Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

कुष्ठ्युवाच । कुत आगम्यते विप्र क्व यास्यसि वदाऽधुना । एवं लावण्ययुक्तोऽपि किमेकाकी यथार्तिभाक्

kuṣṭhyuvāca | kuta āgamyate vipra kva yāsyasi vadā'dhunā | evaṃ lāvaṇyayukto'pi kimekākī yathārtibhāk

কুষ্ঠীয়ে ক’লে— “হে বিপ্ৰ, তুমি ক’ৰ পৰা আহিছা, আৰু এতিয়া ক’লৈ যাবা কোৱা। ইমান লাৱণ্যযুক্ত হ’লেও তুমি কিয় একাকী, যেন দুখৰ ভাৰ বহন কৰিছা?”

कुष्ठीthe leper
कुष्ठी:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुष्ठिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; वक्ता
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कुतःfrom where
कुतः:
Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतस् (अव्यय/प्रश्न)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक (whence/from where)
आगम्यतेhave you come/are you coming
आगम्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formलट् (वर्तमान); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (is come/has arrived)
विप्रO Brahmin
विप्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (vocative), एकवचन
क्वwhere
क्व:
Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक (where)
यास्यसिwill you go
यास्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वदtell
वद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अधुनाnow
अधुना:
Sambandha (Temporal adverb/काल)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (now)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/in this way)
लावण्ययुक्तःendowed with beauty
लावण्ययुक्तः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootलावण्य (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (लावण्येन युक्तः); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (त्वम् implied)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ/अवधारण (even/also)
किम्why/what
किम्:
Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक (why/what)
एकाकीalone
एकाकी:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootएकाकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (त्वम् implied)
यथाas if
यथा:
Sambandha (Comparative marker/उपमानसूचक)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (as/like)
आर्तिभाक्one who partakes of suffering; afflicted
आर्तिभाक्:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootआर्ति (प्रातिपदिक) + भाज् (धातु) → भाक् (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्विप्/क्विन्-प्रत्ययान्त; ‘भाज्’→‘भाक्’); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (त्वम् implied)

Kuṣṭhī (the leper brāhmaṇa/householder)

Scene: A leper, marked by disease yet dignified, addresses a radiant young brāhmaṇa traveler; the contrast between affliction and beauty is central, with an undertone of empathy and curiosity.

V
vipra (traveler)
K
kuṣṭhī (leper)

FAQs

Suffering invites inquiry and guidance; respectful questioning becomes the beginning of transformation in Purāṇic tīrtha stories.

Not yet; the question prompts the traveler’s account that will introduce the sacred place and its benefits.

None directly; the verse models respectful address and inquiry (vinaya) as part of dharmic conduct.