Adhyaya 18
পুলস্ত্য ৰজাক যম-তীৰ্থলৈ যাবলৈ উপদেশ দিয়ে। এই তীৰ্থ অতুল—নরকস্থিত প্ৰাণীকো মুক্ত কৰে আৰু পাপ নাশ কৰে। দৃষ্টান্তস্বৰূপে চিত্ৰাঙ্গদ ৰজাৰ কাহিনী আহে। তেওঁ অতি লোভী, হিংস্ৰ, দেৱ আৰু ব্ৰাহ্মণ-পীড়ক, চৌৰ্য আৰু পৰস্ত্ৰীগমনত অভ্যস্ত, সত্য-শৌচহীন, ছল আৰু ঈৰ্ষ্যাৰ বশৱৰ্তী আছিল। অৰ্বুদ পৰ্বতত শিকাৰ কৰি তৃষ্ণাত ক্লান্ত হৈ তেওঁ এটা জলাশয়ত নামিল; তাত গ্ৰাহ (মগৰ) ধৰি পেলালে আৰু তেওঁৰ মৃত্যু হ’ল। যমদূতে তেওঁক ঘোৰ নৰকত নিক্ষেপ কৰে; কিন্তু যম-তীৰ্থত মৃত্যুসংযোগৰ স্পৰ্শৰ ফলত সেই নৰকসমূহৰ প্ৰাণীয়েও অপ্রত্যাশিত শান্তি অনুভৱ কৰে। বিস্মিত দূতসকলে ধৰ্মৰাজক এই কথা জনায়। যমে বুজাই কয়—পৃথিৱীত অৰ্বুদাচলৰ ওচৰত মোৰ প্ৰিয় তীৰ্থ আছে, য’ত মই তপস্যা কৰিছিলোঁ; সেই সৰ্বপাপহাৰী তীৰ্থত যি মৰে, তাক শীঘ্ৰে মুক্ত কৰিব লাগে। যমৰ আজ্ঞাত ৰজা মুক্ত হৈ অপ্সৰাসকলৰ সহচৰ্যে স্বৰ্গ লাভ কৰে। ফলশ্ৰুতি—ভক্তিভাৱে তাত স্নান কৰিলে জৰা-মৰণৰহিত পৰম পদ লাভ হয়। বিশেষকৈ চৈত্ৰ শুক্ল ত্ৰয়োদশীত পূৰ্ণ যত্নে স্নান আৰু তাত বিধিপূৰ্বক শ্ৰাদ্ধ কৰিলে পিতৃসকলে দীঘলীয়া সময় স্বৰ্গত বাস পায়।
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ यमतीर्थमनुत्तमम् । मोचकं नरकेभ्यश्च प्राणिनां पापनाशनम्
পুলস্ত্য ক’লে: তাৰ পাছত, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, অনুত্তম যমতীৰ্থলৈ যোৱা উচিত—যি প্ৰাণীক নৰকৰ পৰা মুক্ত কৰে আৰু জীৱসমূহৰ পাপ নাশ কৰে।
Verse 2
पुरा चित्रांगदो नाम राजा परमलोभवान् । न तेन सुकृतं किंचित्कृतं पार्थिवसत्तम
পূৰ্বতে চিত্ৰাঙ্গদ নামৰ এজন ৰজা আছিল, অতি লোভী। হে পাৰ্থিৱ-শ্ৰেষ্ঠ, তেওঁ একো পুণ্যকৰ্মেই কৰা নাছিল।
Verse 3
अतीव निष्ठुरो दुष्टो देवब्राह्मणपीडकः । परदारहरो नित्यं परवित्तहरस्तथा
তেওঁ অতি নিষ্ঠুৰ আৰু দুষ্ট আছিল, দেৱভক্ত আৰু ব্ৰাহ্মণসকলক পীড়া দিয়া। সদায় পৰস্ত্ৰীহৰণকাৰী আৰু পৰধনহৰণকাৰীও আছিল।
Verse 4
सत्यशौचविहीनस्तु मायामत्सरसंयुतः । स कदाचिन्मृगयासक्त आरूढोऽर्बुदपर्वते
সত্য আৰু শৌচ-শুদ্ধিৰ পৰা বঞ্চিত, মায়া আৰু ঈৰ্ষাৰে যুক্ত হৈ, তেওঁ এবাৰ মৃগয়া-আসক্ত হৈ অৰ্বুদ পৰ্বতত উঠিল।
Verse 6
पद्मिनीभिः समाकीर्णो ग्राहनक्रझषाकुलः । नानापक्षिसमायुक्तो मनोहारी सुविस्तरः
সেই জলাশয় পদ্মিনীৰে ভৰপূৰ, গ্ৰাহ-নক্ৰ আৰু মাছৰ ভিৰে আৱৃত। নানা প্ৰকাৰ পখীৰে সংযুক্ত, মনোহাৰী আৰু অতি বিস্তৃত আছিল।
Verse 7
तृषार्तः संप्रविष्टः स तस्मिन्नेव जलाशये । ग्राहेण तत्क्षणाद्धृत्वा भक्षितो नृपसत्तम
তৃষ্ণাতুৰ হৈ তেওঁ সেই জলাশয়তে প্ৰৱেশ কৰিলে। তৎক্ষণাৎ এটা গ্ৰাহে ধৰি তেওঁক ভক্ষণ কৰিলে, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ।
Verse 8
तस्यार्थे नरका रौद्रा निर्मिताश्च यमेन च । यमदूतैस्ततः क्षिप्तः स नीत्वा पापकृत्तमः
তাঁৰ কাৰণে যমে ভয়ংকৰ নৰকসমূহ সৃষ্টি কৰিলে। তাৰ পাছত যমদূতসকলে সেই মহাপাপীক তললৈ নিক্ষেপ কৰি টানি লৈ গ’ল।
Verse 9
तस्य स्पर्शेन ते सर्वे नरकस्था सुखं गताः । ते दूता धर्मराजाय वृत्तांतं नरको द्भवम् । आचख्युर्विस्मयाविष्टा नरकस्थानां सुखोद्भवम्
তাঁৰ স্পৰ্শমাত্ৰে নৰকত থকা সকলোয়ে সুখ লাভ কৰিলে। বিস্ময়ে আচ্ছন্ন দূতসকলে ধৰ্মৰাজক বৃত্তান্ত ক’লে—নৰকবাসীৰ মাজত কেনেকৈ আশ্চৰ্য সুখ উদ্ভৱ হ’ল।
Verse 10
तदा वैवस्वतः प्राह भूमावस्त्यर्बुदाचलः । तत्र मेऽतिप्रियं तीर्थं यत्र तप्तं मया तपः
তেতিয়া বৈৱস্বত যমে ক’লে: ‘পৃথিৱীত অৰবুদ পৰ্বত আছে। তাত মোৰ অতি প্ৰিয় তীৰ্থ আছে, য’ত মই নিজে তপস্যা কৰিছিলোঁ।’
Verse 11
तत्रासौ मृत्युमापन्नो भात्यदस्त्विह कारणम् । तैरुक्तं सत्यमेतद्धि मृतोऽसावर्बुदाचले । ग्राहेण स धृतस्तत्र मृत्युं प्राप्तो नृपाधमः
‘তাতেই সি মৃত্যু পালে—ইয়াই ইয়াত কাৰণ যেন লাগে।’ তেওঁলোকে ক’লে: ‘সঁচাই; সি অৰবুদাচলত মৰিল। তাত কুমিৰে ধৰি পেলালে; সেই নীচ ৰজাই মৃত্যু লাভ কৰিলে।’
Verse 12
यम उवाच । मुच्यतामाशु तेनायं नानेयाश्चापरे जनाः । ये मृता मम तीर्थे वै सर्वपातकनाशने
যমে ক’লে: ‘সেই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱত ইয়াক শীঘ্ৰে মুক্ত কৰা হওক, আৰু মোৰ তীৰ্থত—সৰ্বপাপ নাশক—মৰা আন কোনো লোকক শাস্তিৰ বাবে নানিয়া হওক।’
Verse 13
ततस्तैः किंकरैर्मुक्तो यमवाक्यान्नृपोत्तम । त्रिविष्टपं मुदा प्राप्तः सेव्यमानोऽप्सरोगणैः
তেতিয়া যমৰ আজ্ঞা অনুসৰি সেই দাসসকলে তেওঁক মুক্ত কৰিলে, হে উত্তম ৰাজা; তেওঁ আনন্দে ত্ৰিৱিষ্টপ (স্বৰ্গ) লাভ কৰিলে আৰু অপ্সৰাগণৰ দলে দলে সেবিত হ’ল।
Verse 14
यस्तु भक्तिसमायुक्तः स्नानं तत्र समाचरेत् । स याति परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्
যি কোনো ভক্তিসম্পন্ন ব্যক্তি তাত বিধিপূৰ্বক স্নান কৰে, সি পৰম স্থান লাভ কৰে—য’ত জৰা আৰু মৰণ নাই।
Verse 15
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत् । चैत्रशुक्लत्रयोदश्यां यत्र सिद्धिं गतो यमः
সেয়ে সকলো প্ৰচেষ্টাৰে তাত স্নান কৰা উচিত—বিশেষকৈ চৈত্ৰ মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ ত্ৰয়োদশীত, যেতিয়া সেই ঠাইত যমে সিদ্ধি লাভ কৰিছিল।
Verse 16
तस्मिन्नेव नरः सम्यक्छ्राद्धकृत्यं समाचरेत् । आकल्पं पितरस्तस्य स्वर्गे तिष्ठंति पार्थिव
সেই ঠাইতেই মানুহে বিধিপূৰ্বক শ্ৰাদ্ধকৃত্য সম্পন্ন কৰা উচিত; হে ৰাজা, তাৰ পিতৃগণ এক কল্প পৰ্যন্ত স্বৰ্গত স্থিত থাকে।
Verse 18
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खंडे तृतीयेऽर्बुदखण्डे यमतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टादशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশী-সহস্ৰ শ্লোকযুক্ত সংহিতাৰ, সপ্তম প্ৰভাস খণ্ডৰ তৃতীয় অৰ্বুদখণ্ডত ‘যমতীৰ্থ-মাহাত্ম্য বৰ্ণন’ নামৰ অষ্টাদশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 58
अटनात्स परिश्रांतः क्षुत्पिपासासमाकुलः । तेन तत्र ह्रदः प्राप्तः स्वच्छोदकप्रपूरितः
ভ্ৰমণৰ ক্লান্তিত তেওঁ পৰিশ্ৰান্ত হ’ল, ক্ষুধা-পিপাসাত ব্যাকুল; তেতিয়া তেওঁ তাত এটা হ্ৰদত উপনীত হ’ল, যি স্বচ্ছ জলে পৰিপূৰ্ণ আছিল।