Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

भद्रकर्णह्रदे स्नात्वा त्रिनेत्रं यः समाहितः । द्रक्ष्यते स तु मे स्थानं शाश्वतं यास्यति धुवम्

Transliteration

bhadrakarṇahrade snātvā trinetraṃ yaḥ samāhitaḥ | drakṣyate sa tu me sthānaṃ śāśvataṃ yāsyati dhuvam

Translation

যি ভদ্ৰকৰ্ণ হ্ৰদত স্নান কৰি, একাগ্ৰচিত্তে ত্ৰিনেত্ৰ প্ৰভুক আৰাধনা কৰে, সি মোৰ ধাম দৰ্শন কৰিব আৰু নিশ্চয় শাশ্বত অৱস্থালৈ গমন কৰিব।

Word by Word

• भद्रकर्णह्रदे: in the lake (hrada) of Bhadrakarṇa
• भद्रकर्णह्रदे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भद्रकर्णह्रद (प्रातिपदिक) = भद्र + कर्ण + ह्रद
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुषः: भद्रस्य कर्णः यस्य सः → भद्रकर्णः; ततः भद्रकर्णस्य ह्रदः → भद्रकर्णह्रदः)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having bathed’

• त्रिनेत्रम्: the three-eyed one (Śiva)
• त्रिनेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रिनेत्र (प्रातिपदिक) = त्रि + नेत्र
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—द्विगु (त्रीणि नेत्राणि यस्य)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धसूचकः (relative pronoun)

• समाहितः: composed, concentrated
• समाहितः: Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-धा (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्—‘समाधिस्थ/एकाग्रः’

• द्रक्ष्यते: will see
• द्रक्ष्यते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future/भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संकेत/अन्वय (correlative pronoun)

• तु: indeed, but
• तु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विरोध/विशेषार्थे

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम—‘मम’

• स्थानम्: abode, place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• शाश्वतम्: eternal
• शाश्वतम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शाश्वत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (स्थानम्)

• यास्यति: will go, will attain
• यास्यति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future/भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• धुवम्: certainly, surely
• धुवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावेन प्रयुक्तम् (क्रियाविशेषणरूपेण), नित्य/निश्चयार्थे

Speaker

Śrī Bhagavān (Śiva, contextually)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhadrakarṇa-hrada

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Bhadrakarṇa (and by extension pilgrims)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim bathes in the calm Bhadrakarṇa Lake at dawn or moonlit Māgha night, then sits in meditation before a liṅga, worshiping the Three-eyed Lord; a visionary glimpse of Śiva’s abode appears as a luminous realm.

Characters & Entities

• Bhadrakarṇa Hrada
• Trinetra (Śiva)
• Śiva’s abode

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity of place and purity of mind together—tīrtha-bathing plus focused devotion—lead toward Śiva-realization and liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Bhadrakarṇa Hrada (the sacred lake) on Arbuda.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) at the lake and worship/meditation on Trinetra (Śiva) with a composed mind.