Adhyaya 24

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ गुहामध्यनिवासिनी । देवी कात्यायनी यत्र शुंभदानवनाशिनी

পুলস্ত্য ক’লে: তাৰ পাছত, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, সেই স্থানলৈ যোৱা উচিত য’ত গুহাৰ ভিতৰত নিবাস কৰা দেবী কাত্যায়নী আছেন—শুম্ভ দানৱৰ বিনাশিনী।

Verse 2

शुंभोनाम महादैत्यः पुराऽसीत्पृथिवीतले । तेन सर्वं जगद्व्याप्तं जित्वा देवान्रणाजिरे

পূৰ্বে পৃথিৱীত শুম্ভ নামৰ এজন মহাদৈত্য আছিল। ৰণক্ষেত্ৰত দেৱতাসকলক জয় কৰি সি সমগ্ৰ জগতত ব্যাপি আধিপত্য স্থাপন কৰিছিল।

Verse 3

स शंकरवराद्दैत्यो देवदानवरक्षसाम् । अवध्यो योषितं मुक्त्वा सर्वेषां प्राणिनां भुवि

শংকৰ (শিৱ)ৰ বৰদানত সেই দৈত্য দেৱ, দানৱ আৰু ৰাক্ষসসকলৰ বাবে অবধ্য আছিল; পৃথিৱীৰ সকলো প্ৰাণীৰ বাবেও—কেৱল নাৰীক বাদ দি।

Verse 4

ततो देवगणाः सर्वे गत्वाऽर्बुदमथाचलम् । तपस्तेपुर्वधार्थाय शुंभस्य जगतीपते । देवीमाराधयामासुर्व्यक्तरूपां सुरेश्वरीम्

তাৰ পাছত সকলো দেৱগণ অৰ্বুদ পৰ্বতলৈ গ’ল। জগতীপতি শুম্ভৰ বধৰ বাবে তপস্যা কৰিলে আৰু প্ৰকাশিত ৰূপে উপস্থিত সুৰেশ্বৰী দেৱীক আৰাধনা কৰিলে।

Verse 5

अथ तेषां प्रसन्ना सा दृष्टिगोचरमागता । अब्रवीद्वरदास्मीति ब्रूत किं करवाणि च

তেওঁলোকৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হৈ সা দেৱী দৃষ্টিগোচৰ হৈ আহিল আৰু ক’লে, “মই বৰদান দাতা; কোৱা, মই কি কৰোঁ?”

Verse 6

देवा ऊचुः । सर्वं नोऽपहृतं देवि शुंभेन सुदुरात्मना । तं निषूदय कल्याणि सोवध्योन्यैः सदा रणे

দেৱাসকলে ক’লে: “হে দেৱী, দুষ্টচিত্ত শুম্ভে আমাৰ সকলো কেঢ়ি লৈছে। হে কল্যাণী, তাক নিধন কৰা; যুদ্ধত সি সদায় আনসকলৰ বাবে অবধ্য।”

Verse 7

त्वया संरक्षिता देवि पुरा बाष्कलितो वयम्

হে দেৱী, আগতেও তুমিয়েই আমাক ৰক্ষা কৰিছিলা, যেতিয়া আমি পৰাভূত হৈ নীচলৈ নামি গৈছিলোঁ।

Verse 9

स तया याचिते युद्धे ज्ञात्वा तां योषितं नृप । अवज्ञाय ततो दैत्यः प्रेषयामास दानवान्

যেতিয়া তাই যুদ্ধৰ বাবে অনুৰোধ কৰি আহ্বান জনালে আৰু সি জানিলে যে তাই নাৰী, হে নৃপ! সেই দৈত্যে তাইক তুচ্ছ জ্ঞান কৰি অৱজ্ঞা কৰিলে আৰু তাৰ পাছত দানৱসকলক প্ৰেৰণ কৰিলে।

Verse 10

जीवग्राहेण दुष्टेयं गृह्यतां परुषस्वना । क्रियतां दारुणो दंडो मम वाक्यान्न संशयः

সি কঠোৰ স্বৰে ক’লে, “এই দুষ্টজনীক জীৱিত অৱস্থাত ধৰি আন। ভয়ংকৰ দণ্ড কাৰ্যকৰী কৰা হওক—মোৰ আদেশত কোনো সন্দেহ নাই।”

Verse 11

अथ तस्य समादेशाद्दानवास्तां ततो द्रुतम् । गत्वा निर्भर्त्सयामासुर्वेष्टयित्वा दिशो दश

তাৰ আদেশ অনুসৰি দানৱসকলে তৎক্ষণাৎ তাইৰ ওচৰলৈ গৈ তাইক গালি-গালাজ কৰি দশো দিশৰ পৰা ঘেৰি ধৰিলে।

Verse 12

ततोऽवलोकनाद्दैत्यास्तया ते भस्मसात्कृताः । ततः शुंभः प्रकुपितः स्वयमेव समाययौ

তেতিয়া দেৱীৰ কেৱল দৃষ্টিমাত্ৰতে সেই দৈত্যসকল ভস্মীভূত হ’ল। তাৰ পাছত শুম্ভ ক্ৰোধে জ্বলি নিজেই আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 13

अब्रवीत्तिष्ठतिष्ठेति खङ्गमुद्यम्य भीषणः । सोऽपिदेव्या महाराज तथा चैवावलोकितः

ভয়ংকৰ ৰূপে খড়্গ উচলাই সি ক’লে, “থাম, থাম!” কিন্তু হে মহাৰাজ, সিও দেৱীৰ তেনেদৰে কেৱল দৃষ্টিমাত্ৰতে লক্ষ্য কৰা হ’ল।

Verse 14

अभवद्भस्मसात्सद्यः पतंग इव पावकम् । हते तस्मिंस्ततो दैत्याः शेषाः पार्थिवसत्तम । भित्त्वा रसातलं जग्मुः पातालं भयसंयुताः

সেইজন তৎক্ষণাৎ ভস্মীভূত হ’ল, যেন অগ্নিত পতঙ্গ। তেওঁ নিহত হোৱাত, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, অৱশিষ্ট দানৱসকল ভয়ে ৰসাতল ভেদি পাতাললৈ নামি গ’ল।

Verse 15

ततो देवगणाः सर्वे तुष्टुवुस्तां सुरेश्वरीम् । अब्रुवंश्च वरं ब्रूहि यत्ते मनसि वर्त्तते

তাৰ পাছত সকলো দেবগণে সেই পৰমেশ্বৰী দেৱীক স্তৱন কৰিলে। আৰু ক’লে, “বৰ প্ৰাৰ্থনা কৰা—যি ইচ্ছা তোমাৰ মনত আছে।”

Verse 16

देव्युवाच । तत्रैव पर्वते स्थास्ये ह्यर्बुदेऽहं सुरोत्तमाः । अभीष्टः पर्वतोऽस्माकं सं सदाऽर्बुदसंज्ञितः

দেৱীয়ে ক’লে: “সেই আৰ্বুদ পৰ্বততেই মই অৱস্থান কৰিম, হে দেবশ্ৰেষ্ঠসকল। এই পৰ্বত আমাৰ প্ৰিয়, আৰু সদায় ‘আৰ্বুদ’ নামে পৰিচিত থাকিব।”

Verse 17

देवा ऊचुः । तत्रस्थां त्वां समालोक्य मर्त्त्या यांति त्रिविष्टपम् । विना यज्ञैस्तथा दानैः स्वर्गः संकीर्णतां गतः । नान्यत्कारणमस्तीह निषेधस्य सुरेश्वरि

দেৱাসকলে ক’লে: “তাত তুমি অৱস্থান কৰা দেখি মৰ্ত্যলোকে যজ্ঞ আৰু দান নকৰাকৈও ত্ৰিৱিষ্টপ (স্বৰ্গ)লৈ উঠি যায়। স্বৰ্গ ভিৰে ভৰি পৰিছে। হে সুৰেশ্বৰী, এই নিষেধৰ আন কোনো কাৰণ নাই।”

Verse 19

देवा ऊचुः । यद्येवं देवि तेऽभीष्टमेवं कुरु शुचिस्मिते । वयं त्वां तत्र द्रक्ष्यामः शुक्लाष्टम्यां सदा शुचेः

দেৱাসকলে ক’লে: “যদি এইয়েই তোমাৰ ইচ্ছা হয়, হে দেৱি, শুচি-হাস্যময়ী, তেন্তে তেনেকৈয়ে কৰা। হে পবিত্ৰা, আমি সদায় শুক্ল অষ্টমীত তাত তোমাৰ দৰ্শন লাভ কৰিম।”

Verse 20

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्ताः सुरा देव्या प्रहृष्टास्त्रिदिवं ययुः । सापि देवी गिरौ तत्र गत्वा चैवार्बुदे नृप

পুলস্ত্য ক’লে: দেৱীৰ এই বাক্য শুনি দেৱতাসকল আনন্দিত হৈ ত্ৰিদিৱলৈ গ’ল। সেই দেৱীও, হে নৃপ, তাত থকা পৰ্বতলৈ গৈ অৰ্বুদত উপস্থিত হ’ল।

Verse 21

गुहामध्यं समासाद्य नित्यं जगद्धिताय वै । विविक्ते न्यवसत्प्रीता दुर्ल्लभा सुरमानवैः

গুহাৰ মধ্যভাগত উপনীত হৈ তেওঁ দেৱী সদায় জগতৰ কল্যাণৰ বাবে একান্তত আনন্দেৰে বাস কৰিলে; দেৱতা আৰু মানুহৰ বাবে তেওঁক সোজাকৈ লাভ কৰা অতি দুৰ্লভ আছিল।

Verse 22

यस्तां पश्यति राजेन्द्र शुक्लाष्टम्यां समाहितः । अभीष्टं स सदाप्नोति यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

হে ৰাজেন্দ্ৰ! যি কোনো ব্যক্তি শুক্লা অষ্টমীত একাগ্ৰচিত্তে সেই দেৱীৰ দৰ্শন কৰে, সি সদায় ইচ্ছিত বৰ লাভ কৰে—যদিও সেয়া অতি দুৰ্লভ হয়।

Verse 24

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे कात्यायनीमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्विंशोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰী সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ তৃতীয় অৰ্বুদখণ্ডত ‘কাত্যায়নী-মাহাত্ম্য বৰ্ণন’ নামৰ চতুৰ্বিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।