama nāmnā tu khyātiṃ gacchatu keśava

সি ক’লে—“যদি তুমি সন্তুষ্ট হোৱা, যদি মোৰ বাবে বৰ দিয়া যায়, তেন্তে হে কেশৱ, এই গৰ্ত (কূপ) মোৰ নামত খ্যাতি লাভ কৰক।”

उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Conditional marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्धबोधक/शर्तार्थक particle)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta-visheshana (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) / तुष्ट (प्रातिपदिक)
Formक्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असिyou are
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Conditional marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय (शर्तार्थक)
देयःto be given
देयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेय (प्रातिपदिक; दा धातोः यत्-प्रत्यय)
Formयत्-कृदन्त (gerundive/obligatory) ‘देय’ = दातव्य; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वरः इत्यस्य विशेषणम्
वरःa boon
वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
गर्ताpit/cavity
गर्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इयम्this
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
गर्तेयम्this pit
गर्तेयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्ता + इयम्
Formसन्ध्यन्तरितपदसमूह (not a samāsa); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
नाम्नाby (my) name
नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/अनुयोगार्थक particle)
ख्यातिम्fame
ख्यातिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootख्याति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गच्छतुmay it attain/go
गच्छतु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
केशवO Keśava
केशव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Nṛga (the king, recipient of Kṛṣṇa’s grace)

Tirtha: (Requested) a garta/kuṇḍa to be famed by the devotee’s name

Type: kund

Scene: The devotee petitions Kṛṣṇa: a humble figure gestures toward a stone-lined pit/well; Kṛṣṇa listens, compassionate, with the sea-city of Dvārakā in the background.

K
Keśava
K
Kṛṣṇa
N
Nṛga

FAQs

A devotee’s redeemed life becomes a cause for sacred remembrance; divine grace can transform even a site into a celebrated tīrtha.

Nṛga-kūpa (the well/pit) in the Dvārakā region.

No ritual is prescribed; the verse records the boon that establishes the tīrtha’s name and fame.