Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

अहं चेतो गमिष्यामि वैकुण्ठे च पुनः शुभे । वरं वरय कल्याणि यद्यदिष्टं सुदुर्लभम्

ahaṃ ceto gamiṣyāmi vaikuṇṭhe ca punaḥ śubhe | varaṃ varaya kalyāṇi yadyadiṣṭaṃ sudurlabham

“এতিয়া মই পুনৰ শুভ বৈকুণ্ঠলৈ গমিম। বৰ বাছি লোৱা, হে কল্যাণী—যি যি তোমাৰ ইষ্ট, যদিও অতি দুৰ্লভ।”

अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुषार्थे; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)
चेतःmind
चेतः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचनम्; द्वितीया (2nd case)
गमिष्यामिI will go
गमिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future); उत्तमपुरुष; एकवचनम्; परस्मैपदम्
वैकुण्ठेin Vaikuṇṭha
वैकुण्ठे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवैकुण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचनम्; सप्तमी (7th case)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्त्यर्थक-अव्यय (adverb)
शुभेauspicious (place)
शुभे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचनम्; सप्तमी (7th case); विशेषणम् (वैकुण्ठे इत्यस्य)
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचनम्; द्वितीया (2nd case)
वरयchoose (request)
वरय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); मध्यमपुरुष; एकवचनम्; परस्मैपदम्
कल्याणिO auspicious lady
कल्याणि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकल्याणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचनम्; सम्बोधन (Vocative)
यत्whatever
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचनम्; द्वितीया (2nd case); सम्बन्धे (correlative)
यत्whatever (indeed)
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचनम्; द्वितीया (2nd case); पुनरुक्ति (emphatic repetition)
इष्टम्desired
इष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √इष्/इच्छ्)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचनम्; द्वितीया (2nd case); भूतकृदन्त (past passive participle) विशेषणम् (यत् इत्यस्य)
सुदुर्लभम्very hard to obtain
सुदुर्लभम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसु-दुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचनम्; द्वितीया (2nd case); विशेषणम् (इष्टम्/यत् इत्यस्य); समासः: सु + दुर्लभ

Hari (Viṣṇu) (implied by dialogue sequence)

Tirtha: Vārāha-tīrtha (implied)

Type: kshetra

Listener: Nṛpaśreṣṭha

Scene: Hari as Varāha, serene after the rescue, speaks gently to Bhū-devī, indicating his return to Vaikuṇṭha and offering her any boon; the mood is intimate and benevolent.

H
Hari (Viṣṇu)
V
Vaikuṇṭha
P
Pṛthivī (Bhūmi)

FAQs

Divine grace is portrayed as accessible: the Lord invites a boon, linking sacred geography to compassionate relationship.

The Varāha-associated Arbuda-khaṇḍa locale whose sanctity is explained through this dialogue with Bhūmi.

None—this verse sets up the boon-request that establishes the deity’s abiding presence at the tīrtha.