Adhyaya 74
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 74

Adhyaya 74

হাটকেশ্বৰ-ক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ প্ৰসঙ্গত সূতে লিঙ্গ-প্ৰতিষ্ঠা-কেন্দ্ৰিক এই বৃত্তান্ত বৰ্ণনা কৰে। শতপুত্ৰ ৰজা ধৃতৰাষ্ট্ৰে তাত ১০১টা শিৱলিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পাণ্ডৱসকলে একেলগে পাঁচটা লিঙ্গ স্থাপন কৰে; লগতে দ্ৰৌপদী, কুন্তী, গান্ধাৰী আৰু ভানুমতীৰ লিঙ্গ-স্থাপনৰ কথাও আছে, যাৰ দ্বাৰা ৰাজকুলত ব্যাপক ভক্তি-অংশগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। তাৰ পাছত কুৰুক্ষেত্ৰ-পরিবেশৰ প্ৰধান ব্যক্তি—বিদুৰ, শল্য, যুযুৎসু, বাহ্লীক, কৰ্ণ, শকুনি, দ্ৰোণ, কৃপ আৰু অশ্বত্থামা—‘পৰমা ভক্তি’ৰে প্ৰত্যেকে পৃথক লিঙ্গ ‘বৰ-প্ৰাসাদ’ নামৰ বিশেষ মন্দিৰ-ৰচনাত প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তাৰ পাছত বিষ্ণুৱেও শিখৰযুক্ত উচ্চ প্ৰাসাদত এটা লিঙ্গ স্থাপন কৰে। তাৰ পিছত সাত্বত/যাদৱ—সাম্ব, বলভদ্ৰ, প্ৰদ্যুম্ন, অনিৰুদ্ধ আদি—শ্ৰদ্ধাৰে দহটা প্ৰধান লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। শেষত সকলোৱে সন্তুষ্ট হৈ দীঘলীয়া সময় তাত বাস কৰে, ধন, গাঁও, ক্ষেত, গৰু, বস্ত্ৰ, সেৱক আদি বহুল দান কৰে আৰু সন্মানপূৰ্বক বিদায় লয়। ফলশ্ৰুতি মতে এই লিঙ্গসমূহ ভক্তিৰে পূজা কৰিলে ইষ্টসিদ্ধি হয়; বিশেষকৈ ধৃতৰাষ্ট্ৰ-প্ৰতিষ্ঠিত লিঙ্গ পাপ-নাশক বুলি কোৱা হৈছে।

Shlokas

Verse 1

। सूत उवाच । धृतराष्ट्रेण भूपेन शतपुत्रान्वितेन च । लिंगानां स्थापितं तत्र शतमेकोत्तरं द्विजाः

সূতে ক’লে: তাত ভূপতি ধৃতৰাষ্ট্ৰে নিজৰ শত পুত্ৰসহ, হে দ্বিজসকল, একশ একটা শিৱলিঙ্গ স্থাপন কৰিলে।

Verse 2

तथा च पांडवैः सर्वैः स्थापितं लिंगपंचकम् । द्रौपद्या चाऽथ कुन्त्याऽथ गांधार्याऽथ यदृच्छया

তদ্ৰূপে সকলো পাণ্ডৱে পঞ্চলিঙ্গ স্থাপন কৰিলে; আৰু দ্ৰৌপদী, তাৰ পাছত কুন্তী, আৰু তাৰ পাছত গান্ধাৰীও—নিজ নিজ প্ৰেৰণা আৰু উপলক্ষ অনুসাৰে।

Verse 3

भानुमत्या च गौरीणां स्थापितं च चतुष्टयम् । विदुरेणाथ शल्येन कलिं गेन युयुत्सुना

ভানুমতীয়েও গৌৰীসকলৰ চাৰিটা (লিঙ্গ) স্থাপন কৰিলে; আৰু বিদুৰে, তাৰ পাছত শল্যে, কলিঙ্গে, আৰু যুযুৎসুৱেও (লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে)।

Verse 4

बाह्लीकेन सपुत्रेण कर्णेनाथ ससूनुना । तथा शकुनिना तत्र द्रोणेन च कृपेण च

তাত বাহ্লীকে নিজৰ পুত্ৰসহ, আৰু কৰ্ণে নিজৰ পুত্ৰসহ; তদ্ৰূপে শকুনিয়ে, আৰু দ্ৰোণ আৰু কৃপায়ো (লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে)।

Verse 5

अश्वत्थाम्ना पृथक्त्वेन लिङ्गमेकैकमुत्तमम् । स्थापितं परया भक्त्या वरप्रासादमाश्रितम्

অশ্বত্থামাই পৃথক পৃথককৈ একেকটা উত্তম লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে, পৰম ভক্তিৰে, আৰু বৰপ্ৰসাদ-সদৃশ সুন্দৰ মন্দিৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।

Verse 6

तथा संस्थापितं तत्र विष्णुना प्रभविष्णुना । लिंगं प्रासादमाधाय प्रोत्तुंगशिखरान्वितम्

তথাপি তাত প্ৰভাৱশালী বিষ্ণুৱে—সৰ্বশক্তিমান হৰি—এটা লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে, আৰু অতি উচ্চ শিখৰে শোভিত প্ৰাসাদ-মন্দিৰত তাক প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।

Verse 7

सात्वतेनापि सांबेन बलभद्रेण धीमता । प्रद्युमेनानिरुद्धेन तथान्यैर्मुख्ययादवैः

সাত্বত, সাম্ব, ধীমান বলভদ্ৰ, প্ৰদ্যুম্ন, অনিরুদ্ধ আৰু আন আন মুখ্য যাদৱসকলেও তাত অংশ ল’লে—পুণ্যক্ষেত্ৰৰ মাহাত্ম্য-সংযুক্ত সেই ধৰ্মকাৰ্যত একেলগে যোগ দিলে।

Verse 8

चारुदेष्णादिभिः पुत्रै रुक्मिण्या दशभिः सुतैः । लिंगानां दशकं मुख्यं स्थापितं श्रद्धयान्वितैः

চাৰুদেষ্ণ আদি পুত্ৰসকলসহ—ৰুক্মিণীৰ গৰ্ভে জন্মা দহজন পুত্ৰে—শ্ৰদ্ধাৰে লিঙ্গসমূহৰ মুখ্য দহটা শিৱলিঙ্গ স্থাপন কৰিলে।

Verse 9

एवं संस्थाप्य लिङ्गानि ते सर्वे कुरुपांडवाः । यादवाश्च सुसंहृष्टा कृतकृत्यास्तदा ।ऽभवन्

এইদৰে বিধিমতে লিঙ্গসমূহ প্ৰতিষ্ঠা কৰি, সেই সকলো কৌৰৱ-পাণ্ডৱ—আৰু যাদৱসকলেও—অতি আনন্দিত হ’ল; তেওঁলোকে ভাবিলে, কৰ্তব্য সম্পন্ন হ’ল।

Verse 10

तत्र स्थित्वा चिरं कालं दत्त्वा दानान्यनेकशः । धनाढ्यान्ब्राह्मणान्कृत्वा चमत्कारपुरोद्भवान्

তাত বহুদিন থাকি তেওঁলোকে নানাবিধ দান দিলে; আৰু ব্ৰাহ্মণসকলক ধনসম্পদে সমৃদ্ধ কৰি সেই পবিত্ৰ বসতিত আশ্চৰ্য সমৃদ্ধি উদ্ভৱ কৰালে।

Verse 11

दत्त्वा तेभ्यो वरान्नागान्ह याञ्जात्याननेकशः । सद्ग्रामाणि विचित्राणि क्षेत्राणि च सुधेनवः

তেওঁলোকক উত্তম হাতী আৰু বহু সুজাত ঘোঁৰা দান কৰিলে; লগতে ভাল গাঁও, বিচিত্ৰ ভূমি-ক্ষেত্ৰ আৰু উত্তম দুগ্ধদায়িনী গাভীও প্ৰদান কৰিলে।

Verse 12

महोक्षांश्च सुवस्त्राणि भूस्थानान्याश्रयांस्तथा । दासीदासांस्तथा भृत्यान्दानानि विविधानि च

তেওঁলোকে মহাবলবান ষাঁড়, উত্তম বস্ত্ৰ, ভূমিখণ্ড আৰু বাসস্থানো দান কৰিলে; লগতে দাসী, দাস, পৰিচাৰক-ভৃত্য আদি—বহু প্ৰকাৰৰ দান প্ৰদান কৰিলে।

Verse 13

तत आमन्त्र्य तान्सर्वान्प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः । स्वस्थानं प्रति संहृष्टाः प्रजग्मुः सर्व एव ते

তাৰ পাছত তেওঁলোকে সকলোকে সন্মানেৰে বিদায় লৈ, বাৰে বাৰে প্ৰণাম কৰি, আনন্দচিত্তে সকলোৱে নিজৰ নিজৰ স্থানলৈ গ’ল।

Verse 14

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं स्थापितं तेन भूभुजा । तथा तद्धृतराष्ट्रेण लिंगं पातकनाशनम्

সূত ক’লে: এই সকলো কথা তোমালোকক কোৱা হ’ল—সেই ৰজাই কেনেকৈ ই স্থাপন কৰিলে; আৰু ধৃতৰাষ্ট্ৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা সেই লিঙ্গো, যি পাপ বিনাশ কৰে।

Verse 16

यस्तानि पुरुषः सम्यक्पूजयेद्भक्तिभावितः । स लभेच्चाखिलान्कामान्वांछितान्स्वेन चेतसा

যি পুৰুষ ভক্তিভাৱে পৰিপূৰ্ণ হৈ সেই (লিঙ্গসমূহ)ক যথাযথ পূজা কৰে, সি নিজৰ হৃদয়ত কামনা কৰা সকলো অভিলাষ লাভ কৰে।

Verse 74

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठेनागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कौरवपाण्डवयादवकृतलिंग प्रतिष्ठावृत्तांतवर्णनंनाम चतुःसप्ततितमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাৰ ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডস্থিত হাটকেশ্বৰ-ক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যত “কৌৰৱ, পাণ্ডৱ আৰু যাদৱসকলৰ দ্বাৰা কৃত লিঙ্গ-প্ৰতিষ্ঠাৰ বৃত্তান্ত-বৰ্ণন” নামক চতুঃসপ্ততিতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।