Adhyaya 87

Verse 1

सूत उवाच । तथा तत्रास्ति विप्रेन्द्राः सोमस्यायतनं शुभम् । यस्यापि दर्शनादेव मुच्यते पातकैर्नरः

সূতে ক’লে: হে বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল, তাত সোমদেৱৰ এক শুভ আয়তন আছে; যাৰ কেৱল দৰ্শনমাত্ৰে মানুহ পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 2

सोमवारे तु संप्राप्ते सोमस्य ग्रहणे नरः । यस्तं पश्यति पापोऽपि नरकं न स पश्यति

সোমবাৰ উপস্থিত হ’লে, সোম (চন্দ্ৰ)ৰ গ্ৰহণৰ সময়ত যি মানুহে তেওঁৰ দৰ্শন কৰে, সি পাপী হলেও নৰকৰ দৰ্শন নকৰে।

Verse 3

ऋषय ऊचुः । सर्वेषामेव देवानां दृश्यंतेऽत्र समाश्रयाः । अत्र चंद्रस्य चैवैकः कथं जातः समाश्रयः

ঋষিসকলে ক’লে: ইয়াত সকলো দেৱতাৰ আশ্ৰয়-ধাম দেখা যায়; কিন্তু চন্দ্ৰৰ এই একক, বিশেষ আশ্ৰয়-ধাম ইয়াত কেনেকৈ জন্মিল?

Verse 4

एतन्नः सूतपुत्रातिचित्रं मनसि वर्तते । तस्माद्वद महाभाग सर्वं त्वं वेत्स्यशेषतः

হে সূতপুত্ৰ, এই বিষয় আমাৰ মনত অতি আশ্চৰ্যৰূপে বিৰাজ কৰিছে। সেয়ে, হে মহাভাগ, তুমি সকলো কথা সম্পূৰ্ণকৈ জানো—সকলো বৰ্ণনা কৰা।

Verse 5

सूत उवाच । एनज्जगद्द्विजश्रेष्ठाः सर्वं सोममयं स्मृतम् । तस्मात्प्रतिष्ठिते तस्मिंस्त्रैलोक्यं स्यात्प्रतिष्ठितम्

সূতে ক’লে: হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, এই সমগ্ৰ জগতক সোমময় বুলি স্মৰণ কৰা হয়। সেয়ে য’ত তেওঁ প্ৰতিষ্ঠিত হয়, ত’ত ত্ৰিলোকো প্ৰতিষ্ঠিত হয়।

Verse 6

एताश्चौषधयः सर्वाः सस्याद्याश्चेह भूतले । सर्वाः सोममयास्ताश्च याभिर्जीवंति जंतवः

এই ভূতলত থকা সকলো ঔষধি আৰু শস্য আদি—যাৰ দ্বাৰা জীৱসমূহ জীয়াই থাকে—সেই সকলো সত্যই সোমময়।

Verse 7

तस्माद्ब्रह्मादयो देवाः सोमं प्राप्य क्रमाद्द्विजाः । तृप्तिं यांति परां हृष्टा यतस्तस्माद्वरोऽत्र सः

সেয়ে হে দ্বিজসকল, ব্ৰহ্মা আদি দেৱতাসকলে ক্ৰমে সোমক লাভ কৰি পৰম তৃপ্তিলৈ যায় আৰু হৃষ্টচিত্ত হয়; সেই কাৰণেই এই তীৰ্থত তেওঁ মহাবৰ স্বৰূপ।

Verse 8

अग्निष्टोमादयो यज्ञास्तथा सोमे प्रतिष्ठिताः । तस्य पानाद्यतस्तृप्तिं तत्र यांति द्विजोत्तमाः

অগ্নিষ্টোম আদি যজ্ঞসমূহো সোমত প্ৰতিষ্ঠিত। যিহেতু তেওঁৰ পান কৰাত তৃপ্তি লাভ হয়, সেয়ে দ্বিজোত্তমসকলে সেই পূৰ্ণতাৰ বাবে তাত (সোমৰ ওচৰলৈ) যায়।

Verse 9

एतस्मात्कारणात्सोमः सर्वेषामधिकः स्मृतः । देवानां दानवानां च स हि पूज्यतमः स्मृतः

এই কাৰণতেই সোমক সকলোতকৈ অধিক বুলি স্মৰণ কৰা হয়। দেৱ আৰু দানৱ উভয়ৰ মাজত তেওঁকেই নিশ্চয় সৰ্বাধিক পূজ্য বুলি গণ্য কৰা হয়।

Verse 10

यथान्येषां सुरेन्द्राणां हर्म्याणि धरणीतले । क्रियन्ते रात्रिनाथस्य तद्वत्कुर्वंति मानवाः

যেনেকৈ ধৰণীত অন্য অন্য সুৰেন্দ্ৰসকলৰ বাবে প্ৰাসাদসম মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়, তেনেকৈ মানুহেও ৰাত্ৰিনাথ (চন্দ্ৰদেৱ)ৰ বাবে প্ৰাসাদ-মন্দিৰ গঢ়ে।

Verse 11

यैर्येर्नरैर्निशेशस्य प्रासादो विहितः क्षितौ । तेते मुक्तिपदं प्राप्ताः कृत्वाऽथ शुभसंचयम्

যি যি মানুহে ধৰণীত নিশেশ (ৰাত্ৰিনাথ)ৰ বাবে প্ৰাসাদ-মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছে, তেওঁলোকেই শুভ পুণ্য সঞ্চয় কৰি মুক্তিপদ লাভ কৰে।

Verse 12

यन्महेश्वरहर्म्याणां सहस्रेण भवेच्छुभम् । तदेके नैव चंद्रस्य प्राप्नुवंति शुभं नराः

মহেশ্বৰৰ সহস্ৰ প্ৰাসাদ-মন্দিৰ নিৰ্মাণে যি শুভ পুণ্য জন্মে, সেই একে শুভ ফল কিছুমান মানুহে কেৱল চন্দ্ৰদেৱৰ (মন্দিৰ স্থাপন) দ্বাৰাই লাভ কৰে।

Verse 13

अथ चन्द्रोत्थहर्म्यस्य माहात्म्यं तद्द्विजोत्तमाः । ज्ञात्वा ब्रह्मादयो देवा भयसंत्रस्तमानसाः । तद्विघ्नार्थमिदं प्रोचुर्मेरुमूर्धानमाश्रिताः

তাৰ পাছত, হে দ্বিজোত্তমসকল, এই চন্দ্ৰ-উৎপন্ন প্ৰাসাদ-মন্দিৰৰ মাহাত্ম্য জানি ব্ৰহ্মা আদি দেৱতাসকল মনত ভয়ত আতংকিত হ’ল; আৰু তাত বিঘ্ন ঘটাবলৈ মেরুৰ শিখৰত আশ্ৰয় লৈ এই কথা ক’লে।

Verse 14

सौम्यर्क्षे सोमवारेण सौम्ये मासि च संस्थिते । तिथौ च सोमदेवत्ये प्राप्ते सोमग्रहे तथा । सकारैः पंचभिर्युक्ते काले सोमस्य मंदिरम्

যেতিয়া নক্ষত্ৰ শুভ হয়, সোমবাৰে, শুভ মাহ চলি থাকে, সোমদেৱতাৰ অধিষ্ঠিত তিথি উপস্থিত হয়, আৰু সোমগ্ৰহো উচ্চ হয়—পাঁচটা ‘স’ কাৰকেৰে যুক্ত সেই সময়ত সোমৰ মন্দিৰ স্থাপন কৰিব লাগে।

Verse 15

य एकाहेन संपाद्य प्रासादं स्थापयिष्यति । चंद्रं स सर्वदेवोत्थहर्म्यस्याप्नोति सत्फलम्

যি কোনোবাই একেদিনতে সম্পূৰ্ণ কৰি চন্দ্ৰদেৱৰ বাবে প্ৰাসাদ-মন্দিৰ স্থাপন কৰিব, সি সকলো দেৱতাৰ পৰা উৎপন্ন প্ৰাসাদ-মন্দিৰৰ সমান সত্য ফল লাভ কৰিব।

Verse 16

सहस्रगुणितं सम्यक्छ्रद्धापूतेन चेतसा । अन्यथा यस्तु चंद्रस्य प्रासादं प्रकरिष्यति

শ্ৰদ্ধাৰে পবিত্ৰ হোৱা চিত্তে সঠিকভাৱে কৰিলে পুণ্য সহস্ৰগুণ হয়; কিন্তু যি কোনোবাই অন্যভাৱে চন্দ্ৰদেৱৰ প্ৰাসাদ-মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ লয়...

Verse 17

वंशोच्छेदं समासाद्य नरकं स प्रयास्यति । एतस्मात्कारणाद्भीता न कुर्वंति नरा भुवि

বংশচ্ছেদ ঘটিলে সি নৰকলৈ গমন কৰিব। এই কাৰণতে ভীত হৈ পৃথিৱীৰ মানুহে সেই অনুচিত কৰ্ম নকৰে।

Verse 18

प्रासादं रात्रिनाथस्य सुपुण्यमपि सद्द्विजाः । य एष रात्रिनाथस्य क्षेत्रेऽत्रैव व्यवस्थितः

হে সদ্দ্বিজসকল, ৰাত্ৰিনাথৰ এই অতি পুণ্যময় প্ৰাসাদ ইয়াতেই ৰাত্ৰিনাথৰ ক্ষেত্ৰত স্থাপিত আছে।

Verse 19

प्रासादस्त्वंबरीषेण भूभुजा स विनिर्मितः । कथंचित्समयं प्राप्य यथोक्तं शास्त्रचिंतकैः

সেই প্ৰাসাদখন ভূভুজ ৰজা অম্বৰীষে নিৰ্মাণ কৰাইছিল। উপযুক্ত সময় পাই, শাস্ত্ৰচিন্তক পণ্ডিতসকলৰ বিধান অনুসাৰে সেয়া যথাযথভাৱে গঢ়িছিল।

Verse 20

तस्यैवोत्तरदिग्भागे द्वितीयोऽन्यः प्रतिष्ठितः । चन्द्रमा धंधुमारेण तद्वत्सोऽपि प्रतिष्ठितः

সেই মন্দিৰৰ উত্তৰ দিশত আন এটা—দ্বিতীয়—স্থাপিত হ’ল। তাত ধন্ধুমাৰে চন্দ্ৰমাক প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে; তেনেদৰে তেওঁৰ পুত্ৰেও প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।

Verse 21

ततश्च तौ महीपालौ तत्प्रभावादुभौ द्विजाः । गतौ च परमां सिद्धिं जन्ममृत्युविवर्जिताम्

তাৰ পিছত, সেই প্ৰভাৱবলে, হে দ্বিজসকল, সেই দুয়ো জন ৰজা পৰম সিদ্ধি লাভ কৰিলে—জন্ম-মৃত্যুৰ পৰা মুক্ত।

Verse 22

प्रासादोऽन्यस्तृतीयस्तु क्षेत्रे प्राभासिके तथा । इक्ष्वाकुणा नरेंद्रेण श्रद्धायुक्तेन निर्मितः

প্ৰাভাসিক পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰত তৃতীয় আন এটা প্ৰাসাদো তেনেদৰে নিৰ্মিত হৈছিল; শ্ৰদ্ধাযুক্ত নৃপতি ইক্ষ্বাকুৱে তাক গঢ়াই তুলিছিল।

Verse 23

प्रासादत्रयमेतद्धि मुक्त्वात्र धरणीतले । अपरो नास्ति चन्द्रस्य सत्यमेतन्मयोदितम् । एकोऽस्ति नर्मदातीरे पुण्ये रेवोरिसंगमे

ধৰণীতলত ইয়াত এই তিনিটা প্ৰাসাদৰ বাহিৰে চন্দ্ৰদেৱৰ আন কোনো তেনে মন্দিৰ নাই; এই সত্য মই ক’লোঁ। তথাপি নর্মদা নদীৰ তীৰত, পুণ্য ৰেৱাৰ সঙ্গমস্থলত, আৰু এটা আছে।

Verse 24

एतद्वः सर्वमाख्यातं चन्द्रमाहात्म्यमुत्तमम् । पठतां शृण्वतां चापि सर्वपातकनाशनम्

এইদৰে মই তোমালোকক চন্দ্ৰদেৱৰ উত্তম মাহাত্ম্য সম্পূৰ্ণকৈ বৰ্ণনা কৰিলোঁ। যিসকলে পাঠ কৰে আৰু যিসকলে শ্ৰৱণ কৰে, তেওঁলোকৰ সকলো পাপ নাশ হয়।

Verse 87

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठेनागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहत्म्ये सोमप्रासादमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ताशीतितमोऽध्यायः

ইতি শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰী সংহিতাৰ অন্তৰ্গত ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডৰ হাটকেশ্বৰ-ক্ষেত্ৰ মাহাত্ম্যত ‘সোমপ্ৰাসাদ-মাহাত্ম্য বৰ্ণন’ নাম সপ্তাশীতিতম অধ্যায় সমাপ্ত।