Adhyaya 62
Prabhasa KhandaArbudha KhandaAdhyaya 62

Adhyaya 62

প্ৰভাস খণ্ডত পুলস্ত্য ঋষিয়ে তীৰ্থযাত্ৰাৰ ক্ৰম বৰ্ণনা কৰি শ্ৰোতাক দুটা লিঙ্গৰ দৰ্শনৰ বিধান দিয়ে—গৌৰী (উমা) নিৰ্মিত কাটেশ্বৰ লিঙ্গ আৰু নদীদেৱী গঙ্গা নিৰ্মিত গঙ্গেশ্বৰ লিঙ্গ। সৌভাগ্য বিষয়ক উমা–গঙ্গাৰ পূৰ্বৰ বিবাদেই কাহিনীৰ পটভূমি; গঙ্গা লিঙ্গস্থল বিচাৰি ফুৰে, আৰু উমা লিঙ্গসদৃশ সুন্দৰ পৰ্বতাকৃতি ‘কাটক’ (আঙুঠিৰ দৰে বৃত্তাকাৰ চিহ্ন) দেখি পূৰ্ণ শ্ৰদ্ধাৰে পূজা কৰে। সেই ভক্তিত মহাদেৱ প্ৰসন্ন হৈ দৰ্শন দিয়ে আৰু বৰ প্ৰদান কৰে। গৌৰীয়ে তীৰ্থটোৰ নাম ‘কাটেশ্বৰ’ স্থাপন কৰি ফলশ্ৰুতি কয়—সতীন-দ্বন্দ্বত পীড়িত বা বিৰহত দুখিত নাৰীয়ে কেৱল দৰ্শনমাত্ৰেই জ্বৰ/ক্লেশ নাশ পাই, কল্যাণ লাভ কৰি, গৃহসৌভাগ্য পুনঃস্থাপিত কৰে। পাছত গঙ্গায়ো পূজা কৰি বৰ পাই গঙ্গেশ্বৰ স্থাপন কৰে; দুয়ো লিঙ্গ দৰ্শন কৰাটো আবশ্যক, বিশেষকৈ ‘সপত্নী-দোষ’ নিবারণ আৰু সুখ–সৌভাগ্য প্ৰাপ্তিৰ বাবে। অধ্যায়টো অৰ্বুদ ক্ষেত্ৰৰ পবিত্ৰ ভূগোলত এই মাহাত্ম্যক স্থায়ী ভক্তিপ্ৰেৰণা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰি সমাপ্ত হয়।

Shlokas

Verse 1

पुलस्त्यस्य उवाच । ततः कटेश्वरं गच्छेल्लिंगं गौरीविनिर्मितम् । तथा गंगेश्वरं चान्यद्गङ्गया निर्मितं स्वयम्

পুলস্ত্য ক’লে: তাৰ পাছত কাটেশ্বৰলৈ যাবা—গৌৰীয়ে নিৰ্মিত লিঙ্গ; আৰু তেনেদৰে আন এটা গঙ্গেশ্বৰো, যি গঙ্গাই নিজে গঢ়িছিল।

Verse 2

पुरा समभवद्युद्धमुमायाः सह गंगया । सौभाग्यं प्रति राजेन्द्र ततो गौरीत्यभाषत

হে ৰাজেন্দ্ৰ, প্ৰাচীন কালত উমা আৰু গঙ্গাৰ মাজত সৌভাগ্যৰ বিষয়ে এক বিবাদ উদ্ভৱ হৈছিল; তেতিয়া গৌৰীয়ে এইদৰে ক’লে।

Verse 3

यया संपूजितः शंभुः शीघ्रं यास्यति दर्शनम् । सा सौभाग्यवती नूनभावयोः संभविष्यति

‘যিয়ে শম্ভুক সম্পূৰ্ণভাৱে পূজা কৰে আৰু শীঘ্ৰে তেওঁৰ দৰ্শন লাভ কৰে—সেইজনীয়েই নিশ্চয় আমাৰ দুজনীৰ মাজত সত্য সৌভাগ্যৱতী হ’ব।’

Verse 4

एवमुक्ता ततो गंगा सत्वरैत्यात्र पर्वते । लिंगमन्वेषयामास चिरकालादवाप सा

এইদৰে কোৱা হ’লে গঙ্গা তৎক্ষণাৎ এই পৰ্বতলৈ আহিল আৰু লিঙ্গৰ অনুসন্ধান কৰিবলৈ ধৰিলে; বহুদিনৰ পাছত তাই তাক লাভ কৰিলে।

Verse 5

दृष्ट्वा गौर्याथ कटकं पर्वतस्य मनोहरम् । लिंगाकारं महाराज पूजयामास सा तदा

হে মহাৰাজ, তেতিয়া গৌৰীয়ে পৰ্বতৰ মনোহৰ কটক দেখা পাই—যি লিঙ্গাকৃতি আছিল—সেই মুহূর্ততে তাক পূজা কৰিলে।

Verse 6

सम्यक्छ्रद्धासमोपेता ततस्तुष्टो महेश्वरः । प्रददौ दर्शनं तस्या वरदोऽस्मीति चाब्रवीत्

যথাযথ শ্ৰদ্ধাৰে সংযুক্ত হোৱাত মহেশ্বৰ সন্তুষ্ট হ’ল; তেওঁ তাইক নিজৰ দৰ্শন দান কৰিলে আৰু ক’লে, ‘মই বৰদানদাতা।’

Verse 7

गौर्युवाच । सापत्न्यजेर्ष्यया देव मया लिंगं प्रकल्पितम् । तस्मात्कटेश्वराख्या च लोके चास्य भविष्यति

গৌৰীয়ে ক’লে: হে দেৱ! সপত্নীৰ সৈতে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা ঈৰ্ষ্যাৰ বশে মই এই লিঙ্গ স্থাপন কৰিলোঁ। সেয়েহে লোকত ই ‘কটেশ্বৰ’ নামেৰে পৰিচিত হ’ব।

Verse 8

या नारी पतिना मुक्ता सपत्नीदुःखदुःखिता । अस्य संदर्शनादेव सा भविष्यति विज्वरा । सुतसौभाग्यसंपन्ना भर्तृप्राणसमा तथा

যি নাৰী পতি দ্বাৰা ত্যাগ কৰা আৰু সপত্নীৰ দুখে দুখিতা, এই পবিত্ৰ দর্শন মাত্ৰতেই তাই ৰোগ-ক্লেশমুক্ত হ’ব। তাই সন্তান-সৌভাগ্যৰে সমৃদ্ধ হ’ব আৰু পতিৰ প্ৰাণসম প্ৰিয় হ’ব।

Verse 9

गंगयाराधितो देव एवमेव वरं ददौ । तस्माल्लिंगद्वयं तच्च द्रष्टव्यं मनुजाधिप

এইদৰে গঙ্গাই আৰাধনা কৰা দেৱতাই ঠিক এই বৰ দান কৰিলে। সেয়েহে, হে মনুষ্যাধিপতি, সেই দুয়োটা লিঙ্গ নিশ্চয় দর্শনীয়।

Verse 10

विशेषतश्च नारीभिः सपत्नीदोषहानिदम् । सुखसौभाग्यदं नित्यं तथाऽभीष्टप्रदं नृणाम्

বিশেষকৈ নাৰীৰ বাবে ই সপত্নী-সম্পৰ্কীয় দোষ আৰু ক্লেশ নাশ কৰে। ই সদায় সুখ আৰু সৌভাগ্য দান কৰে, আৰু পুৰুষৰো অভীষ্ট ফল প্ৰদান কৰে।

Verse 62

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे कटेश्वरगंगेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विषष्टितमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশী-সহস্ৰ শ্লোকীয় সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ তৃতীয় অৰ্বুদখণ্ডত ‘কটেশ্বৰ আৰু গঙ্গেশ্বৰ মহিমাৰ বৰ্ণনা’ নামৰ দ্বিষষ্টিতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।