Adhyaya 47
পুলস্ত্যই ৰজাক প্ৰসিদ্ধ গৌতমাশ্ৰম তীৰ্থলৈ যাবলৈ উপদেশ দিয়ে—য’ত ধৰ্মনিষ্ঠ মুনি গৌতমে পূৰ্বে তপস্যা কৰিছিল। তেওঁ ভক্তিভাৱে মহাদেৱক আৰাধনা কৰোঁতে পৃথিৱী ভেদি এক মহালিঙ্গ প্ৰাদুৰ্ভাৱ হয়, যি সেই স্থানত শৈৱ সান্নিধ্যৰ বিশেষ প্ৰকাশ। তাৰ পিছত আকাশবাণীয়ে লিঙ্গপূজা কৰিবলৈ আৰু বৰ বিচাৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিলে। গৌতমে বৰ বিচাৰিলে—আশ্ৰমত সদায় দেৱসান্নিধ্য থাকক, আৰু যি কোনো শ্ৰদ্ধা-ভক্তিৰে তাত শিৱদৰ্শন কৰে সি ব্ৰহ্মলোক লাভ কৰক। বিশেষকৈ মাঘ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীত দৰ্শন কৰিলে পৰম গতি লাভ হয় বুলি কোৱা হৈছে। অধ্যায়ত ওচৰৰ পবিত্ৰ কুণ্ডৰ মাহাত্ম্যো আছে—তাত স্নান কৰিলে বংশোদ্ধাৰ হয়। তাত কৰা শ্ৰাদ্ধ, বিশেষকৈ ইন্দুসংক্ষয় (চন্দ্ৰক্ষয়/গ্ৰহণ-সংযোগ) সময়ত, গয়া-শ্ৰাদ্ধৰ সমান ফলদায়ক; আৰু তিলদান তিলৰ সংখ্যামতে দীঘলীয়া স্বৰ্গবাস দিয়ে। গোদাৱৰীৰ সিংহস্থ স্নান আদি প্ৰসিদ্ধ তীৰ্থফলৰ তুলনাৰে এই তীৰ্থক বৃহত্তৰ পুণ্য-গণনা আৰু কাল-নিয়মৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হৈছে।
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ सुपूर्णं गौतमाश्रमम् । यत्र पूर्वं तपस्तप्तं गौतमेन महात्मना
পুলস্ত্য ক’লে: “তাৰ পাছত, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, গৌতমৰ সুসম্পন্ন আশ্ৰমলৈ যোৱা—য’ত পূৰ্বতে মহাত্মা গৌতমে তপস্যা কৰিছিল।”
Verse 2
पुराऽसीद्गौतमो नाम मुनिः परमधार्मिकः । स भक्त्याऽराधयामास देवदेवं महेश्वरम्
প্ৰাচীন কালত গৌতম নামৰ এজন মুনি আছিল, যি পৰম ধৰ্মিষ্ঠ। তেওঁ ভক্তিৰে দেবদেৱ মহেশ্বৰক আৰাধনা কৰিছিল।
Verse 3
भक्त्याऽराधयमानस्य निर्भिद्य धरणीतलम् । समुत्तस्थौ महल्लिंगं परं माहेश्वरं नृप
তেওঁ ভক্তিৰে আৰাধনা কৰি থাকোঁতে ধৰণীৰ পৃষ্ঠ ফাটি গ’ল; আৰু হে নৃপ, মহেশ্বৰ-সম্বন্ধীয় পৰম মহৎ লিঙ্গ উদ্ভাসিত হৈ উঠিল।
Verse 4
एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी । पूजयैतन्महल्लिंगं त्वद्भक्त्या समुपस्थितम् । वरं वरय भद्रं ते यत्ते मनसि वर्तते
ঠিক সেই সময়তে এক অশরীৰী বাণী ক’লে: “তোমাৰ ভক্তিৰে যি মহালিঙ্গ প্ৰকাশ পাইছে, তাক পূজা কৰা। বৰ বাছি লোৱা—তোমাৰ মঙ্গল হওক—যি তোমাৰ মনত আছে।”
Verse 5
गौतम उवाच । अत्राश्रमपदे देव त्वया शम्भो जगत्पते । सदा कार्यं हि सान्निध्यं यदि तुष्टो मम प्रभो
গৌতমে ক’লে: “হে দেৱ, হে শম্ভু জগত্পতে! যদি তুমি মোৰ প্ৰভু সন্তুষ্ট হোৱা, তেন্তে এই আশ্ৰম-পদত সদায় তোমাৰ সান্নিধ্য স্থাপন কৰা।”
Verse 6
यस्त्वां पश्यति सद्भक्त्या ब्रह्मलोकं स गच्छतु
“যি কোনোয়ে সত্য ভক্তিৰে তোমাক দৰ্শন কৰে, সি ব্ৰহ্মলোকলৈ গমন কৰক।”
Verse 7
आकाशवाण्युवाच । माघमासे चतुर्द्दश्यां योऽत्र मां वीक्षयिष्यति । कृष्णायां ब्राह्मणश्रेष्ठ स यास्यति परां गतिम्
আকাশবাণীয়ে ক’লে: “মাঘ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীত যি ইয়াত মোক দৰ্শন কৰিব, হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠ, সি পৰম গতি লাভ কৰিব।”
Verse 8
एवमुक्त्वा ततो वाणी विरराम महीपते । तत्रास्ति कुण्डमपरं पवित्रं जलपूरितम् । तत्र स्नातो नरः सद्यः कुलं तारयतेऽखिलम्
এইদৰে কৈ, হে মহীপতে, সেই বাণী নীৰৱ হ’ল। তাত আন এটা পবিত্ৰ কুণ্ড আছে, শুদ্ধ জলেৰে পৰিপূৰ্ণ। তাত স্নান কৰা মানুহে তৎক্ষণাৎ নিজৰ সমগ্ৰ কুলক উদ্ধাৰ কৰে।
Verse 9
यस्तत्र कुरुते श्राद्धं विशेषादिन्दुसंक्षये । गयाश्राद्धफलं तस्य सकलं जायते ध्रुवम्
যি তাত শ্ৰাদ্ধ কৰে, বিশেষকৈ চন্দ্ৰক্ষয়ত (অমাৱস্যাৰ সময়ত), সি নিশ্চয়েই গয়াশ্ৰাদ্ধৰ সম্পূৰ্ণ ফল লাভ কৰে।
Verse 10
तत्र दानं प्रशंसंति तिलानां मुनिपुंगवाः । तिलसंख्यानि वर्षाणि दानात्स्वर्गे वसेन्नृप
তাত মুনিপুঙ্গৱসকলে তিল-দানৰ প্ৰশংসা কৰে। হে নৃপ, যিমান তিল দান কৰা হয়, তিমান সংখ্যক বছৰ দানৰ ফলত স্বৰ্গত বাস লাভ হয়।
Verse 11
अर्बुदे गौतमी यात्रा सिंहस्थे च बृहस्पतौ । अमायां सोमवारेण द्विषड्गोदावरीफलम्
অৰ্বুদত, বृहস্পতিয়ে সিংহ ৰাশিত (সিংহস্থ) অৱস্থান কৰা সময়ত গৌতমী (গোদাৱৰী)লৈ যাত্ৰা—যদি সোমবাৰে পৰি অহা অমাৱস্যাৰ দিনা কৰা হয়—তেনে কৰিলে গোদাৱৰীত ছয়বাৰ স্নানৰ ফলসম পুণ্য লাভ হয়।
Verse 12
षष्टिवर्षसहस्राणि भागीरथ्यवगाहने । सकृद्गोदावरीस्नानात्सिंहस्थे च बृहस्पतौ
ভাগীৰথী (গঙ্গা)ত ষাঠি হাজাৰ বছৰ ডুব দিয়া যিমান পুণ্য—সেই পুণ্যই কোৱা হয় যে সিংহস্থ কালত, বृहস্পতিয়ে সিংহ ৰাশিত থাকোঁতে, গোদাৱৰীত একবাৰ স্নান কৰিলেই লাভ হয়।
Verse 47
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशातिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे गौतमाश्रमतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কান্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতি-সাহস্ৰী সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ অন্তৰ্গত তৃতীয় অৰ্বুদখণ্ডত ‘গৌতমাশ্ৰম তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা’ নামক সাতচল্লিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।