Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8
Devanagari script
गते दक्षे ततो भूयश्चंद्रमा रोहिणीरतः । त्यक्त्वा च कन्यकाः सर्वाः प्रजापतिसमुद्भवाः
Transliteration
gate dakṣe tato bhūyaścaṃdramā rohiṇīrataḥ | tyaktvā ca kanyakāḥ sarvāḥ prajāpatisamudbhavāḥ
Translation
কিন্তু দাক্ষ গুচি যোৱাৰ পাছত চন্দ্ৰমা পুনৰ ৰোহিণীৰ প্ৰতিই আসক্ত হ’ল আৰু প্ৰজাপতি-জন্মা আন সকলো কন্যাক ত্যাগ কৰিলে।
Word by Word
गतेwhen (he) had gone
गते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
दक्षे(when) Dakṣa (had gone)
दक्षे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी (with गते)
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (then/thereafter)
भूयःagain
भूयः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootभूयस्/भूयः (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरर्थक-क्रियाविशेषण (again/more)
चन्द्रमाthe Moon
चन्द्रमा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्रमस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रोहिणीरतःdevoted to Rohiṇī
रोहिणीरतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootरोहिणी (प्रातिपदिक) + रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया/सप्तमी-तत्पुरुषार्थे (रोहिण्यां/रोहिण्या रतः)
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootत्यज् (धातु) → त्यक्त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया
चand
च:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
कन्यकाःthe maidens/daughters
कन्यकाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्यका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, बहुवचन; अत्र क्रियाविशेष्यत्वेन ‘त्यक्त्वा’ इत्यस्य कर्म (Accusative)
सर्वाःall
सर्वाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (कन्यकाः)
प्रजापतिसमुद्भवाःborn of Prajāpati
प्रजापतिसमुद्भवाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक) + सम्-उद्-√भू (धातु) → समुद्भव (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रजापतेः समुद्भवाः) विशेषण (कन्यकाः)
Speaker
Pulastya
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Prabhāsa
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: After Dakṣa departs, Candra turns again toward Rohiṇī with visible preference, while the other daughters are left aside—foreshadowing conflict.
Characters & Entities
D
DakṣaC
CandraR
RohiṇīP
PrajāpatiFAQs
Without inner restraint, even a vow made in shame can be broken; dharma must be sustained by steady discipline.
None is mentioned in this verse.
None.